Skupština grada Doboja zatražila je od nadležnog tužilaštva i drugih republičkih organa da pribave kompletnu dokumentaciju o postavljanju i uklanjanju bilborda u Podnovlju i utvrde da li su za svaki od njih postojale potrebne dozvole i saglasnosti.
Odbornici su istim zaključkom zatražili i podatke o postupanju saobraćajne, urbanističko-građevinske i drugih nadležnih inspekcija u slučaju bilborda koji su posljednjih sedmica postavljali mještani Podnovlja i aktivisti ReStarta Srpska.
Od institucija se traže službeni nalazi o kvalitetu vode u lokalnom vodovodu, podaci sanitarne inspekcije o kontroli proizvodnje i prodaje kolača i drugih prehrambenih proizvoda, ali i da „evidentiraju sve slučajeve u kojima su pojedinci ili organizacije javno iznosili tvrdnje o navodnom protivpravnom postupanju organa Grada“ i utvrde jesu li za takve tvrdnje postojali službeni nalazi, odluke ili drugi relevantni dokazi.
Skupština je zatražila i da se javnosti prezentuju „provjerene činjenice i službeni podaci“ o Podnovlju kako bi se, kako je navedeno, spriječilo širenje netačnih i nepotpunih informacija, te da se insistira da građani, Grad i druga pravna lica svoja prava ostvaruju isključivo kroz zakonom propisane postupke pred nadležnim institucijama.
Zaključak usvojen na inicijativu odbornika SNSD-a
Ovakav zaključak Skupština grada Doboja usvojila je bez izmjena, na osnovu „Informacije o dešavanjima na području Mjesne zajednice Podnovlje i postupanju nadležnih organa“ koju je predložio odbornik SNSD-a Mladen Joksimović.
U toj Informaciji aktivnosti pojedinaca, neformalnih grupa i organizacije ReStart Srpska, javna okupljanja, medijski istupi, postavljanje bilborda i javno iznošenje tvrdnji o radu Grada – razmatrani su i kroz pitanje navodnog pritiska na institucije.
Joksimović navodi: „Posebno je važno spriječiti stvaranje utiska u javnosti da se postupci pred nadležnim organima mogu zamijeniti pritiskom putem medija, javnih okupljanja, ličnih prozivki nosilaca javnih funkcija ili drugim oblicima javnog pritiska.“
Značajan dio Informacije posvećen je upravo bilbordima koje su postavljali mještani i aktivisti, a Joksimović traži da se utvrdi da li su za njih pribavljene potrebne dozvole i saglasnosti, ko je vlasnik zemljišta, ko je investitor ili naručilac i da li su nadležni organi preduzeli mjere propisane zakonom.
Posebno se osvrće na dva bilborda postavljena 11. avgusta, nakon što je prethodni bilbord uklonjen, te traži provjeru postupanja nadležnih inspekcija.
U Informaciji se problematizuju i javni istupi u vezi sa kvalitetom vode u Podnovlju. Joksimović ovo opisuje kao „prvenstveno stručno i zdravstveno“ pitanje i navodi da se mora utvrditi postoji li bilo kakva zabrana, nalog, rješenje ili drugi akt nadležnog organa kojim je ograničeno korištenje vode, kao i ko je i na osnovu čega u javnosti iznosio drugačije informacije.
Istovremeno smatra da se pitanje vode ne bi smjelo pretvarati u sredstvo političkog ili drugog pritiska na institucije.
Na kraju Informacije Joksimović navodi da „pravo na javno izražavanje nezadovoljstva i traženje zaštite svojih interesa nije sporno“, ali dodaje da ono ne može biti osnov za „samovoljno postupanje, kršenje propisa, vršenje pritiska na institucije, lično targetiranje nosilaca javnih funkcija niti predstavljanje neprovjerenih tvrdnji kao utvrđenih činjenica“.
Od spornog zemljišta do bilborda
U središtu spora je oko 28,5 hektara nekadašnjeg poljoprivrednog zemljišta na Crkvenom brdu u Podnovlju. Grad Doboj zemljište je upisao na sebe, a potom ga za oko milion i po maraka prodao banjalučkom ETMAX-u, koji je na toj lokaciji počeo gradnju više od stotinu solarnih elektrana. Zemljoradnička zadruga „Podnovlje“ osporila je način na koji je izvršen prenos zemljišta.
Vrhovni sud Republike Srpske 2. aprila ukinuo je raniju odluku Okružnog suda u Doboju i osporio postupak upisa zemljišta. RUGIPP je potom poništio svoj raniji zaključak i predmet vratio na ponovno odlučivanje.
Time nije konačno odlučeno ko je vlasnik zemljišta, ali je postupak vraćen na ponovno odlučivanje, međutim radovi nisu stali.
Gerila je u više tekstova utvrdila da ETMAX ne poštuje presudu sudu, odnosno da radovi traju. Gradska ekološka inspekcija utvrdila je da investitor za 104 elektrane nema potrebne ekološke dozvole, ali radovi ni tada nisu obustavljeni.
Mještani su još 12. i 13. marta blokirali pristup gradilištu. Policija je tada legitimisala okupljene, dok su stanovnici govorili da, osim vlasništva nad zemljištem, strahuju za vodozahvate iz kojih se snabdijeva dio sela.
Nakon presude Vrhovnog suda ponovo su protestovali, zahtijevajući da se radovi zaustave.
„Ko gazi Vrhovni sud Republike Srpske?“
Krajem jula mještani i organizacija ReStart Srpska su zbog svih spornih pitanja odlučili da postave bilbord u Podnovlju.
Na njemu su, uz pitanje „Ko gazi Vrhovni sud Republike Srpske?“, bile karikature poslanice SNSD-a Sanje Vulić, bivšeg gradonačelnika Doboja Obrena Petrovića, gradonačelnika Borisa Jerinića i vlasnika ETMAX-a Siniše Maksimovića. Bilbord postavljen 24. jula uklonjen je dvije noći kasnije.
Vulić je tada najavila krivične prijave, tvrdeći da nema veze sa projektom solarnih elektrana i da joj se takvim prikazivanjem „crta meta na čelu“. Mještani su joj odgovorili da na bilbordu nije nacrtana meta, nego postavljeno pitanje o izvršavanju sudske odluke.
Uslijedili su i policijski pozivi pojedinim stanovnicima Podnovlja.
Mještani i ReStart 11. avgusta postavili su dva nova bilborda. Na jednom je ponovljeno pitanje o Vrhovnom sudu, a na drugom poruke „Slobodno Podnovlje – slobodni ljudi“ i „Za svoja prava vrijedi se boriti“.
Republički saobraćajni inspektor istog dana izašao je na teren, nakon čega je zatraženo njihovo pomjeranje u odnosu na magistralni put.
Đorđe Vujatović
