Do izbora vršioca dužnosti rektora došlo je nakon što je Okružni sud u Banjoj Luci presudio da je dosadašnji rektor Univerziteta u Banjoj Luci Radoslav Gajanin nezakonito izabran po treći put na ovu funkciju. Za Škrbića su glasala 23 člana Senata, a glasanje je bilo javno. Sjednicu su napustili dekan Mašinskog fakulteta Darko Knežević i dekan Elektrotehničkog fakulteta Zoran Đurić.

Knežević za GERILU kaže kako su Đurić i on imali primjedbe na postupak izvršenja presude Okružnog suda u Banjoj Luci. On podsjeća da je sud poništio odluku Senata o Gajaninovom izboru i da je naložio Senatu da se vrati na stanje prije tog izbora.

„Od 22. marta je sve nelegularno. Sud nije poništio konkurs za izbor rektora. Trebali smo da provedemo konkurs i da glasamo za kandidata. Dva kandidata koja su se tada prijavila na konkurs ne ispunjavaju uslove, ali treći ispunjava i trebali smo da glasamo za njega. Oni su gledali da to izbjegnu i izbjegli su to“, kaže Knežević za Gerila info

Na konkurs su se, podsjećamo, prijavili Radoslav Gajanin, Njegoslav Jović i Boris Pašalić. Jovićeva prijava je odbačena kao nepotpuna, sud je utvrdio kako Gajanin ne može da se kandiduje i treći put, tako da je jedino Pašalićevo ime ostalo u „opticaju“. Pašalić je zbog Gajaninovog izbora i tužio Senat Univerziteta u Banjoj Luci.

„Ako je odluka Senata poništena presudom suda, pitanje je da li su prorektori zakoniti, jer oni svoj mandat zasnivaju na mandatu rektora. Generalni sekretar je obrazlagao da je u pitanju prvostepeni postupak. Morao je nešto da kaže, pa je rekao to. Mi nismo time zadovoljni. Procedura nije u skladu sa zakonom. Pritom je glasanje bilo javno, a za rektora se glasa tajno“, rekao je Knežević.

Sud je odbio i argumente Univerziteta da mišljenja Ministarstva za visoko obrazovanje, kao i Vlade RS potvrđuju zakonitost izbora uz napomenu da ta mišljenja nisu obavezujuća za sudove, te da autentično tumačenje zakona može dati samo Narodna skupština Republike Srpske, što se nije dogodilo u ovom slučaju.

Dekan ETF-a Zoran Đurić kaže da članovi Senata danas nisu poštovali zakonsku proceduru. Sud je, tvrdi on, donio presudu na osnovu koje je poništena odluka Senata kojom je Gajanin izabran treći put za rektora.

„Trebali smo se vratiti u prvobitno stanje. Na konkursu je postojao još jedan kandidat. Ne znači da bismo ga izabrali, to bi zavisilo od rezultata glasanja, ali smo to trebali uraditi. Većina članova Senata nije htjela da to uradimo, nego da biramo v.d. rektora. Ako se taj kandidat ponovo bude žalio, sud vjerovatno može da ospori i današnji izbor vršioca dužnosti. Glasanje za izbor rektora mora biti tajno prema slovu zakona i statuta. I prošli put smo glasali tajno“, rekao je Đurić.

Škrbić je nakon sjednice Senata rekao je da će Senat u narednom periodu raspisati konkurs za izbor rektora Univerziteta. On kaže da je presuda Okružnog suda u Banjoj Luci kojom je osporen Gajaninov treći mandat čudna.

„Neću da komentarišem presudu. Ona je izvršna i ne odlaže izvršenje. Postupali smo po slobodnoj volji. Tražili smo mišljenje resornog ministarstva i ono je bilo pozitivno. Ja sam sada izabran za v.d. rektora i više nisam dekan Medicinskog fakulteta. Moraću da imenujem v.d. dekana Medicinskog fakulteta do raspisivanja konkursa. Mislim da presuda Okružnog suda ništa ne mijenja u ovom slučaju“, kazao je Škrbić.

Gora Dakić, Gerila info

The post Senat protiv presude Suda: Jedno naloženo, drugo provedeno first appeared on Gerila.info.

Naime, do izbora vršioca dužnosti rektora došlo je nakon što je Okružni sud u Banjoj Luci presudio da je dosadašnji rektor Univerziteta u Banjoj Luci Radoslav Gajanin nezakonito izabran po treći put na ovu funkciju. Gajanin se pojavio danas na sjednici Senata ali je iz sale izašao, praćen aplauzima, desetak minuta nakon početka. Nije se obratio novinarima. Nakon njegovog izlaska članovi Senata su izglasali Ranka Škrbića.

Škrbić je, baš poput Predraga Ćeranića i Borka Petrovića, izabran treći put za dekana Medicinskog fakulteta. Ćeranić i Petrović su treći put birani za dekane Fakulteta bezbjednosnih nauka i Fakulteta fizičkog vaspitanja i sporta. I oni se, kao i rektor banjolučkog Univerziteta Radoslav Gajanin, nalaze u trećem mandatu koji bi lako mogao biti proglašen nezakonitim.

Škrbić je prvi put imenovan na mjesto dekana 1. oktobra 2016. godine. Nastavno-naučno vijeće Medicinskog fakulteta je, na osmoj sjednici koja je održana 30. juna te iste godine, donijelo Odluku o usvajanju prijedloga za imenovanje dekana i na osnovu te odluke Univerzitet je donio rješenje o Škrbićevom imenovanju. Bivši ministar zdravlja i socijalne zaštite Srpske treći je put imenovan za dekana Medicinskog fakulteta 4. jula 2024. godine.

Škrbić je nakon sjednice Senata rekao je da će Senat u narednom periodu raspisati konkurs za izbor rektora Univerziteta. On kaže da je presuda Okružnog suda u Banjoj Luci kojom je osporen Gajaninov treći mandat čudna.

„Neću da komentarišem presudu. Ona je izvršna i ne odlaže izvršenje. Postupali smo po slobodnoj volji. Tražili smo mišljenje resornog ministarstva i ono je bilo pozitivno. Ja sam sada izabran za v.d. rektora i više nisam dekan Medicinskog fakulteta. Moraću da imenujem v.d. dekana Medicinskog fakulteta do raspisivanja konkursa. Mislim da presuda Okružnog suda ništa ne mijenja u ovom slučaju“, kazao je Škrbić, nakon pitanja novinara Gerila info.

Sa Univerziteta su ranije kazali za GERILU kako se dekani Fakulteta fizičkog vaspitanja i sporta, Fakulteta bezbjednosnih nauka i Medicinskog fakulteta Univerziteta u Banjoj Luci nalaze u trećem mandatu i dodaju da su izabrani prema važećem Zakonu o visokom obrazovanju.

„Podsjećamo da je Ministarstvo za naučnotehnološki razvoj i visoko obrazovanje, mišljenjima od 31. maja 2024. i 27. januara 2026. godine, potvrdilo zakonitost izbora u treći mandat za rektore, direktore visokih škola, prorektore i dekane koji su na prvi mandat i drugi bili izabrani po prethodno važećem Zakonu o visokom obrazovanju“, kazali su sa Univerziteta.

Okružni sud u Banjoj Luci je imao drugačije mišljenje. Jasno je, navodi se u presudi ovog suda protiv Senata i Gajanina, da se stari zakon ne može primjenjivati na buduće pravne situacije, ali to ne dovodi u pitanje postojanje prava, obaveza i pravnih činjenica nastalih za vrijeme važenja „starog“ zakona, pa je tako nesporno da je Radoslav Gajanin bio izabran, odnosno da je počeo i vršio svoj prvi mandat za vrijeme važenja „starog“ zakona.

„Njegov prvi izbor za rektora i prvi mandat bili su i ostali na snazi kao pravne činjenice i nakon stupanja na snagu zakona, pa se prvi mandat ne može zanemariti i smatra se pravno relevantnom činjenicom. Da je zakonodavac imao namjeru da se mandati obavljeni za vrijeme važenja prethodnog zakona ne računaju, to bi bilo izraženo u tekstu važećeg zakona, naročito u njegovim prelaznim i završnim odredbama. A kako to nije slučaj, nema osnova za zaključak da je zakonodavac htio izuzeti ranije mandate iz primjene ograničenja“, navodi se u presudi.

„Novi“ Zakon o visokom obrazovanju se primjenjuje od dana stupanja na snagu, ali se primjenjuje na stanje kakvo je u tom trenutku postojalo. Tako je Gajanin iscrpio zakonski maksimum od dva mandata i zbog toga više ne ispunjava uslove za novi izbor, a to ne predstavlja retroaktivnu primjenu zakona, nego primjenu važećeg zakona na postojeće činjenično stanje.

U presudi se navodi kako „novi“ zakon propisuje broj mandata, ali ne propisuje, ni u prelaznim i završnim odredbama, da u taj broj ulaze mandati ostvareni isključivo po tom zakonu i isti ne pravi razliku između mandata ostvarenih po „starom“ i po „novom“ zakonu.

„Važeći zakon nije promijenio pravilo o broju mandata, nego ga je zadržao, tako da se u konkretnom slučaju ne radi o uvođenju novog pravila, nego se zadržava kontinuitet istog zakonskog ograničenja, posebno kad se uzme u obzir da je Zakonom o visokom obrazovanju propisano da mandat rektora koji su izabrani prema propisima koji su važili do dana stupanja na snagu ovog zakona traje do isteka mandata na koji su birani, čime su ostavljeni na snazi i priznati mandati započeti za vrijeme važenja ranijeg zakona“, stoji u presudi.

Sud nalazi da uračunavanje prethodno ostvarenih mandata (na koje je rektor izabran po odredbama ranije važećeg zakona) ne predstavlja retroaktivnu primjenu zakona na spornu pravnu situaciju nastalu u vrijeme važenja „starog“ zakona, nego se radi o primjeni važećeg zakona na
postojeće činjenično stanje.

„Izbor rektora po odredbama ranijeg zakona ne predstavlja sporni odnos koji bi se morao rješavati prema odredbama zakona koji je važio u vrijeme njegovog nastanka, nego predstavlja pravnu činjenicu na čije postojanje donošenje ‘novog’ zakona nema nikakav uticaj“, navodi se u presudi Okružnog suda.

Škrbić je bivši ministar zdravlja i socijalne zaštite Republike Srpske. Bio je i ambasador BiH u Srbiji. Jedan je od kumova Milorada Dodika.

Goran Dakić, Gerila info

The post Treći mandat mijenja treći mandat: Škrbić umjesto Gajanina first appeared on Gerila.info.

Ovo, između ostalog piše, u presudi Okružnog suda u Banjoj Luci koji je utvrdio da je Radoslav Gajanin nezakonito izabran za rektora banjolučkog Univerziteta. Sud je naložio Senatu da u roku od 30 dana donese novu odluku o izboru rektora.

„Da je zakonodavac imao namjeru da se mandati obavljeni za vrijeme važenja prethodnog zakona ne računaju, to bi bilo izraženo u tekstu važećeg zakona, naročito u njegovim prelaznim i završnim odredbama. A kako to nije slučaj, nema osnova za zaključak da je zakonodavac htio izuzeti ranije mandate iz primjene ograničenja“, navodi se u presudi.

„Novi“ Zakon o visokom obrazovanju se primjenjuje od dana stupanja na snagu, ali se primjenjuje na stanje kakvo je u tom trenutku postojalo. Tako je Gajanin iscrpio zakonski maksimum od dva mandata i zbog toga više ne ispunjava uslove za novi izbor, a to ne predstavlja retroaktivnu primjenu zakona, nego primjenu važećeg zakona na postojeće činjenično stanje.

U presudi se navodi kako „novi“ zakon propisuje broj mandata, ali ne propisuje, ni u prelaznim i završnim odredbama, da u taj broj ulaze mandati ostvareni isključivo po tom zakonu i isti ne pravi razliku između mandata ostvarenih po „starom“ i po „novom“ zakonu.

„Važeći zakon nije promijenio pravilo o broju mandata, nego ga je zadržao, tako da se u konkretnom slučaju ne radi o uvođenju novog pravila, nego se zadržava kontinuitet istog zakonskog ograničenja, posebno kad se uzme u obzir da je Zakonom o visokom obrazovanju propisano da mandat rektora koji su izabrani prema propisima koji su važili do dana stupanja na snagu ovog zakona traje do isteka mandata na koji su birani, čime su ostavljeni na snazi i priznati mandati započeti za vrijeme važenja ranijeg zakona“, stoji u presudi.

Sud nalazi da uračunavanje prethodno ostvarenih mandata (na koje je rektor izabran po odredbama ranije važećeg zakona) ne predstavlja retroaktivnu primjenu zakona na spornu pravnu situaciju nastalu u vrijeme važenja „starog“ zakona, nego se radi o primjeni važećeg zakona na postojeće činjenično stanje.

„Izbor rektora po odredbama ranijeg zakona ne predstavlja sporni odnos koji bi se morao rješavati prema odredbama zakona koji je važio u vrijeme njegovog nastanka, nego predstavlja pravnu činjenicu na čije postojanje donošenje ‘novog’ zakona nema nikakav uticaj“, navodi se u presudi Okružnog suda.

Gajanin je izbor rektora Univerziteta na uzastopni treći mandat poredio sa statusom dekana više fakulteta koji su takođe izabrani na treće mandate, pa bez problema obavljaju te funkcije. Sud ukazuje da je u slučaju dekana fakulteta donošenjem „novog“ zakona za njih uspostavljen i novi pravni režim, pošto u ranijem zakonu za dekane fakulteta, za razliku od rektora Univerziteta, nije bilo propisano ograničenje u broju mandata na koji mogu biti izabrani.

„Novim“ zakonom to je propisano i za dekane fakulteta, tako da mogu biti birani na još jedan mandat, pa im se kao prvi mandat računa onaj na koji su izabrani po stupanju na snagu „novog“ zakona. Za razliku od dekana fakulteta, za rektora Univerziteta pravni režim je i nakon donošenja „novog“ zakona ostao isti, jer je za njega po odredbama oba zakona propisano da može biti izabran za tu funkciju najviše dva puta.

„Valja ukazati i na to da Narodna skupština Republike Srpske nije dala autentično tumačenje sporne zakonske odredbe. Mišljenja data od strane organa izvršne vlasti i Zakonodavnog odbora Narodne Skupštine nisu obavezujuća za sudove, jer je autentično tumačenje zakona, saglasno Ustavu Republike Srpske, u isključivoj nadležnosti Narodne skupštine Republike Srpske koja je zakon donijela, što je u ovom slučaju izostalo“, stoji u presudi.

Sud je ovu presudu donio po tužbi profesora Poljoprivrednog fakulteta, bivšeg ministra u Vladi Radovana Viškovića i poslanika SNSD-a u Narodnoj skupštini Republike Srpske Borisa Pašalića. Pašalić, koji je takođe bio kandidat za rektora, prije nekoliko mjeseci je podnio tužbu protiv Senata Univerziteta u Banjaluci zbog nezakonitog imenovanja Radoslava Gajanina za rektora.

Bivši generalni sekretar Univerziteta u Banjoj Luci Đorđe Markez za GERILU kaže kako je ovakva presuda bila očekivana. Od samog početka izbora rektora svi akteri ovog skandala su znali za nedopustivost izbora Radoslava Gajanina u treći mandat rektora Univerziteta u Banjoj Luci.

„Nažalost, ovim je napravljena ogromna šteta ugledu i imenu Univerziteta, kao i ugledu ogromne većine univerzitetskih nastavnika i saradnika koji su posvećeni naučnom i pedagoškom radu. Najveća odgovornost leži na Radoslavu Gajaninu i iskreno sa nadam da će mjerodavna tijela Univerziteta, počev od Etičkog komiteta, smoći snage i hrabrosti da utvrde sve činjenice i da izreknu sankcije svim pojedincima koji su doveli do ovog skandala“, rekao je Markez.

Posljedice su, dodaje on, zaista teške. Univerzitet u Banjoj Luci postoji pedeset i jednu godinu i ovo je prvi put da se rektor najveće visokoškolske ustanove smjenjuje odlukom suda zbog nezakonitog izbora.

„Što se tiče sudbine brojnih diploma, odluka o izboru u akademska zvanja, međunarodnih i domaćih ugovora, o tome zaista ne bih spekulisao. Mislim da niko u Rektoratu nije svjestan težine posljedica ovakve presude i same situacije“, ističe Markez.

U ovom momentu, tvrdi on, Univerzitet u Banjoj Luci implementira više desetina međunarodnih projekata koji se finansiraju iz grantova EU. Kako će uprava Univerziteta sada saopštiti brojnim EU partnerskim univerzitetima da trenutno nema zakonito izabranog rektora i da je prethodni rektor smijenjen sudskom presudom?

„Ne znam da li je iko svjestan kakve će refleksije to imati kod partnera sa kojima sarađuje Univerzitet u Banjoj Luci. Kako objasniti situaciju da u ovom momentu naš Univerzitet nema rukovodstvo i ovlaštenog potpisnika? Posljedice ovakve avanture pojedinaca predvođenih Radoslavom Gajaninom će se osjetiti dugo vremena i trebaće mnogo energije i diplomatskog umijeća da se povrati povjerenje kod brojnih međunarodnih partnera i organizacija“, rekao je Markez.

Markez naglašava kako je jedini organ koji može da funkcioniše u punom kapacitetu u ovom momentu Upravni odbor Univerziteta. On ima jasan mandat da kontroliše i nadzire rad rektora i članica Univerziteta.

“Nadam se da će članovi Upravnog odbora znati i htjeti da se suoče sa svim posljedicama i da jasno sankcionišu odgovorne osobe za ovakve propuste. A ovo nije mali propust. Ovo je skandal. Sebe ne aboliram i spreman sam u svakom momentu da se suočim sa svim pitanjima i da javno saopštim sve ono što mi je bilo poznato tokom provođenja javnog konkursa”, rekao je Markez.

Član Odbora za nauku, kulturu, obrazovanje i sport Narodne skupštine Republike Srpske Tanja Vukomanović ističe kako se može reći da je danas pobijedio zakon nad pokušajem potpunog bezakonja, odnosno pokušajem da se ljudi na čelo Univerziteta postavljaju mimo zakona. Sada ostaje da se utvrdi ko je odgovoran i da li će iko snositi posljedice zbog ovoga.

„Takođe, mora se odgovoriti i na pitanje da li će ovakva nezakonita situacija ostaviti posljedice po studente, odnosno da li će biti dovedeni u pitanje akti koje je potpisivao nezakonito izabrani rektor. Ministarstvo za naučnotehnološki razvoj i visoko obrazovanje dužno je da izađe pred javnost, zauzme jasan stav i osudi ovakvo postupanje. Na moje poslaničko pitanje, Ministarstvo se skoro pa proglasilo nenadležnim. To je potpuni apsurd jer izgleda da se ministarstvo ne miješa u svoj resor“, zaključila je Tanja Vukomanović.

Goran Dakić

The post Detalji presude protiv rektora: Gajanin mora da ode sa čela Univerziteta first appeared on Gerila.info.

Obračun autorskog honorara za oktobar 2024. godine pokazuje da je AGGF Čvori isplatio 5.971 KM. U septembru naredne godine Čvori je fakultet na čijem se čelu nalazi isplatio 1.800 KM, dok je njegovom fakultetskom kolegi Radovanu Vukomanoviću isplaćen honorar od 2.992 KM. U istom mjesecu Čvoro je dobio još jedan honorar i to 3.285 maraka. U februaru 2025. godine isplaćeno mu je 4.311 maraka na ime autorskog honorara.

Čvoro je u oktobru 2024. godine tražio saglasnost Rektorata Univerziteta u Banjoj Luci da raspolaže parama AGGF-a da bi Vukomanoviću i sebi isplatio honorare – svom saradniku 22.117 KM, a sebi 7.962 KM. U jednom drugom ugovoru, u kojem je Čvoro potpisan i kao naručilac i kao izvršilac posla, jasno se vidi da mu je AGGF isplatio 2.925 maraka (bruto) na ime honorara.

U Ministarstvu za naučnotehnološki razvoj i visoko obrazovanje Republike Srpske za GERILU kažu da visokoškolske ustanove imaju akademsku, organizacionu i finansijsku autonomiju u obavljanju svoje djelatnosti. U okviru zakonom propisane autonomije, visokoškolske ustanove samostalno odlučuju o pitanjima iz svoje nadležnosti, uključujući zaključivanje ugovora, angažovanje lica za obavljanje određenih poslova, raspolaganje vlastitim prihodima, kao i vođenje finansijskog poslovanja u skladu sa zakonom.

„Ministarstvo ne raspolaže podacima o pojedinačnim ugovornim odnosima, autorskim djelima, odnosno konkretnim poslovima koji predstavljaju osnov za isplatu autorskih honorara od strane visokoškolskih ustanova. Navedeni podaci predstavljaju dokumentaciju kojom raspolaže isključivo visokoškolska ustanova koja je izvršila predmetne isplate“, navode u Ministarstvu.

Ministarstvo nije ovlašćeno da daje prethodne niti naknadne ocjene zakonitosti pojedinačnih pravnih poslova, ugovora ili isplata koje vrše visokoškolske ustanove u okviru svoje zakonom garantovane autonomije.

„Ocjenu zakonitosti postupanja u konkretrnim slučajevima mogu vršiti isključivo nadležni kontrolni, inspekcijski i drugi zkaonom ovlašćeni organi, u okviru svojih propisanih nadležnosti“, istakli su u Ministarstvu.

Sa AGGF-a kažu da ova ustanova zaključuje i realizuje ugovore o autorskom radu u skladu sa važećim propisima. Isplate autorskih honorara izvršene su na osnovu zaključenih ugovora o autorskom radu i odgovarajuće dokumentacije koja predstavlja osnov za njihovo zaključenje i realizaciju.

„Pored osnovne djelatnosti, Fakultet ostvaruje i vlastite prihode kroz obavljanje stručnih poslova iz svoje djelatnosti, pri čemu nastavnici i saradnici mogu biti angažovani na izradi stručnih mišljenja, ekspertiza, vještačenja, studija i drugih stručnih poslova. Sredstva ostvarena po tom osnovu raspoređuju se u skladu sa Pravilnikom o raspodjeli vlastitih prihoda Fakulteta“, stoji u odgovoru uprave AGGF-a na naša pitanja.

S obzirom na to da se radi o dokumentaciji koja sadrži lične podatke i druge zakonom zaštićene informacije, navodi se dalje u odgovorima, AGGF nije u mogućnosti da dostavlja podatke i dokumentaciju čijim bi otkrivanjem mogla biti povrijeđena prava i interesi lica na koja se odnose.

Član Odbora za obrazovanje, nauku, kulturu i informisanje Narodne skupštine Republike Srpske Tanja Vukomanović za GERILU kaže kako nije pitanje samo da li je nešto „po propisima“, već da li je to normalno i moralno. Očekuje se da dekan za platu koju prima obavlja poslove u interesu fakulteta, a ne da sebi dodatno isplaćuje hiljade maraka honorara.

„Ako su ti honorari na bilo koji način bili opravdani, javnost zaslužuje odgovor na mnoga pitanja. Кoje je to poslove dekan radio, a koji nisu bili obuhvaćeni njegovim redovnim radnim obavezama? Кako je moguće da sam sebi odobrava i isplaćuje honorar? Po kojim kriterijumima su određeni njihovi iznosi? I zašto te poslove nije mogao obavljati u okviru funkcije za koju već prima platu? Pozivanje na to da je „sve po propisima“ nije dovoljno. Ovo je još jedan primjer odnosa prema javnom novcu i javnim institucijama“, kazala je Tanja Vukomanović.

Menadžer za odnose s javnošću Transparency Internationala BiH Srđan Traljić za GERILU kaže kako Zakon o sukobu interesa Republike Srpske ne tretira ovo pitanje.

„Bez obzira na to, nije prirodno da bilo ko potpisuje ugovore sam sa sobom. Treba ispitati sve okolnosti, prije svega na osnovu čega i za šta su isplaćeni ti honorari“, istakao je Traljić za naš portal.

Goran Dakić

The post Dekan AGGF-a sam sebi isplaćivao honorare! first appeared on Gerila.info.

Rokovi cure, diplome i akti Univerziteta bi mogli biti pod znakom pitanja, a i dalje nema odgovora na pitanje da li je Gajaninov treći
mandat zakonit ili ne.

Podsjećamo da je profesor Poljoprivrednog fakulteta, bivši ministar u Vladi Radovana Viškovića i poslanik SNSD-a u Narodnoj skupštini Republike Srpske Boris Pašalić tužio Senat Univerziteta u Banjoj Luci zbog imenovanja Gajanina za rektora. Ukoliko sud presudi u Pašalićevu korist, svi akti koje je Gajanin potpisivao od trenutka imenovanja za rektora po treći put biće ništavi.

„Presuda se očekuje za najdalje dva mjeseca. Od ponedjeljka su svi akti Univerziteta (diplome, domaći i međunarodni ugovori, odluke Senata o izboru nastavnika i saradnika) upitni, jer će biti poništeni ako Pašačlićeva tužba bude usvojena. Bio bi to prvorazredni skandal i najveća blamaža u pedesetogodišnjoj istoriji Univerziteta u Banjoj Luci“, rekao je jedan član Senata koji je upoznat s ovim slučajem.

Od rektorata je, kaže naš sagovornik, napravljen nezamisliv cirkus, ali samo se rijetki usude da išta kažu u javnosti, jer snose ozbiljne posljedice za bilo kakav „neodobren“ istup u javnosti. Studenti i svi radnici moraju da znaju, ističe sagovornik našeg portala, da su od ponedjeljka „na ledu“ i da su diplome i zvanični dokumenti Univerziteta pod upitnicima.

Gajanin je, podsjećamo, nedavno izabran i treći put za rektora Univerziteta u Banjoj Luci, a Pašalić u tužbi navodi da je to suprotno zakonskim odredbama. Gajaninov treći mandat počinje 23. marta i trebao bi da traje do 22. marta 2030. godine.

Na javni konkurs za izbor rektora javila su se tri kandidata – Njegoslav Jović čija je prijava odbačena kao nepotpuna, Boris Pašalić i Radoslav Gajanin. Gajanin je u dva nabrata bio biran za rektora, a to je, navodi se u Pašalićevoj tužbi, suprotno odredbama Zakona o visokom obrazovanju.

„Na zvaničnoj internet stranici Univerziteta u Banjoj Luci navedeno je da je Gajanin 11. novembra 2017. godine izabran za vršioca dužnosti rektora. Prvi put je izabran za rektora 21. marta naredne godine. Za drugi mandat je dobio povjerenje Senata 29. novembra 2021. godine“, navodi se u Pašalićevoj tužbi.

Nesporno je, stoji u tužbi, da je Gajanin već u dva mandata bio rektor Univerziteta. I u Zakonu o visokom obrazovanju, i u Statutu Univerziteta stoji ista odredba: rektor univerziteta, odnosno direktor visoke škole bira se na osnovu javnog poziva na period od četiri godine, sa mogućnošću još jednog izbora.

„Gajanin je već izabran u dva mandata na funkciju rektora Univerziteta i zbog toga njegovu prijavu Senat nije ni mogao da razmatra, niti je bila moguće provođenje daljeg postupka glasanja za izbor rektora. Sve navedeno ukazuje na grubo kršenje zakonskih i podzakonskih odredbi kojima je regulisan izbor rektora Univerziteta“, navodi se u tužbi.

Na posljednjoj sjednici Senata Univerziteta u Banjoj Luci Pašalićeva tužba je sakrivena. Na sajtu Univerziteta objavljena je vijest o održavanju sjednice Senata, ali nema ni slova o Pašalićevoj tužbi. Ipak, pojedini članovi Senata koji su bili na sjednici kažu za naš portal da je rektoru Radoslavu Gajaninu postavljeno pitanje koje je vezano za ovu tužbu, ali odgovora nije bilo.

„Posljednja sjednica Senata je protekla u poprilično mučnoj atmosferi. Pojedini članovi Senata pitali su Gajanina zašto krije Pašalićevu tužbu i zašto ona nije stavljena na uvid članovima Senata. Nikome nije jasno zašto se ta tužba krije, jer je, na koncu, tužen upravo Senat. Obrazloženje rektora Gajanina i pravnice Milice Kremenović je bilo nemušto i nejasno“, kaže za naš portal jedan od članova Senata.

Gajanina su, kaže naš sagovornik, podržali dekani koji su i sami „zagazili“ u treći nezakoniti mandat i koje je sam Gajanin imenovao. Većina članova Senata je ipak ćutala, svjesni u kakvoj situaciji se nalazi cijeli Univerzitet i pogubnih posljedica koje će nastupiti, prije svega za studente mogućim poništavanjem diploma.

Na Univerzitetu u Banjoj Luci smatraju da ne postoji bilo šta što je mimo zakona u činjenici da je Gajanin u trećem mandatu. Za GERILU iz UNIBL objašnjavaju da je sve u redu zato što se rektorov prvi mandat zapravo ne broji.

„Tužba ne ugrožava rad Univerziteta. Nema nikakvih prepreka da Gajanin zakonski obavlja funkciju rektora. Ministartsvo za naučnotehnološki razvoj i visoko obrazovanje je mišljenjima od 31. maja 2024. i 27. januara 2026. godine potvrdilo zakonitost izbora u treći mandat za rektore, direktore visokih škola, prorektore i dekane koji su na prvi mandat bili izabrani po prethodno važećem Zakonu o visokom obrazovanju“, navode na UNIBL.

G. Dakić, Gerila info

The post Diplome i ugovori Univerziteta u Banjoj Luci „na ledu“ first appeared on Gerila.info.

Gajanin je, podsjećamo, nedavno izabran i treći put za rektora Univerziteta u Banjoj Luci, a Pašalić u tužbi navodi da je to suprotno zakonskim odredbama. Gajaninov treći mandat počinje 22. marta i trebao bi da traje do 22. marta 2030. godine.

Na javni konkurs za izbor rektora javila su se tri kandidata – Njegoslav Jović čija je prijava odbačena kao nepotpuna, Boris Pašalić i Radoslav Gajanin. Gajanin je u dva nabrata bio biran za rektora, a to je, navodi se u Pašalićevoj tužbi, suprotno odredbama Zakona o visokom obrazovanju.

“Na zvaničnoj internet stranici Univerziteta u Banjoj Luci navedeno je da je Gajanin 11. novembra 2017. godine izabran za vršioca dužnosti rektora. Prvi put je izabran za rektora 21. marta naredne godine. Za drugi mandat je dobio povjerenje Senata 29. novembra 2021. godine”, navodi se u tužbi.

Nesporno je, stoji u tužbi, da je Gajanin već u dva mandata bio rektor Univerziteta. I u Zakonu o visokom obrazovanju, i u Statutu Univerziteta stoji ista odredba: rektor univerziteta, odnosno direktor visoke škole bira se na osnovu javnog poziva na period od četiri godine, sa mogućnošću još jednog izbora.

Isti zakon propisuje da mandat rektora, prorektora, dekana i prodekana visokoškolske ustanove traju do isteka mandata na koji su birani.

“Gajanin je već izabran u dva mandata na funkciju rektora Univerziteta i zbog toga njegovu prijavu Senat nije ni mogao da razmatra, niti je bila moguće provođenje daljeg postupka glasanja za izbor rektora. Sve navedeno ukazuje na grubo kršenje zakonskih i podzakonskih odredbi kojima je regulisan izbor rektora Univerziteta”, navodi se u tužbi.

Prvi Gajaninov mandat trajao je od 2018. do 2022. godine i to prema slovu tada važećeg Zakona o visokom obrazovanju. Ovaj akt je važio do 2020. godine kada je na snagu stupio važeći Zakon o visokom obrazovanju u kojem decidno stoji da mandati nastavljaju da traju do isteka roka na koji su birani.

“Mandat koji je nastavljen i po stupanju na snagu novog, sada važećeg Zakona, tretira se kao mandat i po tom novom zakonu, što znači da se svakako uračunava kao prvi mandat po novom zakonu”, stoji u tužbi.

Da novi Zakon nije uvažio tekuće mandate, koji su izabrani po odredbama ranijeg Zakona, onda bi novim Zakonom bilo propisano da ti mandati prestaju i da se moraju provesti novi izbori za rektora po odredbama tok dokumenta. S obzirom na to da je novi Zakon regulisao status zatečenih mandata i da ih je uvažio, jasno je da su ti mandati uvaženi kao mandati i po odredbama važećeg Zakona.

“Prvi Gajaninov mandat, koji je trajao od 2018. do 2022 godine, računa se kao njegov prvi mandat po aktuelnom Zakonu o visokom obrazovanju. Nakon što je i drugi put biran za rektora, jasno je da ne može biti biran i treći put. Isto ograničenje je bilo propisano i ranije važećim zakonom”, navodi se u tužbi.

Sjednica Senata Univerziteta biće održana sutra, ali problem je što mnogi članovi Senata nisu upoznati s ovom tužbom. Senat bi sutra trebao da verifikuje Gajaninov mandat.

“Gotovo svi članovi Senata nemaju pojma da je tužba podnesena i da je na čvrstim osnovama. Niko o tome ne smije da priča. Niti iko to smije da pomene. Sve je urađeno da ovaj izbor prođe bez velike vike”, rekao je jedan od članova Senata.

Poslanik PDP-a u Narodnoj skupštini Republike Srpske Bojan Kresojević predao je 29. decembra prošle godine zahtjev parlamentu za autentično tumačenje Zakona o visokom obrazovanju upravo zbog ovog slučaja.

„U Zakonu o visokom obrazovanju jasno piše da se rektor bira na dva mandata. Međutim, Gajanin je nezakonito izabran treći put za rektora. Zbog toga sam tražio da Zakonodavni odbor Narodne skupštine dâ autentično tumačenje odredbi koje regulišu mogućnost izbora rektora na dva mandata. Na ovaj način će se razotkriti da je imenovanje rektora nezakonito“, kazao je Kresojević.

Podsjećamo i da je generalni sekretar Univerziteta u Banjoj Luci Đorđe Markez nedavno podnio ostavku na ovu funkciju, a na njegovo mjesto je imenovan rukovodilac Službe za stručne poslove Milica Kremenović. Gajanin je na sjednici Senata dobio podršku 22 člana Senata, dok je za Pašalića glasalo šest članova Senata.

Goran Dakić, Gerila info

The post Boris Pašalić tužio Univerzitet zbog Radoslava Gajanina first appeared on Gerila.info.

Markez je, prema saznanjima našeg portala, ostavku podnio nakon što je Radoslav Gajanin koncem decembra prošle godine treći put izabran na ovu funkciju uprskos tome što su mnogi mediji pisali da je taj (re)izbor nezakonit.

Gajanin se u decembru prošle godine kandidovao za treći mandat, iako Zakon o visokom obrazovanju Republike Srpske striktno definiše da na ovu funkciju može biti izabran samo dva puta. Prema Zakonu o visokom obrazovanju Republike Srpske rektor univerziteta, odnosno direktor visoke škole, bira se na osnovu javnog konkursa na period od četiri godine, sa mogućnošću još jednog izbora.

Gajanin je istakao kako ne postoji nijedan problem da se ponovo kandiduje zato što je zakon usvojen 2020. godine kada je već tekao njegov prvi mandat, zbog čega se on, kako je rekao, „ne broji“.

„U skladu je sa zakonom koji je objavljen 2020. godine. Po tom novom zakonu na poziciju rektora mogu biti izabran i reizabran jednom. Ovaj zakon ne tretira mandate koji su ostvareni prema ranije važećem zakonu. S tim u vezi smo nabavili i mišljenje resornog ministarstva koje kaže ovako kako sam rekao“, rekao je Gajanin.

Komisija za sprovođenje konkursnog postupka za izbor rektora Univerziteta u Banjaluci prihvatila je Gajaninovu kandidaturu, a osim njega prijavio se i bivši ministar poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede RS Boris Pašalić. Kandidaturu je prijavio i profesor sa Pravnog fakulteta Njegoslav Jović, ali je odbačena kao nepotpuna. Gajanin je na sjednici Senata dobio podršku 22 člana Senata, dok je za Pašalića glasalo šest članova Senata.

Poslanik PDP-a u Narodnoj skupštini Republike Srpske Bojan Kresojević predao je 29. decembra prošle godine zahtjev parlamentu za autentično tumačenje Zakona o visokom obrazovanju upravo zbog ovog slučaja.

„U Zakonu o visokom obrazovanju jasno piše da se rektor bira na dva mandata. Međutim, Gajanin je nezakonito izabran treći put za rektora. Zbog toga sam tražio da Zakonodavni odbor Narodne skupštine dâ autentično tumačenje odredbi koje regulišu mogućnost izbora rektora na dva mandata. Na ovaj način će se razotkriti da je imenovanje rektora nezakonito“, kazao je Kresojević.

Na sjednici Senata na kojoj je Markez ponudio ostavku izabrani su novi prorektori Univerziteta: Milica Balaban (prorektor za nastavu, studentska pitanja i kvalitet), Kristina Pantelić Babić (prorektor za međunarodnu i međuuniverzitetsku saradnju), Aleksandar Ostojić (prorektor za naučnoistraživački rad i razvoj) i Dalibor Kesić (prorektor za ljudske i materijalne resurse).

Goran Dakić

The post Generalni sekretar Univerziteta u Banjoj Luci podnio ostavku first appeared on Gerila.info.

Oko 200 ljudi okupilo se u studentskom kampusu, daleko manje nego na prethodnim protestima. Skup je počeo čitanjem imena 16 žrtava tragedije, nakon čega je uslijedilo 16 minuta tišine. Jedna studentkinja je zatim izašla, izgovorila kratko “Slava im”, i povukla se prema simbolično postavljenim ružama, po jednoj za svaki izgubljen život.

Posebnu pažnju izazvalo je odsustvo političara. Nijedan predstavnik ni opozicije, ni vladajućih stranaka nije se pojavio. Niko iz Studentske organizacije Univerziteta nije govorio.

Od medija, prisutni su bili samo rijetki nezavisni portali i novinari. Režimski mediji, uključujući javni servis i komercijalne stanice bliske vlastima, poput ATV-a, nisu pokazali interesovanje.

Među prisutnima su se mogli prepoznati tek pojedini glumci iz Narodnog pozorišta RS i javne ličnosti koje su prethodno na društvenim mrežama izražavale kritičke stavove o stanju u društvu.

Organizatori nisu iznijeli nikakve političke poruke. Iako je izostanak govora ostavio utisak “mlakog” događaja, upravo ta tišina bila je snažan izraz tuge i razočaranja.

Nisu primjećeni ni policajci u uniformama.

Godišnjica tragedije u Novom Sadu nije bila samo sjećanje na žrtve, bila je i ogledalo društva koje bira da ćuti. Ćute institucije, ćute političari, ćute javni servisi.

Skup je završen brzo. Bez incidenta, ali i bez promjene.

Gerila.info.

The post Protest u Banjaluci povodom godišnjice pada nadstrešnice u Novom Sadu: Tišina umjesto pravde first appeared on Gerila.info.

U isto vrijeme dok njen sin, matematički genije Nikola Savić, osvaja zlatne medalje na svjetskim takmičenjima, njegova majka vodi pravnu borbu protiv institucije koja joj je oduzela karijeru zbog javnog iznošenja stavova.

Dok cijeli region slavi Nikolin uspjeh, malo ko zna za bitku njegove majke protiv sistema koji guši kritičko mišljenje. Profesorka Figurek, koja trenutno privodi kraju svoju drugu doktorsku disertaciju na Kipru, godinama je upozoravala na pad rejtinga Univerziteta u Banjoj Luci i predlagala konkretne mjere za poboljšanje njegovog ugleda. Umjesto podrške, dočekala ju je institucionalna odmazda.

Nakon što je 2020. godine dobila saglasnost za postdoktorsko istraživanje na Istraživačkom institutu u Nikoziji, uslijedio je preokret. Uprkos formalnoj saglasnosti dekana Poljoprivrednog fakulteta, rektor Radoslav Gajanin je odugovlačio proces i kasnije tvrdio da saglasnost nije data. Ubrzo je protiv nje pokrenut disciplinski postupak, a zatim je uslijedio otkaz. Ironično, isti dan kada je Univerzitet objavio vijest o njenom istraživanju na Kipru, stiglo joj je rješenje o prestanku radnog odnosa, prenosi Srpskainfo.

Profesorka Figurek nije jedina na udaru rektora Gajanina. Pronalazač i profesor Mićo Gaćanović otvoreno je prozvao rektora za progon akademskih radnika koji nisu “na liniji”. Gaćanović, čiji su izumi prepoznati u Evropi, takođe je dobio nezakonit otkaz sa Elektrotehničkog fakulteta u Banjaluci 2019. godine, svega godinu dana prije penzionisanja. Sud je presudio u njegovu korist, ali niko iz uprave Univerziteta nije snosio odgovornost.

Gaćanović tvrdi da je izbor Gajanina za dopisnog člana Akademije nauka i umjetnosti Republike Srpske “sramota za akademsku zajednicu”. On i grupa njegovih istomišljenika sada formiraju društvo koje će pokrenuti sudske procese za nadoknadu moralne štete svim progonjenim profesorima.

Profesorka Figurek ne planira da odustane. Protiv Univerziteta u Banjaluci prikupila je desetine dokaza i traži isplatu svih plata sa kamatama od 2021. godine. Dio tog novca, kako je najavila, usmjeriće za pomoć djeci sa posebnim potrebama.

Ovaj slučaj nije samo priča o jednoj profesorki i njenoj borbi protiv nepravde. To je simbol urušavanja akademskih vrijednosti, partijske kontrole nad univerzitetima i progona onih koji se usude da misle svojom glavom. Ukoliko institucije ne preuzmu odgovornost, Univerzitet u Banjoj Luci nastaviće da tone, a njegovi najbolji umovi pronalaziće uspjeh daleko od domovine.

The post Progon umjesto priznanja: Kako Univerzitet u Banjoj Luci eliminiše naučne radnike first appeared on Gerila.info.

Tragedija koja se 1. novembra desila u Novom Sadu predstavljala je neposredni povod za studentsku pobunu u svim većim gradovima Srbije, a neprikosnoveni vladar u toj zemlji, koji je prilično lako izlazio na kraj s nekim ranijim masovnim protestima građana, djeluje da je po prvi put iskreno zabrinut, te da je spreman na brojne ustupke kako bi se stišalo studentsko nezadovoljstvo.

S druge strane, u Republici Srpskoj studentima je, izgleda, sve potaman. Sa ove strane Drine, na svu sreću, ne postoji tragičan povod za studentske demonstracije kao što je to slučaj sa Srbijom. Međutim, pripadnici ovdašnje akademske zajednice, koji bi trebalo da predstavljaju intelektualnu elitu i savjest društva, doslovno su gluvi i nijemi na sve što se događa u ovoj zemlji.

Studenti i njihove vođe tako se, na primjer, ne oglašavaju zbog toga što su univerziteti u Banjaluci i Istočnom Sarajevu svake godine, pa tako i ove, na svjetskim rang-listama daleko iza svih javnih univerziteta u regionu, pa čak i onih u Federaciji BiH. Profesorima i studentima u Republici Srpskoj ne smeta ni to što je politika direktno ušla u javne univerzitete, od čije proklamovane nezavisnosti nije ostalo ni “N”, pa je tako, na primjer, dekan Fakulteta političkih nauka u Banjaluci, Ranka Perić Romić, u isto vrijeme i poslanik SNSD-a u Narodnoj skupštini Republike Srpske.

Oni s boljom memorijom možda se prisjete da je posljednji studentski protest u Banjaluci organizovan u junu 2013. godine, a povod za protesnu šetnju studenata, kojima su se tada bili pridružili brojni građani, bile su peripetije oko početka izgradnje četvrtog paviljona Studentskog centra u Banjaluci, kao i smještajnih kapaciteta za studente u Istočnom Sarajevu. Takođe, studenti su tada tražili i isključenje ondašnjeg izvršnog sekretara SNSD-a Rajka Vasića iz partije zbog vrijeđanja studenata, zatim reviziju rada privatnih fakulteta, borbu protiv kriminala i korupcije… Na čelu protesta nalazio se tadašnji predsjednik Unije studenata RS Nikola Dronjak, koji je nedugo nakon toga ušao u politiku, preciznije u Mlade PDP-a. Kako bilo, “buntovni” Dronjak nekoliko godina kasnije dobio je zaposlenje u UKC Republike Srpske, a zatim se u potpunosti povukao iz politike, kao i javnog života.

Ako se to može nazvati studentskim buntom, i krajem 2017. godine došlo je do izvjesnog “komešanja” među studentima koje je dovelo do podnošenja ostavke tadašnjeg rektora banjalučkog Univerziteta, Milana Mataruge.

“Tražimo rektora koji je častan, pošten i odlučan da se bori protiv korupcije i koji se neće ničega bojati. Bez obzira na sve prijetnje, ucjene i manipulacije”, govorio je lider tadašnje studentske “pobune” Ratko Savić, koji se nalazio na poziciji predsjednika Unije studenta.

Potraga za “časnim, poštenim i odlučnim” rektorom okončana je tako što je na Matarugino mjesto postavljen Radoslav Gajanin, a ubrzo su se u javnosti pojavile brojne informacije kako je navedena pobuna studenata, zapravo, bila borba mladih SNSD-ovaca da na čelo Univerziteta u Banjaluci dođe “njihov čovjek”.

Ispostavilo se da je vođa studenata Ratko Savić, u isto vrijeme, bio i sekretar Mladih SNSD u Gradišci, dok je rektor Gajanin svojim dosadašnjim postupcima, najblaže rečeno, jasno pokazao “na čijoj je strani” – od nepoštivanja odluke suda da se Predrag Ćeranić smjeni s mjesta dekana Fakulteta bezbjednosnih nauka, pa do obilaska kružnih tokova u blizini studentskog kampusa. Gajanin se tada nalazio u društvu kompletnog vrha SNSD-a, predvođenog Miloradom Dodikom, kako bi podržao njihov predizborni obračun s Draškom Stanivukovićem, prvim čovjekom Banjaluke.

Univerzitetski profesor u penziji, Miodrag Živanović, za Gerilu ocjenjuje da su fakulteti, škole, kao i društvo u cjelini, ovdje već decenijama potpuno “zatvoreni”.

“Problem je daleko širi. Tri decenije ovdje traje proizvodnja zatvorene svijesti. Sadašnjost ni budućnost tako se ne mogu graditi”, tvrdi Živanović.

Navodi primjer da je Ministarstvo prosvjete i kulture RS svojevremeno naredilo nastavnom osoblju domaćih fakulteta da, kako je istakao, ne idu na određene naučne skupove i savjetovanja kako ne bi prenijeli nadležnosti Srpske?!

“Samo je jedan profesor javno digao glas protiv takve autodestrukcije. Ostali su ćutali”, opisuje Živanović stanje u domaćoj akademskoj javnosti.

Profesor sociologije Ivan Šijaković takođe smatra da su studenti u Republici Srpskoj, kao i cijela akademska zajednica “ućutkani” od strane političara na vlasti.

“Tu više nema ni hrabrosti ni želje da se stanje u društvu popravi. Kada govorimo o studentima, njihove ambicije su se svele na to da odu u političke stranke ili u inostranstvo. Kada me neki od mojih bivših studenata sretnu, a koji su otišli ili žele da odu u inostranstvo, kažu mi da ne žele da im djeca odrastaju u ovakvoj sredini”, ističe Šijaković za naš portal.

On smatra da se fakulteti u Republici Srpskoj nalaze pod čvrstom kontrolom vladajućih političkih partija, te da su dekani i prodekani postavljeni na pozicije preko vladajućih struktura koje su, prema njegovim riječima, u potpunosti poklopile fakultete.

“I studenti i fakulteti su pod stalnom političkom kontrolom. Međutim, u Srbiji postoji još jača presija, ali su se studenti ipak digli. Jedan od razloga je što je tamo mnogo veći broj studenata, a nesreća u Novom Sadu je samo raspalila nagomilano nezadovoljstvo”, ocjenjuje Šijaković.

Ognjen Tešić

The post Kontrola vlasti nad univerzitetima: Zašto su zanijemili studenti u Republici Srpskoj first appeared on Gerila.info.