Dekan Medicinskog fakulteta Ranko Škrbić izabran je danas na vanrednoj sjednici Senata za vršioca dužnosti rektora Univerziteta u Banjoj Luci. Škrbića su podržala 23 člana Senata, a glasanje je bilo javno. Ipak, postavlja se pitanje da li Škrbić uopšte može da obavlja ovu funkciju s obzirom na to da se nalazi u nelegalnom trećem mandatu na čelu Medicinkog fakulteta.
Naime, do izbora vršioca dužnosti rektora došlo je nakon što je Okružni sud u Banjoj Luci presudio da je dosadašnji rektor Univerziteta u Banjoj Luci Radoslav Gajanin nezakonito izabran po treći put na ovu funkciju. Gajanin se pojavio danas na sjednici Senata ali je iz sale izašao, praćen aplauzima, desetak minuta nakon početka. Nije se obratio novinarima. Nakon njegovog izlaska članovi Senata su izglasali Ranka Škrbića.
Škrbić je, baš poput Predraga Ćeranića i Borka Petrovića, izabran treći put za dekana Medicinskog fakulteta. Ćeranić i Petrović su treći put birani za dekane Fakulteta bezbjednosnih nauka i Fakulteta fizičkog vaspitanja i sporta. I oni se, kao i rektor banjolučkog Univerziteta Radoslav Gajanin, nalaze u trećem mandatu koji bi lako mogao biti proglašen nezakonitim.
Škrbić je prvi put imenovan na mjesto dekana 1. oktobra 2016. godine. Nastavno-naučno vijeće Medicinskog fakulteta je, na osmoj sjednici koja je održana 30. juna te iste godine, donijelo Odluku o usvajanju prijedloga za imenovanje dekana i na osnovu te odluke Univerzitet je donio rješenje o Škrbićevom imenovanju. Bivši ministar zdravlja i socijalne zaštite Srpske treći je put imenovan za dekana Medicinskog fakulteta 4. jula 2024. godine.
Škrbić je nakon sjednice Senata rekao je da će Senat u narednom periodu raspisati konkurs za izbor rektora Univerziteta. On kaže da je presuda Okružnog suda u Banjoj Luci kojom je osporen Gajaninov treći mandat čudna.
„Neću da komentarišem presudu. Ona je izvršna i ne odlaže izvršenje. Postupali smo po slobodnoj volji. Tražili smo mišljenje resornog ministarstva i ono je bilo pozitivno. Ja sam sada izabran za v.d. rektora i više nisam dekan Medicinskog fakulteta. Moraću da imenujem v.d. dekana Medicinskog fakulteta do raspisivanja konkursa. Mislim da presuda Okružnog suda ništa ne mijenja u ovom slučaju“, kazao je Škrbić, nakon pitanja novinara Gerila info.
Sa Univerziteta su ranije kazali za GERILU kako se dekani Fakulteta fizičkog vaspitanja i sporta, Fakulteta bezbjednosnih nauka i Medicinskog fakulteta Univerziteta u Banjoj Luci nalaze u trećem mandatu i dodaju da su izabrani prema važećem Zakonu o visokom obrazovanju.
„Podsjećamo da je Ministarstvo za naučnotehnološki razvoj i visoko obrazovanje, mišljenjima od 31. maja 2024. i 27. januara 2026. godine, potvrdilo zakonitost izbora u treći mandat za rektore, direktore visokih škola, prorektore i dekane koji su na prvi mandat i drugi bili izabrani po prethodno važećem Zakonu o visokom obrazovanju“, kazali su sa Univerziteta.
Okružni sud u Banjoj Luci je imao drugačije mišljenje. Jasno je, navodi se u presudi ovog suda protiv Senata i Gajanina, da se stari zakon ne može primjenjivati na buduće pravne situacije, ali to ne dovodi u pitanje postojanje prava, obaveza i pravnih činjenica nastalih za vrijeme važenja „starog“ zakona, pa je tako nesporno da je Radoslav Gajanin bio izabran, odnosno da je počeo i vršio svoj prvi mandat za vrijeme važenja „starog“ zakona.
„Njegov prvi izbor za rektora i prvi mandat bili su i ostali na snazi kao pravne činjenice i nakon stupanja na snagu zakona, pa se prvi mandat ne može zanemariti i smatra se pravno relevantnom činjenicom. Da je zakonodavac imao namjeru da se mandati obavljeni za vrijeme važenja prethodnog zakona ne računaju, to bi bilo izraženo u tekstu važećeg zakona, naročito u njegovim prelaznim i završnim odredbama. A kako to nije slučaj, nema osnova za zaključak da je zakonodavac htio izuzeti ranije mandate iz primjene ograničenja“, navodi se u presudi.
„Novi“ Zakon o visokom obrazovanju se primjenjuje od dana stupanja na snagu, ali se primjenjuje na stanje kakvo je u tom trenutku postojalo. Tako je Gajanin iscrpio zakonski maksimum od dva mandata i zbog toga više ne ispunjava uslove za novi izbor, a to ne predstavlja retroaktivnu primjenu zakona, nego primjenu važećeg zakona na postojeće činjenično stanje.
U presudi se navodi kako „novi“ zakon propisuje broj mandata, ali ne propisuje, ni u prelaznim i završnim odredbama, da u taj broj ulaze mandati ostvareni isključivo po tom zakonu i isti ne pravi razliku između mandata ostvarenih po „starom“ i po „novom“ zakonu.
„Važeći zakon nije promijenio pravilo o broju mandata, nego ga je zadržao, tako da se u konkretnom slučaju ne radi o uvođenju novog pravila, nego se zadržava kontinuitet istog zakonskog ograničenja, posebno kad se uzme u obzir da je Zakonom o visokom obrazovanju propisano da mandat rektora koji su izabrani prema propisima koji su važili do dana stupanja na snagu ovog zakona traje do isteka mandata na koji su birani, čime su ostavljeni na snazi i priznati mandati započeti za vrijeme važenja ranijeg zakona“, stoji u presudi.
Sud nalazi da uračunavanje prethodno ostvarenih mandata (na koje je rektor izabran po odredbama ranije važećeg zakona) ne predstavlja retroaktivnu primjenu zakona na spornu pravnu situaciju nastalu u vrijeme važenja „starog“ zakona, nego se radi o primjeni važećeg zakona na
postojeće činjenično stanje.
„Izbor rektora po odredbama ranijeg zakona ne predstavlja sporni odnos koji bi se morao rješavati prema odredbama zakona koji je važio u vrijeme njegovog nastanka, nego predstavlja pravnu činjenicu na čije postojanje donošenje ‘novog’ zakona nema nikakav uticaj“, navodi se u presudi Okružnog suda.
Škrbić je bivši ministar zdravlja i socijalne zaštite Republike Srpske. Bio je i ambasador BiH u Srbiji. Jedan je od kumova Milorada Dodika.
Goran Dakić, Gerila info
