To se navodi u dopisu koji je ova kompanija 12. maja uputila Opštini Petrovo, načelniku opštine i nadležnom odjeljenju za prostorno uređenje i stambeno-komunalne poslove, a dopis je u Opštini Petrovo zaprimljen narednog dana.

U dokumentu koji potpisuje direktor Mladen Lujić, Lykos navodi da je nosilac prava na istraživanje po rješenju Ministarstva energetike i rudarstva Republike Srpske broj 05.04/310-638-5/24 od 11. marta 2026. godine.

„U skladu sa Zakonom o geološkim istraživanjima Republike Srpske i tačkom 7. Rješenja Ministarstva energetike i rudarstva Republike Srpske broj 05.04/310-638-5/24 od 11.03.2026. godine ovim putem Vas obavještavamo da od 22.05.2026. godine počinjemo sa izvođenjem radova“, navodi se u dopisu kompanije.

Ta najava stigla je u trenutku kada je protiv istog rješenja već pokrenut sudski postupak. Prema dokumentu koji je objavio predsjednik Mjesne zajednice Sočkovac Slobodan Sarić, Opština Petrovo je pred Okružnim sudom u Banjaluci podnijela tužbu protiv Ministarstva energetike i rudarstva RS, sa prijedlogom odgađanja izvršenja, radi poništenja rješenja kojim je Lykosu odobreno izvođenje detaljnih geoloških istraživanja.

Drugim riječima, dok se pred sudom osporava zakonitost rješenja, kompanija lokalnu zajednicu obavještava da namjerava početi radove.

Za Sarića, ali i veliki dio mještana Sočkovca, Kakmuža i okolnih ozrenskih sela, to nije samo pravno pitanje, već pitanje opstanka, povjerenja i elementarnog prava lokalnog stanovništva da odlučuje o prostoru u kojem živi i u kakvom orkuženju će ubuduće da živi.

„Sva naša dosadašnja pravna borba u cilju obustavljanja ovog nakaradnog “ projekta”, nije bila dovoljna da pomenuta kompanija konačno shvati da narod ovog kraja ne želi i ne odobrava njihove aktivnosti. Ovu borbu za svoja ljudska prava nismo mi željeli ,ona nam je nažalost nametnuta i nije pitanje više hoćemo li ili necemo da se borimo vec hoćemo li ili nećemo da postojimo“, napisao je Sarić.

Sarić je naveo da kompanija, najavom početka radova, ignoriše volju građana, proteste i javne skupove, jednoglasnu odluku Skupštine opštine Petrovo od 15. aprila 2026. godine kojom je izraženo protivljenje geološkim istraživanjima, kao i činjenicu da je raspisan referendum za 17. maj.

Priča je počela krajem marta, kada je australijska kompanija Yugo Metals LTD, registrovana u Pertu, objavila na Australijskoj berzi hartija od vrijednosti da joj je Ministarstvo energetike i rudarstva RS dodijelilo prava na projekat geoloških istraživanja metala na području Sočkovca. Tako da su ovu, za njih jako važnu informaciju, stanovnici Ozrena saznali su ne od institucija Republike Srpske, nego sa berzanske objave jedne strane kompanije, na internetu.

Uslijedili su sastanci u Petrovu, zahtjevi Ministarstvu da potvrdi ili demantuje informaciju, javni skup u Sočkovcu i sve jasnije protivljenje mještana. Na skupu održanom 4. aprila u Domu kulture u Sočkovcu, u organizaciji Ekološkog udruženja „Ozrenski studenac“, građani Kakmuža, Sočkovca i Karanovca poručili su da neće dozvoliti devastaciju Ozrena i da se protive bilo kakvim geološkim istraživanjima koja bi mogla voditi ka otvaranju rudnika.

„Neće o nama odlučivati Banjaluka i to iza zatvorenih vrata, krijući od nas, koji smo krvarili za ovaj Ozren“, bila je jedna od poruka sa tog skupa.

Ekološki aktivista Zoran Poljašević tada je upozorio da se priča o „samo geološkim istraživanjima“ ne može posmatrati odvojeno od potencijalne eksploatacije. Kompanije koje svoje projekte predstavljaju investitorima na berzi, kako je naveo, ne prikupljaju kapital zbog pukog istraživanja, nego zbog mogućnosti da jednog dana istražni prostor postane rudnik.

Upravo zato je izjava ministra energetike i rudarstva RS Petra Đokića, data na SET-u u Trebinju, dodatno uznemirila mještane. Đokić je tada rekao da Vlada RS podržava geološka istraživanja i da je pitanje eventualnog razvoja ležišta „drugo pitanje“.

„Ne ministre Petre Đokiću, to nije drugo pitanje, to je isto pitanje. I ključno pitanje“, odgovorio je Poljašević sa skupa na Ozrenu.

Za lokalnu zajednicu, najava Lykosa sada potvrđuje ono od čega su strahovali, odnosno da institucije i kompanija nastavljaju proceduru uprkos protivljenju Ozrenaca, i čak uprkos političkom stavu lokalne skupštine i uprkos tužbi koju je sama Opština Petrovo pokrenula protiv Ministarstva. Stav pobunjenih Ozrenaca podržao je i sam načelnik opštine Petrovo Ozren Petković, koji i sam pripada vladajućoj stranci u Srpskoj, odnosno SNSD-u, što samo po sebi, dovoljno govori.

Posebno je važno da se istražni prostor više ne predstavlja samo kao Sočkovac, već kao „Petrovo“. Aktivisti su i ranije upozoravali da promjena imena projekta, smanjenje ili redefinisanje obuhvata i korišćenje različitih pravnih subjekata mogu služiti kao način da se projekat koji je već izazvao otpor lokalnog stanovništva vrati u izmijenjenom obliku.

Yugo Metals je, prema ranijim objavama i dostupnim informacijama, faktički nastavio projekte koji su ranije povezivani sa Lykos Balkan Metalsom. Aktivisti tvrde da je riječ o pregrupisavanju istih interesa i istih rudarskih ambicija, sada prilagođenih berzanskoj komunikaciji i novim zakonskim okolnostima u Republici Srpskoj.

Za sada je jasno samo jedno: Lykos je najavio 22. maj kao datum početka radova. Opština Petrovo je tužila Ministarstvo. Građani su rekli da neće pristati. A Ozren, planina koja je već jednom natjerala institucije i investitore na povlačenje, ponovo ulazi u dane u kojima će se mjeriti stvarna snaga lokalne zajednice.

Dejan Rakita / GERILA

The post Lykos najavio početak radova na Ozrenu: Opština Petrovo tužila Đokićevo Ministarstvo, Ozrenci poručuju – “Dosta je bilo!” first appeared on Gerila.info.

„Ljudi iz Srbije se izvinjavaju što su došli, geolog kaže da bi se on isto ponašao i da bi spriječio mašine da mu uđu u selo. Ušli su nam u šume, u privatne posjede, niko nije bio upoznat. Sve rade kradom, dovode ljude sa strane“, rekao je za Gerilu ozrenski aktivista Zoran Poljašević.

Riječ je o važećoj dozvoli za geološka istraživanja iz oktobra 2023. godine, koja se odnosi na površinsko uzorkovanje na području Ozrena kod Doboja. Zanimljivo je da su ova istraživanja bila u nekoj vrsti hibernacije, donedavno.

Tačnije, sve se promijenilo sa novim rješenjem Ministarstva energetike i rudarstva Republike Srpske, kojim je istoj firmi, Lykos Balkan Metals iz Bijeljine, u martu ove godine odobreno izvođenje detaljnih geoloških istraživanja takođe na planini Ozren, ali području opštine Petrovo. Prema tom rješenju, istraživanja obuhvataju olovo, cink, bakar, srebro i zlato, na prostoru od 10,73 kvadratna kilometra.

Tako su se, nakon nedavno održanog javnog skupa u Sočkovcu, mještanima Ozrena, današnjom blokadom prodružili i Ozrenci sa dobojske strane i poručili šta misle o geološkim istraživanjima, a samim tim i potencijalnom rudarenju na njihovoj planini.

Za lokalno stanovništvo ovo nije nova priča. Ozrenci su već jednom uspjeli da zaustave identičan projekat, kada je Ministarstvo na čijem je čelu Petar Đokić 31. maja 2022. godine poništilo ranije odobrenje i koncesiju za geološka istraživanja na Ozrenu, dodijeljene firmi „Medeni Brijeg“ iz Bijeljine, povezanoj sa Lykosom. Današnji razvoj događaja, kako tvrde, pokazuje da je riječ bila samo o privremenom povlačenju.

Dodatno nepovjerenje izaziva način na koji su građani i lokalne vlasti Petrova saznali za nove planove. Stanovnici Petrova nisu dobili nikakvu zvaničnu informaciju od institucija Republike Srpske. Umjesto toga, vijest o odobrenju geoloških istraživanja objavljena je 23. marta 2026. godine na stranici Australijske berze, gdje je kompanija Yugo Metals LTD iz Perta, a koja je vlasnik Lykosa, saopštila da je dobila prava na projekat istraživanja na području Sočkovca.

Ni Opština Petrovo nije zaprimila zvaničan dopis o ovoj odluci.

Ministar energetike i rudarstva Republike Srpske Petar Đokić nije odgovorio na upite mještana i lokalnih vlasti, ali je nedavno na samitu energetike u Trebinju poručio da Vlada Republike Srpske podržava ovakve projekte.

„Geološka istraživanja su važna i treba ih podržati na bilo kom lokalitetu jer ne predstavljaju nikakve probleme. A da li će se poslije toga ići u eksploataciju, drugo je pitanje“, rekao je Đokić.

Na tu izjavu reagovao je i Zoran Poljašević:

„Đokić se tobože ogradio, ali to je licemjerno. Prije četiri godine sam bio na sastanku kada je lično rekao da se ova firma neće vratiti u Petrovo dok je on ministar. Danas imamo istog investitora – samo pod drugim imenom. U Australiji su ga promijenili, a ovdje i dalje rade pod starim.“

Prema nezvaničnim informacijama, na predstavnike opštinskih vlasti u Petrovu vrše se pritisci, uključujući i prijetnje tužbama od strane kompanije.

Lykos: Sve radimo po zakonu i dozvolama, poštovaćemo volju lokalnog stanovništva

Iz Lykosa, međutim, tvrde da posluju u skladu sa zakonom i da posjeduju sve potrebne dozvole.

„Imamo sve dozvole i radovi se izvode u skladu sa Zakonom o geološkim istraživanjima. Sprječavanje radnika da rade svoj posao nije dozvoljeno. Ostavićemo nadležnim organima da se time bave“, rekao je direktor kompanije Mladen Lujić, dodajući da je za blokadu saznao tek od novinara Gerile.

On ističe da kompanija ima saglasnost Skupštine grada Doboja i da njihovi radovi nisu u suprotnosti sa zakonom.

„Geološka istraživanja ne mogu ugroziti prirodu. U pitanju je površinsko uzorkovanje koje ne može imati negativan uticaj na životnu sredinu“, tvrdi Lujić u razgovoru za Gerilu.

Dodaje i da kompanija ne želi sukob sa lokalnim stanovništvom.

„Radove ćemo pokušati uskladiti kroz razgovor sa mještanima. Ne želimo raditi ništa na silu, ali imamo zakonsko pravo da obavljamo svoju djelatnost. Mislim da je cilj tih ekoaktivista da se mi izguramo kako bi nakon nas došla neka druga firma“, kaže Lujić.

Grad Doboj – Šta je urađeno na Skupštini grada Doboja po pitanju Ozrena?

Posebno pitanje u cijeloj priči jeste uloga Grada Doboja. Skupština grada je u maju 2025. godine jednoglasno donijela odluku o proglašenju planine Ozren za zaštićeno područje sa održivim korišćenjem prirodnih resursa.

Stanovnici i aktivisti tada su tu odluku dočekali kao zaokret i pokušaj zaštite prirodnog bogatstva Ozrena, posebno jer je gradonačelnik Boris Jerinić tvrdio da se time „staje u kraj dezinformacijama o narušavanju biodiverziteta“.

Međutim, ispostavilo se da ta odluka nikada nije upućena Republičkom zavodu za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa RS, zbog čega nije ni mogla proizvesti pravne posljedice. U praksi, ostala je samo politička poruka bez stvarnog efekta.

Odluka Skupštine grada Doboja iz aprila 2025. godine o proglašenju Ozrena za zaštićeno područje nije donesena u skladu sa zakonom. Izostao je čitav niz ključnih koraka – od izrade studije zaštite, koja treba da obrazloži vrijednost i značaj područja, do definisanja režima zaštite, odnosno jasnog utvrđivanja šta je na tom prostoru dozvoljeno, a šta nije.

Nisu utvrđene ni konkretne mjere zaštite, niti smjernice za upravljanje područjem, dok kartografski prilozi i precizno utvrđene granice zaštićenog područja uopšte nisu izrađeni. Takođe, nije sproveden ni zakonom obavezan javni uvid, a cijeli postupak nije okončan upisom u zvanični registar zaštićenih područja koji vodi Republički zavod za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa.

U praksi, to znači da odluka o zaštiti Ozrena nikada nije zaživjela izvan skupštinske sale.

Gradonačelnik Doboja Boris Jerinić danas nije odgovarao na pozive portala Gerila.

Budućnost Ozrena ostaje neizvjesna, ali je sadašnjost prilično jasna – i, za sada, ne obećava. Slika je gotovo ista kao i prije poništenja prve dozvole za geološka istraživanja na Ozrenu koji se odnosi na Petrovo: mještani ponovo stoje ispred mašina, institucije uglavnom ćute, a investitor najavljuje nastavak istraživanja.

Dejan Rakita / GERILA

The post Ozrenci zaustavili geologe: Sukob na terenu zbog novih istraživanja Lykosa! (VIDEO) first appeared on Gerila.info.

Pod sloganom “Pliva za život – ne za profit!”, nekoliko stotina građana okupilo se kako bi još jednom jasno poručili da ne pristaju na geološka istraživanja i mogući rudnik u neposrednoj blizini Jezera. Među okupljenima su bili mještani Jezera, Šipova, Mrkonjić Grada i Jajca, ali i aktivisti iz drugih krajeva Bosne i Hercegovine, od Ozrena, preko Fojnice do Bistrice kod Prijedora. Zajednička poruka bila je jednostavna i glasna: otpor nije završen, tek počinje.

Protest je organizovala Koalicija za Plivu, formirana sredinom marta ove godine, kada su se udruženja i neformalne grupe građana iz sliva Plive, zajedno sa Centrom za životnu sredinu, udružili sa ciljem zaštite rijeke od štetnih projekata – prije svega rudarskih i hidroenergetskih. Današnji skup bio je njihova prva velika zajednička akcija, ali po svemu sudeći ne i posljednja.

Jedan od prvih koji se obratio okupljenima bio je Tihomir Dakić iz Centra za životnu sredinu, koji je upozorio da se ljudi širom BiH već godinama suočavaju sa sličnim scenarijima – od Ozrena i Majevice do Jezera – te da je najveća opasnost upravo navikavanje na prijetnju.

“Ljudi se vremenom umaraju, navikavaju se na određene prijetnje i planove nekih ljudi, ali isto tako vidimo da se oslobađaju straha”, rekao je Dakić. Poručio je da se više ne smije ćutati dok se ključne informacije kriju od javnosti, podsjećajući da ni nakon višegodišnje pravne borbe građani i aktivisti nisu dobili potpune podatke o tome šta se tačno istražuje na ovom području.

On je ukazao i na ono što sve češće postaje politička i ekonomska matrica u BiH – predstavljanje eksploatacije kao investicije.

“Bosnu i Hercegovinu vide kao rudarsku zemlju. Kažu da je to investicija, a u suštini radi se o eksploataciji. Žele da izvuku dobit za sebe”, rekao je Dakić, dodajući da će mnogi takođe braniti ovu zemlju – bilo da je riječ o Jezeru, Ozrenu ili Majevici.

Njegova poruka bila je i poziv na izlazak iz pasivnosti – da se otpor ne vodi po kafanama, slavama i društvenim mrežama, nego na terenu, zajednički i javno, prije nego što, kako je rekao, “sutra bude kasno”.

Suzana Rajković iz udruženja Dolina Plive, je okupljenim građanima rekla je da je odrasla ispod Sinjakova i da se ovdje ne radi samo o problemu Jezera, nego o pitanju opstanka čitavog sliva Plive i Vrbasa.

“Naša Pliva je žila kucavica ovog kraja. Ona nas povezuje i okuplja. Naš glavni zadatak je da našoj djeci, našim unucima i potomcima ostavimo ovu prirodu onakvu kakvu su nama ostavili naši preci”, poručila je Rajković.

Upozorila je da eventualni rudnik ne bi ugrozio samo uski prostor Jezera, nego mnogo šire područje – od Mrkonjić Grada i Šipova do Jajca, Banjaluke i Laktaša. Posebno je naglasila da se ne govori o nekoliko stotina ljudi, nego o desetinama i stotinama hiljada onih koji zavise od vode iz ovog sliva.

“Ne dajmo Plivu, ne dajmo Otomalj, ne dajmo Đol, Plivska jezera, Plivski vodopad, Sinjakovo, Vrbas”, rekla je, pozivajući okupljene da šire priču i razbijaju strah.

Jedna od najsnažnijih poruka protesta stigla je od Radice Milanović, aktivistkinje i odbornice iz Jezera, koja je podsjetila da otpor ne traje od juče, nego godinama. Prema njenim riječima, problem nisu samo geološka istraživanja, nego način na koji se ona provode – “pod velikim velom tajne”, bez jasnih i potpunih informacija za stanovništvo.

“Nažalost, oni su već u završnoj fazi, a sutra nas može očekivati otvaranje rudnika teških metala. Svi dobro znamo šta to znači za stanovništvo Jezera i rijeku Plivu”, rekla je Milanović. Upozorila je i na licemjerje priče o turizmu, dok se istovremeno otvara prostor za projekte koji prijete da trajno unište prirodni ambijent.

“Oči nam mažu turizmom. Ko će doći da gleda jalovinu ili zagađenu Plivu? Ovo nije problem samo Jezera. Ovo je problem i Mrkonjić Grada, i Šipova, i Jajca, i Banjaluke”, rekla je ona.

Njena završna poruka bila je najglasnije dočekana među okupljenima: “Bez obzira na pritiske i razne ucjene, mi nećemo stati. Borba je tek počela. Neće kopati.”

Da posljedice mogućeg rudnika ne bi stale na administrativnim granicama opštine Jezero, podsjetio je i Velid Hrnjić, ekološki aktivista i planinar iz Jajca. On je naglasio da Pliva ne poznaje etničke i političke podjele, te da voda iz Jezera za kratko vrijeme stiže nizvodno do Jajca.

“Možete praviti granice i dijeliti ljude, ali kako ćete zaustaviti rijeku? Dokle je ona srpska, hrvatska ili bošnjačka?”, upitao je Hrnjić, podsjećajući da su rijeke trajale i prije država i granica i da su ih ljudi nekada koristili onoliko koliko im je za život trebalo.

U svom govoru otvorio je pitanje o političkoj odgovornosti, tvrdeći da su prirodna bogatstva doline Plive postala predmet trgovine. Podsjetio je i na sporazum koji su prije desetak godina potpisali načelnici iz sliva Plive, o očuvanju rijeke i njenog turističkog potencijala, pitajući šta je od toga ostalo kada se danas, umjesto zaštite, ponovo govori o centralama, istraživanjima i rudnicima.

Zoran Poljašević iz Ozrenskog studenca, koji je došao da podrži Jezero čak sa Ozrena, kaže da je došao da upozori da ista kompanija koja istražuje ovdje radi i naOzrenu.

“Ovo je biser Bosne i Hercegovine. Ovo je bajka. Mi kad se rodimo negdje, mislimo da je normalno da vam kraj kuće teče rijeka koju možete piti. Nema to svako”, rekao je Poljašević. Posebno je naglasio da je Pliva “nadnacionalna”, da su je ljudi zatekli i da su dužni da je takvu ostave.

“Nismo se bojali metka, nemojmo se bojati ni kamere, ni načelnice, ni političke bagre”, poručio je Poljašević.

Okupljenima je prenio i primjer opštine Petrovo, gdje su, kako je rekao, kompletno rukovodstvo opštine i svi odbornici glasali protiv geoloških istraživanja, iako je načelnik iz SNSD-a. Time je, bez uvijanja, poslao poruku i lokalnoj vlasti u Jezeru.

Važnu opomenu okupljenima uputio je i Zoran Ninić iz Bistrice kod Prijedora, čovjek iz sredine koja je već prošla kroz rudarski scenario i ostala sa devastiranim prostorom, zamućenom vodom i gorčinom da su institucije zakazale na svakom koraku. Njegovo obraćanje bilo je možda i najpotresnije, upravo zato što nije govorilo o onome što bi moglo biti, nego o onome što se već dogodilo.

“Mi iz Bistrice nismo uspjeli, zato smo danas ovdje da vama pomognemo da uspijete”, rekao je Ninić.

Govorio je o “udruženom zločinačkom poduhvatu” kompanije, lokalne i republičke vlasti, o obećanjima koja su ostala mrtvo slovo na papiru, o inspekcijama koje “nisu nadležne”, i o kraju u kojem je, nakon povlačenja mašina, ostao haos.

Njegova poruka građanima Jezera bila je jasna: ne smiju biti naivni, ne smiju čekati da problem dođe pred njihovu kuću, niti vjerovati da će ih sistem zaštititi sam od sebe.

“Najviše što možete da izgubite je život. A ako nemamo časti i dostojanstva, kakav je to život?”, rekao je Ninić.

Na kraju se okupljenima obratio i Jovan Todorović iz Šipova, iz neformalne grupe Čuvari Plive, koji je ukazao na možda i najveći problem – ćutnju onih kojih se sve ovo takođe tiče, ali ne dolaze na skupove i ne uključuju se dok prijetnja ne zakuca na njihova vrata.

“Veći problem od investitora, kojima se ne zna ni ime ni prezime, jesu ljudi koji ćute i neće da dođu”, rekao je Todorović. Poručio je da se borba neće završiti na Instagramu i komentarima, nego na terenu i kroz masovniji otpor. Posebno je upozorio na kontradikciju da se istovremeno govori o turizmu i ekologiji, a izostaje podrška skupovima koji upravo to brane.

“Ne možemo voditi ljude po rudnicima, jalovini i prljavim izvorima, a hvaliti se da smo Eldorado”, rekao je Todorović, dodajući da ovaj kraj može opstati samo kroz turizam, čiste rijeke i zdrav život.

Iza današnjeg protesta, međutim, ne stoji samo trenutni strah, nego višegodišnja priča o netransparentnosti, sudskim sporovima, pritiscima na aktiviste i sve jasnijem osjećaju građana da se odluke donose mimo njih. U Jezeru je otpor rudarskim planovima već mjesecima, pa i godinama, u direktnom sukobu sa politikom lokalne vlasti predvođene načelnicom Snežanom Ružičić. Aktivisti tvrde da su suočeni s pritiscima, pozivima, komunalnim taksama za transparente poput poruke “Yugo Metals go home”, te pokušajima da se svaki javni otpor predstavi kao incident ili politička kampanja.

U središtu cijele priče su dva istražna polja – Sinjakovo i Jezero. Situaciju dodatno komplikuje to što se dio terena preklapa, pa javnost teško može da razazna gdje se radi na osnovu važećih dozvola, a gdje ne. Istražno polje Jezero trenutno nema pravosnažno važeću dozvolu, jer su ranija rješenja Ministarstva poništena na sudu, dok za polje Sinjakovo postoji važeće rješenje iz decembra 2024. godine.

Na terenu to, međutim, izgleda mnogo jednostavnije i mnogo opasnije jer se bušotine se nalaze u neposrednoj blizini Plive, svega stotinjak metara od same rijeke i samog Jezera. Bušotina na Otomalju koja je trenutno aktuelna je dio istražnog polja Sinjakovo.

Dio šire zabrinutosti izaziva i način na koji se vodi cijeli projekat. Kompanija SNK Metali, koja je nosilac istražnih prava, povezuje se sa nekadašnjom grupacijom Lykos Metals, danas preimenovanom u Yugo Metals, rudarskom grupom oslonjenom na australijsko tržište kapitala i model tzv. junior mining sektora, u kojem vrijednost kompanija u velikoj mjeri zavisi od očekivanja investitora i rezultata istraživanja. Građani i aktivisti upozoravaju da se na terenu već dugo vodi jedna priča, a u papirima i saopštenjima druga.

Posebno uznemirujuća ostala su svjedočenja o korištenju vode iz rijeke Jošavke za potrebe bušenja na lokalitetu Kovačevac, kao i sumnje da otpadne vode nisu adekvatno tretirane. Mještani tvrde da su tokom radova primijetili zamućenje rijeke, dok su odgovori nadležnih ostali šturi i neuvjerljivi. U tome vide još jedan dokaz da se građanima ne govori puna istina.

Zbog svega toga današnji protest u Jezeru nije bio samo reakcija na jednu bušotinu, jedno rješenje ili jednu firmu već pokušaj da se zaustavi čitav obrazac po kojem se mala mjesta tretiraju kao prazni prostori za eksploataciju, a ljudi koji tu žive kao smetnja ili statistika na “putu prosperiteta”.

Na kraju skupa još jednom je pročitana i zajednička poruka protesta: zahtjev za hitnu i potpunu transparentnost svih rješenja, dozvola i rudarskih projekata vezanih za geološka istraživanja na području Plive, zahtjev za zaustavljanje svih hidroenergetskih projekata na ovoj rijeci, te poziv lokalnim vlastima da se jasno opredijele – za očuvanje prirodnih resursa i održivi razvoj ili za eksploataciju kroz rudarske i hidroenergetske projekte.

Ako je suditi po atmosferi iz Jezera, ljudi koji su danas došli svoj izbor su već napravili.

Otomalj nije samo lokacija za rudnik, a Pliva za njih nije resurs na papiru. Ona je voda, opstanak, pamćenje i budućnost. Zato je poruka sa protesta bila kratka, ali dovoljno jaka da odjekne i van ove male opštine – nećete kopati!

Dejan Rakita / GERILA

The post Građani sa protesta u Jezeru protiv rudnika i institucija koje ćute: Pliva nije na prodaju! first appeared on Gerila.info.

Okupljeni su jednoglasno podržali inicijativu da se o ovom pitanju ide na referendum, kako bi građani direktno odlučili o eventualnom otvaranju rudnika i nastavku istraživanja. Jasno je poručeno da Ozren neće biti prepušten odlukama koje se donose mimo lokalne zajednice.

“Neće o nama odlučivati Banjaluka i to iza zatvorenih vrata, krijući od nas, koji smo krvarili za ovaj Ozren”, poruka je mještana Ozrena.

„Situacija je krajnje ozbiljna i alarmantna. O našoj sudbini neko misli da odlučuje bez nas. To je krajnje drsko, bezobrazno i nedopustivo“, poručeno je iz Udruženja.

Zoran Poljašević iz Ozrenskog studenca je upozorio da priča o „samo geološkim istraživanjima“ ne može biti odvojena od planova za konačno otvaranje rudnika.

Poljašević je jasno stavio do znanja da kompanije koje na berzi predstavljaju projekte ne prikupljaju novac zbog istraživanja, već zbog eksploatacije. Kako je rekao, ono što se danas predstavlja kao istražni projekat, u suštini je najava rudnika.

„Ozren nije samo prostor na karti, nego mjesto gdje ljudi žive i od kojeg žive. Ako ovdje dođe do eksploatacije nikla i drugih metala, posljedice neće osjetiti samo Ozren, nego i svi gradovi koji zavise od njegovih voda i prirodnih resursa”, rekao je za Gerilu Poljašević, dodajući da kompanija već sada svjetskoj javnosti predstavlja resurse Sočkovca kao budući rudnik.

U emotivnom dijelu obraćanja, podsjetio je i na ratnu prošlost ovog kraja, poručivši da Ozrenci ono što su branili krvlju neće prepustiti interesima koji dolaze izvan zajednice. Naglasio je i da su stručne analize, poput onih koje je ranije iznijela Srpska akademija nauka i umjetnosti, upozoravale na ozbiljne posljedice eksploatacije nikla, uključujući devastaciju prostora i ugrožavanje voda.

„Ne možemo pristati na to da informacije o našoj zemlji saznajemo sa stranih berzi, dok naše institucije ćute. To je ponižavajuće za svakog čovjeka koji ovdje živi”, dodao je Poljašević za Gerilu.

Sličan ton imao je i Zoran Vasić, mještanin Sočkovca i ratni vojni invalid, čija je poruka bila jednostavna i direktna – protivljenje ovakvim projektima ne dolazi od juče.

On je podsjetio da je lokalno stanovništvo i ranije ustajalo protiv geoloških istraživanja i da se stav nije promijenio. Za njega je Ozren mnogo više od potencijalnog rudnika – riječ je o prostoru života, prirode i budućnosti.

Vasić ističe da Ozren ima alternativu rudnicima – turizam, prirodne resurse, poljoprivredu i banjske potencijale, poput Termi Ozren. „Ovdje ima mnogo toga što se može razvijati, osim rudnika. A ovo ne dolazi uopšte u obzir“, poručio je Vasić.

Podršku građanima dao je i načelnik opštine Petrovo Ozren Petković, koji je najavio raspisivanje referenduma, čime je lokalna vlast, barem deklarativno, stala uz stav mještana.

Skup u Sočkovcu pokazao je jedinstvo zajednice i spremnost da se aktivno uključi u donošenje odluka koje direktno utiču na njihov život. Međutim, ono što je prethodilo ovom okupljanju dodatno objašnjava zašto je reakcija građana bila ovako snažna.

Redakcija Gerile je upite sa konkretnim pitanjima još 27. marta uputila Ministarstvu energetike i rudarstva Republike Srpske, Opštini Petrovo, kao i kompaniji Yugo Metals, ali do trenutka objavljivanja ovog teksta odgovori nisu dostavljeni.

Alarm je, naime, upaljen krajem marta, kada je kompanija Yugo Metals LTD, registrovana u Pertu, objavila na australijskoj berzi da joj je Ministarstvo energetike i rudarstva Republike Srpske dodijelilo prava na projekat geoloških istraživanja metala na području Sočkovca, u opštini Petrovo.

Za mještane Ozrena, paradoksalno, to je bio prvi put da su uopšte čuli za takvu odluku. I to sa sajta australijske berze.

Uslijedile su reakcije ekoloških aktivista i lokalnih vlasti, koji su odmah uputili zahtjeve Ministarstvu energetike i rudarstva RS da potvrdi ili demantuje ove navode. Sastanak u opštini Petrovo održan je 24. marta, a istog dana i opština je zatražila zvanično pojašnjenje.

Odgovor, međutim, nije stigao.

Dodatnu težinu cijeloj situaciji daje činjenica da je Ministarstvo još 2022. godine poništilo ranije odobrenje za geološka istraživanja na Ozrenu, nakon snažnog otpora javnosti. Upravo zbog toga, povratak iste priče – sada kroz kompaniju koja je, kako tvrde aktivisti, povezana sa ranijim investitorima – kod građana budi sumnju da se projekat pokušava vratiti pod drugim imenom.

Ministar energetike i rudarstva Republike Srpske Petar Đokić nije odgovorio na upite mještana Ozrena i Opštine petrovo, ali je nedavno na održanom SET-u u Trebinju izjavio je da Vlada RS daje podršku svim istraživačkim projektima u oblasti geologije, uključujući i projekat geoloških istraživanja u Petrovu. On je istakao da su geološka istraživanja važna i da ih treba podržati na bilo kom lokalitetu, jer, kako tvrdi, ne predstavljaju nikakve probleme.

„A da li će se poslije toga ići u projekat razvoja tih ležišta, drugo je pitanje“, rekao je Đokić novinarima u Trebinju, odgovarajući na pitanje da li je data saglasnost kompaniji Yugo Metals za geološka istraživanja u Sočkovcu.

„Ne ministre Petre Đokiću, to nije drugo pitanje, to je isto pitanje. I ključno pitanje“, poručio je Zoran Poljašević sa skupa na Ozrenu, komentarišući Đokićeve riječi.

Kako upozorava Nataša Mazalica iz Centra za životnu sredinu, ovakvi slučajevi ukazuju na širi obrazac u kojem se lokalne zajednice sistematski isključuju iz odlučivanja o sopstvenim resursima.

„Donosioci odluka sistematski rade na tome da se lokalne zajednice u potpunosti isključe iz svih nivoa učešća u donošenju odluka“, navodi Mazalica.

Upravo zbog toga, skup u Sočkovcu nije bio samo reakcija na jednu informaciju, već izraz dugotrajnog nepovjerenja prema institucijama i straha da se odluke donose bez znanja i saglasnosti onih kojih se najviše tiču.

Za sada, odgovora na pitanja Ozrenaca iz Ministarstva nema, ali je odgovor sa Ozrena – jasan.

Dejan Rakita / GERILA

The post Ozrenci jednoglasni: „Ne damo Ozren“ (VIDEO) first appeared on Gerila.info.

Australijska kompanija Yugo Metals LTD, registrovana u Pertu, objavila je 23. marta 2026. godine da joj je Ministarstvo energetike i rudarstva Republike Srpske dodijelilo prava na projekat geoloških istraživanja metala na području Sočkovca, u opštini Petrovo. Ta informacija među stanovnicima Ozrena je popalila sve moguće alarme, pošto se već nekoliko godina o Ozrenu govorilo kao (najvjerovatnije) odbranjenoj planini od rudarskih prijekata.

Kako tvrde i aktivisti i lokalni predstavnici, o novom rješenju resornog ministarstva na čelu sa ministrom Petrom Đokićem ih niko prethodno nije obavijestio.

Istog dana kada je objava postala javna, predstavnici ekoloških udruženja o svemu su obavijestili rukovodstvo opštine Petrovo, nakon čega je već sutradan održan sastanak sa načelnikom, predsjednikom Skupštine opštine i odbornicima iz Sočkovca. Zaključak je bio jasan: od Ministarstva treba hitno tražiti zvanično objašnjenje i potvrdu da li je sporno rješenje zaista izdato.

Prema informacijama sa tog sastanka, predstavnici opštine tvrdili su da nisu dobili nijedan zvaničan dopis u vezi sa odobrenjem za geološka istraživanja. Dogovoreno je i da, ukoliko se informacija potvrdi, a sve su prilike da će biti tako, bude zakazana posebna sjednica Skupštine opštine Petrovo na kojoj bi odbornici zauzeli zvaničan stav.

To što lokalna zajednica o tako ozbiljnom pitanju saznaje iz objave jedne strane kompanije, a ne od institucija Republike Srpske, za mnoge na Ozrenu, pa i u cijeloj Republici Srpskoj i BiH, nije samo administrativni propust, već odavno poruka da se o njihovoj zemlji ponovo odlučuje bez njih.

Ekološki aktivisti podsjećaju da su se Ozrenci još prije četiri godine jasno usprotivili rudarskim projektima i da su tada, nakon snažnog pritiska javnosti, pojedina rješenja bila povučena. Sada, tvrde, gledaju povratak iste priče, samo pod novim imenom i u izmijenjenim pravnim okolnostima.

Posebnu sumnju među aktivistima izaziva razlika između ranije pominjanog obima istraživanja i onoga što se sada pojavljuje u javnosti. Kako navode, raniji projekti obuhvatali su znatno veće površine, dok se sada govori o području od svega deset kvadratnih kilometara. Upravo zbog toga dio njih vjeruje da je riječ o svojevrsnom „testiranju terena“.

„Sumnjivo je što se sada pominje znatno manja površina nego ranije. To liči na probni balon – da se vidi kakva će biti reakcija lokalne zajednice, pa da se kasnije ide sa širenjem projekta“, navode lokalni aktivisti.

Aktivisti tvrde da za kompaniju Yugo Metals nisu pronašli podatke u registru privrednih društava u BiH, te da je raniji projekat „Sočkovac“ sada predstavljen kao projekat „Petrovo“. Za njih je to još jedan razlog da sumnjaju da se iza svega krije pažljivo upakovan povratak rudarskih planova koji su već jednom izazvali snažan otpor stanovništva.

Na zvaničnoj stranici kompanije, uz objavu o odobrenju, prenesena je i izjava izvršnog i privremenog direktora Petra Tomaševića, koji je naveo da to predstavlja „odlučujući trenutak“ za Yugo Metals i da time dobijaju puni pristup unapređenju, kako je rekao, jednog od „najuvjerljivijih visokokvalitetnih polimetalnih sistema u Evropi“.

„Na tržištu gdje sigurna evropska opskrba kritičnim mineralima postaje sve više strateška, Sočkovac nudi rijetku priliku s visokim sadržajem, višestrukim robama i značajnim potencijalom za širenje“, ističe se u saopšenju kompanije.

Ali ono što se u jeziku berze predstavlja kao „prilika“, na Ozrenu se čita sasvim drugačije.

Ekološki aktivista Zoran Poljašević za Gerilu upozorava da se na Ozrenu ponavlja scenario od kojeg su mještani strahovali još prije nekoliko godina, ali sada u izmijenjenoj formi.

Kako kaže, iako se formalno činilo da se dio ljudi povukao iz projekata, u suštini je riječ o reorganizaciji istih struktura.

„Dešava se upravo ono od čega smo strahovali. Miloš Bošnjaković, koji je bukvalno protjeran sa Ozrena, a potom i izgubio rješenje za detaljna geološka istraživanja, zvanično se povukao iz projekta, ali samo kada je riječ o kompanijama koje su listirane na Australijskoj berzi“, navodi Poljašević u razgovoru za naš portal.

Prema njegovim riječima, nova kompanija Yugo Metals LTD nastavlja aktivnosti kroz već postojeće lokalne firme.

„Međutim, nova kompanija ‘Yugo Metals LTD’ nastavlja da radi sa preduzećima ‘Lykos Balkan Metals’ i ‘SNK Metali’, čiji je osnivač Bošnjaković. Riječ je o pregrupisavanju istih ljudi zbog potencijalnih akcionara na berzi i ponovnog pokušaja da dođu na Ozren“, ističe on.

Poljašević upozorava da su izmjene Zakona o geološkim istraživanjima Republike Srpske dodatno promijenile odnos snaga i suštinski smanjile uticaj lokalne zajednice.

Kako kaže, na Ozrenu se sada dešava presedan u odnosu na raniju praksu.

„Nakon dvije izmjene Zakona o geološkim istraživanjima, danas na Ozrenu imamo po prvi put slučaj da Ministarstvo energetike i rudarstva Republike Srpske izdaje jednoj stranoj kompaniji prava na istraživanja metala, iako su i mjesna zajednica i opština na čijoj se teritoriji nalazi istražno polje izričito protiv projekta“, navodi Poljašević.

Posebno problematičnim smatra način na koji se projekti razvijaju kroz berzanske mehanizme.

„Najveći problem je što kompanija već u fazi istraživanja rezultate objavljuje na australijskoj berzi i, ukoliko procijeni projekat kao finansijski opravdan, automatski stiče osnov za eksploataciju. U tom slučaju bi projekat najvjerovatnije bio prodat nekoj od velikih međunarodnih rudarskih kompanija poput Dandija ili Rio Tinta, a tada ga je gotovo nemoguće zaustaviti“, upozorava Poljašević.

On se osvrnuo i na izostanak reakcije lokalnih vlasti, podsjećajući da je načelnik Opštine Petrovo najavio da će zatražiti informacije od Ministarstva, ali da odgovora i dalje nema.

„Načelnik je obećao još u utorak da će tražiti informaciju o famoznom rješenju, ali se do danas nije oglasio, iako je već petak“, kaže Poljašević.

Za njega je posebno zabrinjavajuće to što građani ključne informacije o svojoj budućnosti dobijaju iz inostranstva, a ne od institucija.

„Ova situacija, gdje Ozrenci informacije o prostoru na kojem žive saznaju sa stranice Australijske berze, a ne od Opštine i Vlade Republike Srpske, dovoljno govori“, poručuje on.

„Nama u ovoj situaciji ne preostaje ništa drugo nego da se organizujemo i tijelima branimo svoju imovinu i svoj kraj”, zaključuje Poljašević u razgovoru za Gerilu.

Predsjednik mjesne zajednice Sočkovac Slobodan Sarić saopštio je građanima da su svi prisutni na sastanku bili protiv eventualnog izdavanja dozvole za geološka istraživanja i da će poštovati volju ljudi koji su ih izabrali da brane njihove interese.

Upravo zato među najvažnijim pitanjima koja danas lebde nad Ozrenom nisu samo ona da li je rješenje zaista izdato i ko ga je potpisao, nego i zašto lokalna zajednica o tome nije obaviještena, zašto eventualno odobreno istražno polje nije odmah vidljivo u zvaničnom katastru odobrenih istražnih područja i koliko još vremena institucijama treba da građanima saopšte ono što kompanija već predstavlja investitorima i berzi kao gotovu stvar.

Ako se potvrdi da je Ministarstvo izdalo rješenje, onda se s pravom postavlja pitanje zbog čega su opština Petrovo i lokalno stanovništvo zaobiđeni. Ako rješenje nije izdato, onda je pitanje još ozbiljnije – kako je moguće da kompanija takvu informaciju objavi na berzi i da za to ne snosi posljedice.

Vanredna sjednica Skupštine opštine Petrovo, koju lokalni predstavnici najavljuju ukoliko se informacije potvrde, mogla bi biti prvi odgovor na novi talas zabrinutosti Ozrenaca.

Nataša Mazalica iz Centra za životnu sredinu upozorava da se iza aktuelnih dešavanja ne krije izolovan slučaj, već dugotrajan obrazac u kojem se lokalne zajednice sistematski isključuju iz odlučivanja o sopstvenim resursima.

Kako kaže, iskustva iz posljednjih nekoliko godina, koliko traju geološka istraživanja i intenzivira se priča o kritičnim mineralima, jasno pokazuju smjer u kojem se kreću odluke vlasti.

„Donosioci odluka sistematski rade na tome da se lokalne zajednice u potpunosti isključe iz svih nivoa učešća u donošenju odluka, posebno kada je riječ o eksploataciji prirodnih resursa“, navodi Mazalica, dodajući da su izmjene Zakona o geološkim istraživanjima, ali i pokušaji kriminalizovanja klevete, „postavili temelje za brutalno odvajanje zajednica od prirode u kojoj i od koje žive“.

U takvom okviru, tvrdi, priča o rudnicima kao razvojnoj šansi nema uporište u stvarnosti.

„Rudnici neće donijeti nikakvu dobrobit ljudima, niti mogu biti zeleni ili ekološki. Ovakvim projektima puniće se džepovi prvo podobnih, a potom stranih kompanija kojima odlazi gotovo sav profit“, upozorava Mazalica.

Kao potvrdu navodi i aktuelne projekte u regionu, gdje se posljedice, kako kaže, već jasno vide.

„Na primjeru rudnika u Varešu možemo to posmatrati u realnom vremenu“, ističe ona.

Na kraju upozorava da problem nije samo u pojedinačnim projektima, već i u kapacitetima sistema koji bi trebalo da ih kontroliše.

„Sistem pod kojim funkcionišemo i država u kojoj živimo nemaju kapaciteta da na adekvatan način obezbijede očuvanje prirode i zaštitu ljudi“, zaključuje Mazalica.

Upite sa konkretnim pitanjima uputili smo Ministarstvu energetike i rudarstva Republike Srpske, Opštini Petrovo, kao i kompaniji Yugo Metals, ali do trenutka objavljivanja ovog teksta odgovori nisu dostavljeni.

Ko je Yugo Metals: Od Jezera do Sinjakova i Čajniča – mnogo projekata, ali i otvorenih pitanja

Australijska kompanija Yugo Metals Limited, registrovana u Pertu, djeluje u Bosni i Hercegovini kroz više povezanih pravnih subjekata, među kojima su sada najpoznatiji „SNK Metali“ d.o.o. Bijeljina i raniji projekti povezani sa kompanijom „Lykos Balkan Metals“. Yugo Metals je faktički nekadašnji Lykos, preuzeo je sve njegove projekte, a sa ovim projektom na Ozrenu, ako se potvrdi, i projekat firme Medeni brijeg na Sočkovcu.

U ranijem periodu ključna figura u projektima bio je Miloš Bošnjaković, često percipiran kao centralni operativni čovjek na terenu za mnogobrojne kontraverzne rudarske projekte u BiH , dok firmom sada upravlja Mladen Lujić, uz širi međunarodni menadžment koji vodi kompaniju prema investitorima i berzi.

Model poslovanja ostaje isti – kapital se prikuplja na berzi, a istraživanja se realizuju kroz lokalne firme koje formalno nose projekte. Upravo kroz takav model razvijaju se i dva najaktuelnija istražna polja u zapadnom dijelu Republike Srpske – „Jezero“ i „Sinjakovo“, koja se često u javnosti pogrešno poistovjećuju, iako je riječ o dva odvojena projekta koja graniče na planini Otomalj iznad samog Jezera, ali sa različitim pravnim statusom.

Istražno polje „Jezero“ nalazi se isključivo na teritoriji opštine Jezero i obuhvata istraživanja olova, cinka, bakra, barita i pratećih metala.

Ministarstvo energetike i rudarstva RS je 2022. godine odobrilo istraživanja, a zatim u dva navrata produžavalo rok – početkom i sredinom 2025. godine. Međutim, oba ta produženja su osporena na sudu. Okružni sud u Banjaluci je krajem 2025. godine poništio rješenja Ministarstva, prihvatajući tužbe Centra za životnu sredinu i građana. To praktično znači da, prema dostupnim informacijama, kompanija trenutno nema važeće rješenje za istraživanja na tom polju, a pokrenut je i postupak pred Vrhovnim sudom RS radi preispitivanja presude.

Za razliku od toga, istražno polje „Sinjakovo“ predstavlja zaseban projekat, teritorijalno mnogo širi, jer obuhvata opštine Jezero, Šipovo i Mrkonjić Grad. Fokus istraživanja ovdje je drugačiji – bakar, željezo i prateći metali – a i pravni status je drugačiji. Prvo rješenje izdato je 2021. godine i važilo je do sredine 2023, dok je novo rješenje izdato krajem 2024. godine i važi do kraja 2026. godine, za površinu od oko 49,5 kvadratnih kilometara.

Važno je napomenuti da na planini Otomalj, iznad Jezera, graniče ova dva istražna polja, a da aktivisti sumnjaju da se to zloupotrebljava pa istraživanja za Sinjakovo “pokrivaju” i granični dio i zalaze u istražno polje “Jezero” na Otomalju, u nepsorednoj blizini rijeke Plive, jezera Veliki i Mali Đol, ali i samog centra Jezera.

Treći važan projekat kompanije u Republici Srpskoj nalazi se u Čajniču, gdje Yugo Metals, prema vlastitim podacima, raspolaže istražnim područjem od oko 50 kvadratnih kilometara. Tu su, kako navode, identifikovane značajne koncentracije bakra, ali i zlata i srebra, što kompanija koristi kao osnov za dalja istraživanja. Ipak, i ovdje ključni podaci dolaze primarno iz izvještaja same kompanije, bez jasnijih javno dostupnih informacija.

Šta se desilo sa obećanjima o zaštiti Ozrena?

Prije samo deset mjeseci činilo se da Ozren ide ka zaštiti, a ne ka novom otvaranju prostora za rudarske projekte.

Skupština Grada Doboja je u maju prošle godine jednoglasno donijela odluku o proglašenju Ozrena za zaštićeno područje sa održivim korišćenjem prirodnih resursa, što je tada predstavljeno kao značajan zaokret lokalnih vlasti i važan korak ka očuvanju planine. Iako je riječ bila o najnižem, šestom nivou zaštite, i tada su i aktivisti i stručnjaci upozoravali da krajnji cilj mora ostati proglašenje nacionalnog parka, kako je i predviđeno Prostornim planom Republike Srpske.

Gradonačelnik Doboja Boris Jerinić tada je tvrdio da je zaštita Ozrena u interesu grada i Republike Srpske, dok su ekološka udruženja poručivala da njihova višegodišnja borba konačno daje rezultat. Upravo zato današnji povratak priče o geološkim istraživanjima u Sočkovcu, svega nekoliko mjeseci nakon takvih odluka i poruka, za stanovnike Ozrena djeluje kao nagli i duboko uznemirujući politički obrt.

Apsurdno – iako ta riječ u zemlji poput Bosne i Hercegovine odavno gubi na težini – Ozren je do juče predstavljan kao dragocjen prirodni rezervat koji treba sačuvati, a danas se ponovo pojavljuje u kontekstu istraživanja nikla, kobalta i drugih metala.

Dejan Rakita / GERILA

The post Ozren iz Australije saznao šta mu se sprema, mještani poručuju: „Izaći ćemo pred mašine“ first appeared on Gerila.info.

Od ministarstva smo više puta tražili da vrše redovne kontrole i da nas o tome obavještavaju, piše u odgovoru iz kabineta načelnice opštine Jezero Snežane Ružičić.

“Opština Jezero više godina unazad redovno traži informacije od nadležnog Ministarstva energetike i rudarstva koje je dalo odobrenje za geološka istraživanja na podrućju Mrkonjić Grada, Jezera i Šipova i koje je nadležno za sve dozvole i kontrole istih kao i da smo više puta tražili od ministartsva da se vrše redovne kontrole i da nas redovno izvještavaju u cilju informisanosti stanovnika lokalne zajednice“, piše, između ostalog, u odgovoru koji potpisuje načelnica Jezera Snežana Ružićić.

Petra Đokića smo pitali da li on zna šta se dešava u Jezeru, da li se kopa bez važećih dozvola a s obzirom da je Okružni sud u Banjaluci poništio posljednju dozvolu koju je imala kompanija Yugo Metals. Ministar Đokić nije odgovorio na poruku. Kada i ukoliko odgovori to ćemo objaviti.

U međuvremenu stiže odgovor na pitanja koja smo poslali kompaniji Yugo Metals. Djelimičan jer u ovoj kompaniji kažu da sve informacije ne mogu dijeliti sa javnosti. Tako kažu da rješenje za geološka istraživanja “predstavlja zvaničan dokument od posebne važnosti koji u skladu sa važećim propisima i poslovnom politikom kompanije nije moguće dostavljati neovlaštenim licima“.

“Naše aktivnosti se sprovode isključivo na osnovu važećih i odobrenih rješenja za geološka istraživanja, izdatih od strane Vlade Republike Srpske, odnosno Ministarstva energetike i rudarstva Republike Srpske. Takođe, poslujemo u potpunosti u skladu sa zakonima Republike Srpske, uz poseban fokus na zaštitu životne sredine, održivi razvoj i primjenu ESG standarda. Tokom izvođenja radova primjenjuju se mjere kojima se negativni uticaji na životnu sredinu svode na minimum, a svi postupci su predmet stalnog nadzora nadležnih organa. Razumijemo zabrinutost dijela javnosti kada su u pitanju ekološka pitanja i smatramo da je otvoren dijalog važan. Uvjeravamo vas da se svi naši radovi odvijaju u skladu sa zakonskim propisima i važećim ekološkim standardima“, odgovor je iz Yugo Metalsa.

Nema, međutim, odgovora na ključno pitanje a to je da li kompanija ima važeću dozvolu Ministarstva rudarstva i energetike. Tražili smo i dozvolu na uvid ukoliko važeća dozvola postoji.

Okružni sud u Banjaluci je u decembru po drugi put poništio Rješenje o produžetku geoloških istraživanja na području Jezera. U Centru za životnu sredinu su na mjestu gdje se vrše geološka istraživanja bili prije nekoliko dana i tada su zatekli radnike i mašine u radu. Oni su pozvali nadležne inspekcije da reaguju. Nema zvaničnih informacija o tome da je resorno ministartsvo na čelu sa Petrom Đokićem izdalo novu dozvolu kompaniji za nastavak geoloških istraživanja.

“Kompanija Yugo Metals Limited je nastavila geološka istraživanja na području opštine Jezero, uprkos presudi Okružnog suda u Banjoj Luci kojom je poništeno Rješenje za geološka istraživanja na području opština Mrkonjić Grad, Šipovo i Jezero sredinom decembra prethodne godine. Prema navodima Ministarstva energetike i rudarstva nije izdato novo Rješenje i čeka se odluka suda. Rješenje nije objavljeno u Službenom glasniku, niti na zvaničnom sajtu Ministarstva energetike i rudarstva niti opštine Jezero. Osim toga stanovništvo nije obavješteno o nastavku radova. U petak smo zajedno sa Centrom za životnu sredinu obišli bušotinu i ustanovili da se radovi odvijaju, jer smo zatekli radnike, mašinu koja buši i pumpu za vodu koja iz rijeke Jošavke izvlači vodu. Pozvali smo sve nadležne inspekcije da hitno izađu na teren. Pomno pratimo situaciju na terenu i čekamo reakciju inspekcije“, rekla je prije dva dana, za naš portal, Suzana Rajković iz udruženja “Dolina Plive”.

Banjalučki Okružni sud je prvu dozvolu za geološka istraživanja u Jezeru poništio u maju prošle godine. Sud je tada jasno ukazao da Ministarstvo nije poštovalo zakon – u poništenom rješenju nedostajali su ključni elementi, među kojima i naziv projekta, koordinate, ograničenja eksploatacije, te obaveze koje investitor mora ispuniti nakon istraživanja. Takođe, ni tvrdnje o stepenu realizacije prethodnih radova nisu bile dokazane. Nakon toga resorno ministarstvo na čelu sa Petrom Đokićem izdalo je novu koju je isti sud ponovo poništio.

Firma SNK Metali je, uprkos protivljenju lokalne zajednice i odbornika SO Jezero, u januaru 2025. dobila produženje istražnog roka do 2028. godine. Odluka je donesena 15 dana nakon što je firma uputila zahtjev, bez ikakvog javnog uvida ili konsultacije s lokalnom zajednicom.

Zanimljivo je da su odbornici SO Jezero još u junu 2023. jednoglasno glasali protiv nastavka istraživanja, a mjesecima ranije, u januaru iste godine, održani su i masovni protesti građana, eko-aktivista i organizacija iz cijele BiH.

Portal Gerila.info u više navrata je izvještavao o ovom slučaju, među prvima otkrivajući vezu između firme SNK Metali i australsko-mađarske kompanije Lykos Balkan Metals, kao i o pokušajima lobiranja načelnice opštine Jezero Snježane Ružičić, članice SNSD-a, da zaobiđe volju odbornika i građana. I pored otpora, istraživanja su nastavljena, a lokalni eko-aktivisti i opozicioni odbornici redovno su izloženi pritiscima.

O svemu smo, prije dvije godine, pravili mini dokumentarni film.

Vladimir Kovačević, Gerila info

The post Yugo Metals: “Poštujemo zakone RS”. Nema, međutim, odgovora na pitanje imaju li važeću dozvolu za geološka istraživanja! first appeared on Gerila.info.

Geološka istraživanja tla na području Jezera izvodila je kompanija Yugo Metals, ranije Lyukos Balkans na osnovu Rješenja koje je izdalo Ministarstvo energetike i rudarstva Republike Srpske. To rješenje poništio je banjaučki Okružni sud nakon tužbe Centra za životnu sredinu iz Banjaluke. Istraživanja su, međutim, tvrde u Centru nastavljena iako nema informacija da je data nova dozvola.

“Utvrdili smo da kompanija svih ovih dana vrđi radove u dolini Plive, a da im je rješenje poništeno odlukom suda dva puta, zadnji put sredinom decembra. Tada su radovi stali a sada se nastavili i jasno postavljamo pitanje da li su ilegalni i zašto još nema reakcije.
Alarmantna je situacija jer se uzima voda i vjerovatno tokom radova vraca iskoristena, a prosli put je Josavka bila zagađena i nije bilo reakcije, a uz to se vrši bušenje. Jos prosle sedmice smo zvali hitnan izlazak inspekcija i to republičke vodne i tehničke ali i inspekcije opština Mrkonjić grad i Jezero. Da obični građanin radi ovako odmah bi ga zaustavili. Ali mi svjedočimo radovima na terenu. Mi smo dali na uvid javnosti odluku suda o ukidanju rješenja za istraživanje, a kompanija ne daje javnosti rješenje za istraživanje ruda iako se predstavlja odgovornom“, rekao je, za Gerila info, Vladimir Topić iz Centra za životnu sredinu.

U Centru za životnu sredinu su na mjestu gdje se vrše geološka istraživanja bili prije tri dana i tada su zatekli radnike i mašine u radu. Oni su pozvali nadležne inspekcije da reaguju. Pitanja u vezi sa tvrdnjama da rade iako nemaju poretbne važeće dozvole poslali smo kompaniji Yugo Metals. Odgovore ćemo objaviti kada i ukoliko ih dobijemo.

Pitanja u vezi tvrdnji da se na području njihove opštine odvijaju nelegalni istražni radovi uputili smo i na adresu opštine Jezero. I njihov odgovor ćemo objaviti kada i ukoliko ga dobijemo. Inače, načelnica Jezera Snežana Ružičić (SNSD) ranije je odbila da odgovori na naša pitanja u vezi tvrdnji pojedinih aktivista da se opština obračunava sa mještanima Jezera koji se protive istraživanjima i namjeri da se u Jezeru otvori rudnik. Ružićić je neko ko je jedan od najvećih zagovornika geoloških istraživanja na području te opštine a aktivnosti oko toga, ranije je, promovisala na režimskim beogradskim medijima.

“Kompanija Yugo Metals Limited je nastavila geološka istraživanja na području opštine Jezero, uprkos presudi Okružnog suda u Banjoj Luci kojom je poništeno Rješenje za geološka istraživanja na području opština Mrkonjić Grad, Šipovo i Jezero sredinom decembra prethodne godine. Prema navodima Ministarstva energetike i rudarstva nije izdato novo Rješenje i čeka se odluka suda. Rješenje nije objavljeno u Službenom glasniku, niti na zvaničnom sajtu Ministarstva energetike i rudarstva niti opštine Jezero. Osim toga stanovništvo nije obavješteno o nastavku radova. U petak smo zajedno sa Centrom za životnu sredinu obišli bušotinu i ustanovili da se radovi odvijaju, jer smo zatekli radnike, mašinu koja buši i pumpu za vodu koja iz rijeke Jošavke izvlači vodu. Pozvali smo sve nadležne inspekcije da hitno izađu na teren. Pomno pratimo situaciju na terenu i čekamo reakciju inspekcije“, kaže, za naš portal, Suzana Rajković iz udruženja “Dolina Plive”.

Banjalučki Okružni sud je prvu dozvolu za geološka istraživanja u Jezeru poništio u maju prošle godine. Sud je tada jasno ukazao da Ministarstvo nije poštovalo zakon – u poništenom rješenju nedostajali su ključni elementi, među kojima i naziv projekta, koordinate, ograničenja eksploatacije, te obaveze koje investitor mora ispuniti nakon istraživanja. Takođe, ni tvrdnje o stepenu realizacije prethodnih radova nisu bile dokazane. Nakon toga resorno ministarstvo na čelu sa Petrom Đokićem izdalo je novu koju je isti sud ponovo poništio.

Firma SNK Metali je, uprkos protivljenju lokalne zajednice i odbornika SO Jezero, u januaru 2025. dobila produženje istražnog roka do 2028. godine. Odluka je donesena 15 dana nakon što je firma uputila zahtjev, bez ikakvog javnog uvida ili konsultacije s lokalnom zajednicom.

Zanimljivo je da su odbornici SO Jezero još u junu 2023. jednoglasno glasali protiv nastavka istraživanja, a mjesecima ranije, u januaru iste godine, održani su i masovni protesti građana, eko-aktivista i organizacija iz cijele BiH.

Portal Gerila.info u više navrata je izvještavao o ovom slučaju, među prvima otkrivajući vezu između firme SNK Metali i australsko-mađarske kompanije Lykos Balkan Metals, kao i o pokušajima lobiranja načelnice opštine Jezero Snježane Ružičić, članice SNSD-a, da zaobiđe volju odbornika i građana. I pored otpora, istraživanja su nastavljena, a lokalni eko-aktivisti i opozicioni odbornici redovno su izloženi pritiscima.

Vladimir Kovačević, Gerila info

The post Ko kopa po Jezeru? first appeared on Gerila.info.

Radica Milanović odbornica u skupšini opštine Jezero kaže, za Gerila info, da je nekoliko kuća u selu Prisoje pet dana bilo bez vode. Ona vjeruje da se to desilo zbog toga što je ona jedan od najglasnijih protivnika geoloških istraživanja u toj opštini. Slično su, tvrde aktivisti, prolazili još neki protivnici geoloških istraživanja.

Načelnici opštine Jezero Snežani Ružičić poslali smo pitanja u vezi sa tvrdnjama o namjernim i ciljanim redukcijama vode. Ružičić nije željela da odgovori na naša pitanja.

“Zaprimila sam Vaš upit, te Vam odgovaram da na drske i neprofesionalne upite ovog sadržaja koji nema tačna imena lica  koja sa Vama  imaju kontakt i koja dostavljaju ovakve laži, ne odgovaram!”, kratak je odgovor sa adrese načelnice Jezera.

Iz komunalnog preduzeća Pliva Jezero javnost je, na društvenim mrežama, obaviještena da postoji povećana potrošnja vode u ovoj opštini.

Gerila info je prije nekoliko dana pisala o dopisu koji je iz opštine Jezero upućen mještanima koji su u svojim dvorištima istakli transparente protiv kompanije Yugo Metals.

Opština Jezero se u svom dopisu građanima poziva na Zakon o komunalnim taksama po kojem za reklamiranje treba dobiti saglasnost kao i platiti određene takse. Prenebregava se, međutim, to da transparenti koje su na privatnom zemljištu postavili građani nisu reklama već poruka i protest.

Služba za urbanizam, građevinarstvo i lokalni razvoj opštine Jezero u dopisu čak priznaje da su reagovali nakon što im se obratila kompanija SNK Metali a koja na području ove opštine izvode istraživanje tla. Dopis, zanimljivo, nije potpisan.

U Republici Srpskoj se, inače, komunalna taksa može naplatiti isključivo za reklame koje promovišu privrednu aktivnost, proizvode i usluge ili ostvarivanje ekonomske koristi.

Radica Milanović, odbornica Narodnog Fronta u opštini Jezero tvrdi da je u ovoj opštini konstantno prisutno gušenje slobode mišljenja. Ona objašnjava da je zvanično opomenuta od strane opštinske Komisije za kodeks ponašanja zbog svojih komenatara na privatnom profilu na Facebooku i kritika poteza opštinskog rukovodstva i načelnice Snežane Ružičić.

Opština Jezero u fokusu je javnosti u Republici Srpskoj zbog višegodišnjih geoloških istraživanja koja na tom području vrši kompanija Lykos koja se sada u BiH zove Yugo Metals. Aktivisti upozoravaju da se prilikom istraživanja ne vodi računa o zaštiti životne sredine. Iz Yugo Mtals-a demantovali su takve tvrdnje. Ono što je inače, sporno jeste i to ko i da li ima važeću dozvolu za geološka istraživanja.

Vladimir Kovačević, Gerila info

The post JEZERO: Opština kažnjava građane koji se usude da se usprotive geološkim istraživanjima!? first appeared on Gerila.info.

Opština Jezero se u svom dopisu građanima poziva na Zakon o komunalnim taksama po kojem za reklamiranje treba dobiti saglasnost kao i platiti određene takse. Prenebregava se, međutim, to da transparenti koje su na privatnom zemljištu postavili građani nisu reklama već poruka i protest.

Služba za urbanizam, građevinarstvo i lokalni razvoj opštine Jezero u dopisu čak priznaje da su reagovali nakon što im se obratila kompanija SNK Metali a koja na području ove opštine izvode istraživanje tla. Dopis, zanimljivo, nije potpisan.

U Republici Srpskoj se, inače, komunalna taksa može naplatiti isključivo za reklame koje promovišu privrednu aktivnost, proizvode i usluge ili ostvarivanje ekonomske koristi.

Na području opštine Jezero traju geološka istraživanja koja provodi kompanija SNK Metali (Yugo Metals). Aktivisti tvrde da se prilikom istraživanja tla ne vodi računa o životnoj sredini. Prije nekoliko dana građanima i aktivistima nije bio dozvoljen ulaz u salu u zgradi opštine u kojoj je održavan sastanak predstavnika rudarske kompanije sa zainteresovanim građanima.

Načelnica opštine Jezero Snježana Ružičić poznata je kao jedan od najvećih zagovornika geoloških istraživanja na području te opštine a koja treba da dovedu do otvaranja rudnika. Protiv istraživanja tla su u više navrata održani protesti u Jezeru.

Inače ministarstvo energetike i rudarstva je SNK Metalima u junu prošle godine izdalo rješenje kojim se produžava rok za istražne radove na još tri godine. To rješenje je poništeno na Okružnom sudu u Banjaluci prije dvadesetak dana. Istražni radovi, međutim, nisu zaustavljeni.

Vladimir Kovačević, Gerila info

The post Opština Jezero u komunalnoj borbi protiv naroda first appeared on Gerila.info.

U kompaniji Yugo Metals Limited koja vrši geološka istraživanja na području Sinjakova u Jezeru najavili su sedmične sastanke sa zainteresovanim građanima. Sastanci se održavaju u prostorijama opštine Jezero. Juče je međutim došlo do incidenta kada većini zainteresovanih građana nije bio dozvoljen ulazak na sastanak. Od prisutnih građana obezbjeđenje kompanije je tražilo na uvid lične karte a prisustvo sastanku bilo je dozvoljeno samo onim građanima sa ličnom kartom iz Jezera. U međuvremenu traju istraživanja tla na Sinjakovu. Aktivisti upozoravaju da kompanija istraživanja tla vrši ne poštujući ekološke standarde a da se otpadne vode vraćaju u rijeku Jošavku koja se kasnije ulijeva u Plivu a kasnije u Vrbas.

Iz opštine Jezero rekli su nam da opština nije organizator sastanaka predstavnika kompanije i građana već da samo ustupa prostorije opštine.

“Juče su ekološki aktivisti i zabrinuti građani otišli na prethodno dogovoren sastanak sa Mladenom Lujićem, direktorom kompanije koja vrši geološka istraživanja na teritorijama opština Mrkonjić Grad, Šipovo i Jezero. Dočekalo nas je neprijatno iznenađenje. Vozač direktora Lujića nam je onemogućio ulazak na sastanak, sa obrazloženjem da je načelica Jezera donijela “Odluku” da na sastanku mogu prisustvovati samo ljudi koji imaju lične karte iz Jezera. Nije nam bilo jasno zašto građani Mrkonjić Grada, Jajca i Banja Luke ne mogu postaviti pitanja, ako se ovaj problem tiče svih nas. U Rješenju Ministarstva energetike i rudarstva stoji da se geološka istraživanja sprovode na teritorijama opština Mrkonjić Grad, Šipovo i Jezero. Jučerašnja dešavanja su pokazatelj diskriminacije koju načelnica konstantno sprovodi, jer svi znamo da mnogo Bošnjaka koji žive i imaju kuće u Jezeru, imaju lične karte Opštine Jajce. Osoba koja nas je legitimisala nema pravna ovlaštenja da to radi. Direktor nam je tokom prethodnog sastanka iznio niz dezinformacija. Počevši od toga, gdje odvoze otpadne vode. On nam je objasnio da se te otpadne vode odvoze na deponiju u Mrkonjić Grad. Dobila sam dokaz da te otpadne vode nisu odvezene na deponiju u Mrkonjić Gradu. Obzirom na boju kakvu je rijeka Jošavka imala danima, samo u svom donjem toku od dijela gdje se nalazi pumpa za vodu, pitam se da li su te otpadne vode možda završile u rijeci Jošavci koja se kroz 2-3 kilometra ulijeva u rijeku Plivu”, kaže za Gerila info Suzana Rajković iz udruženja građana “Dolina Plive”.

Direktor SNK Metali d.o.o. Bijeljina, kompanije koja vrši geološka istraživanja na području opština Jezero, Mrkonjić Grad i Šipovo, Mladen Lujić tvdi da nije bilo legitimisanja građana. Aktivisti tvrde da je njegov vozač i pripadnik ličnog obezbjeđenja branio ljudima da užu u kancelariju i legitimisao ih. Lujić, za Gerila info, tvrdi da je do svega došlo jer je bila zauzeta skupštinska sala pa je jučerašnji sastanak morao biti održan u manjoj kancelariji koja nije bila dovoljno velika da primi sve građane.

“Mi nemamo kancelariju u Jezeru, u fazi smo traženja adekvatnog prostora, pa smo od opštine dobili prostor u opštini. U dogovoru sa opštinom organizovali smo sastanke sa zainteresovanim građanima. Juče smo dobili manju kancelariju pa smo morali da puštamo po dvoje, troje ljudi. Iz tog razloga nije moglo kao prošli ponedeljak grupni sastanak. Vrlo smo radi da održimo sastanak u svakoj opštini dok ne otvorimo kancelariju. A onda je svako dobrodošao”, kaže Lujić.

On dodaje i da je insistirano da jučerašnjem sastanku prisustvuju samo stanovnici Jezera isključivo zbog nedovoljno velikog prostora.

Lujić, u razgovoru sa novinarom Gerila info, tvrdi da se istraživanja na Sinjakovu vrše u skladu sa svim pravilima. Tvrdi da se otpadne vode koje se koriste za hlađenje mašina prilikom bušenja odlažu u posebno napravljene bazene sa nepropusnim najlonom i da se kasnije odvoze na deponije.

Mladen Lujić ne želi, međutim, da kaže na koje deponije se odvoze otpadne vode.

Aktivisti tvrde da se otpadne vode nakon upotrebe vraćaju u rjeku Jošavku ili čak ispuštaju u zemlju. Navode da je Lujić, na jednom od prethodnih sastanaka, tvrdio kako se otpad odvozi na deponiju u Mrkonjiću. Iz komunalnog preduzeća Park MG potvrdili su da sa ovom kompanjom nemaju nikakav ugovor kao i da im nikakav otpad sa Sinjakova nije dovožen.

Aktivisti upozoravaju da se otpadne vode vraćaju u rijeku Jošavku koja se nalazi na oko osam stotina metara od istražne bušotine. Potvrđuju to fotografijama na kojima se vide dva crijeva koja vode od rijeke do bušotine i nazad ali i izuzetno zamućena voda nizvodno od bušotine.

Mladen Lujić direktor SNK Metala potvrđuje da se voda za hlađenje uzima iz rijeke Jošavke ali poriče da se istim crijevom nakon korištenja vraća u rijeku. Oba crijeva koja se vide na fotografijama vodu usmjeravaju samo u smijeru bušotine, tvrdi on.

“Ne vraća se voda u rijeku”, tvrdi Lujić.

Ne zna se, međutim, s obzirom da Lujić kaže da o tome ne može da govori gdje na kraju završava ta otpadna voda.

“Samo bog i načelnica Jezera znaju to”, kaže, kratko, Tihomir Dakić iz banjalučkog Centra za životnu sredinu.

U SNK Metalima tvrde i da su nedavno imali posjetu nadležne inspekcije koja je utvrdila da se istraživanja vrše u skladu sa propisma.

Vladimir Kovačević, Gerila info

The post BITKA ZA JEZERO: Ko i kako određuje ko smije da uđe u kancelarije opštine? Gdje završavaju otpadne vode sa bušotina? first appeared on Gerila.info.