NASLOVNASVJETSKI MEDIJI

Frankfurter Allgemeine Zeitung: Pristupanje balkanskih država Evropskoj uniji neizvjesnije je nego ikad

Ilustracija: RARO S.L.

Njemačke dnevne novine Frankfurter Allgemeine Zeitung donose tekst o pristupanju balkanskih država Evropskoj uniji u kome se postavlja pitanje treba li EU i dalje rasti ili je već dovoljno velika?

Osim posebnog slučaja Turske, šest je zemalja koje bi htjele da se pridruže EU: Albanija, Bosna i Hercegovina, Kosovo, Crna Gora, Sjeverna Makedonija i Srbija. Međutim, predsjednik Francusk Emanuel Makron ističe da dok se EU ne reformiše, prijem novih članica ne dolazi u obzir. Ako EU ne funkcioniše dobro sa 27 članova, kako može funkcionisati bolje sa 33 članice, retoričko je pitanje francuskog predsjednika. Ali takav skepticizam ne mijenja činjenicu da Zapadni Balkan, okružen zemljama EU sa svih strana, ostaje geografski unutrašnje dvorište Evrope. Ono što se dešava na Balkanu neće ostati bez uticaja na ostatak kontinenta. U tekstu se postavlja pitanje šta je sa odnosima između regiona i Evropske unije i kako se oni mogu oblikovati?

Već nekoliko godina fondacija Konrad-Adenauer-Stiftung jednom godišnje u Berlinu okuplja učesnike koji razgovaraju o odnosima EU i Zapadnog Balkana. Ove godine među učesnicima su bili i komesar za proširenje EU Oliver Varhelji, spoljnopolitički savjetnik Angele Merkel Jan Heker i američki specijalni izaslanik za Balkan Metju Palmer, kao i diplomatski kor akreditovan u Berlinu iz zemalja regiona i članovi Bundestaga.

Frankfurter Allgemeine Zeitung podsjeća na neslaganje Evropske unije sa sporazumom koji su Kosovo i Srbija pojedinačno potpisali sa Sjedinjenim Državama po kome se obavezuju da svoje ambasade u Izraelu otvore, odnosno presele u Jerusalim. Stav EU je da status Jerusalima treba razjasniti pregovorima između Izraela i Palestinaca.

Pitanje ambasade nije jedina sporna tačka u odnosima sa EU. Sastanak u Vašingtonu, koji je pripremio Ričard Grenel, bivši američki ambasador u Njemačkoj, bio je dogovoren bez ikakvih konsultacija sa EU.

U tekstu se ističe da prikazivanje da su Amerikanci i Evropljani i dalje partneri na Balkanu i da postoji dobra saradnja kao i prije, u svakom slučaju se može klasifikovati kao mišljenje manjine.

„Nisam vidio ovu saradnju. Uopšte nije bilo transparentnosti“, ističe jedan od učesnika sastanka, suprotstavljajući se tvrdnji da su Amerika i Evropa nastavili da rade zajedno u regionu. Pisma o namjerama potpisana u Vašingtonu u osnovi su bila “dimne zavjese” koje ne znače mnogo.

Ističe se da dokumenti potpisani pod Trampovim nadzorom govore o izgradnji „autoputa mira“ između Beograda i Prištine. Međutim, ovo nije američki projekat, već projekat koji je Evropa sufinansirala sa 235 miliona evra. Sugeriše se da bi Amerika trebala u većoj mjeri učestvovati u finansiranju projekata pomirenja na Balkanu, što do sada nije bio slučaj, kako se navodi.

S druge strane, postavlja se i pitanje koliko su Evropljani vjerodostojniji? Pristupni pregovori sa Crnom Gorom, koji su počeli 2012, i Srbijom od 2014, uveliko zaostaju. Odluka da se započnu razgovori sa Albanijom i Sjevernom Makedonijom donesena je tek poslije cjenkanja, kako se navodi. Čini se da pregovori o pridruživanju nemaju stvarni efekat, posebno u slučaju Srbije, koja korača unazad u pogledu stanja svoje demokratije i vladavine prava.

„Nova metodologija“, uvedena na francusko insistiranje, ima za cilj da pregovorima o pridruživanju pruži podsticaj i veću suštinu. Ali šta je ta „nova metodologija“? Da li je prikladno pregovorima dati veći kredibilitet za sve uključene strane, dati im podsticaj? Komesar za proširenje Varhelji je pokušao da pohvali inovacije, ali nije mogao da prevaziđe pretpostavku da su to u suštini kozmetički potezi.

Naposlijetku, ističe se da se „nova metodologija“ sastoji od fraza, od praznih ljuski omotanih retoričkim vjencima. Iz prestonica jugoistočne Evrope sve se češće čuje da proširenje EU na kraju više nije ozbiljan proces. Ako ovaj utisak ojača, uskoro će se još jasnije postaviti pitanje da li treba odustati od pristupanja EU. Međutim, šta bi se onda desilo, sa bojaznošću se postavlja pitanje na kraju teksta.

Frankfurter_Allgemeine_Zeitung_-_09_09_2020 tekst

Comment here