Američki Stejt department pozdravio je odluku poslanika u Narodnoj skupštini Republike Srpske o izboru Ane Trišić Babić za vršioca dužnosti predsjednika Srpske.

Ova odluka je rezultat napora koje predvode SAD “da se smiri kriza u BiH”, rekao je Rojtersu viši službenik Biroa Stejt departmenta za evropska i evroazijska pitanja Brendan Hanrahan.

“SAD pozdravljaju akciju Narodne skupštine Republike Srpske koja potvrđuje stabilnost u BiH. Ona će, takođe, utvrditi kurs za konstruktivno partnerstvo sa SAD zasnovano na obostranim interesima, ekonomskom potencijalu i zajedničkom prosperitetu”, rekao je Hanrahan.

Danas su se oglasili i iz Ambasade SAD u BiH, te su naveli da će odluka o imenovanju Ane Trišić Babić takođe usmjeriti pravac djelovanja ka konstruktivnom partnerstvu sa Sjedinjenim Državama, zasnovanom na zajedničkim interesima, ekonomskom potencijalu i zajedničkom prosperitetu.

“Sjedinjene Američke Države raduju se nastavku bliske saradnje sa svim stranama i konstitutivnim narodima u BiH na praktičnim i pragmatičnim rješenjima za unapređenje sigurnosti, stabilnosti i zajedničkog prosperiteta. Radujemo se konstruktivnijem i pragmatičnijem odnosu s Republikom Srpskom”, naveo je portparol Ambasade SAD u BiH.

Cvijanović pruža ruku SAD, Stevandić ističe da nije ponosan na odluke NSRS

Srpski član Predsjendištva BiH Željka Cvijanović putem mreže X komentarisala je odnose sa Sjedinjenim američkim državama, te odlukama Narodne skupštine RS.

“Imamo pravo da vjerujemo da će stvari biti bolje jer je Donald Tramp predsjednik Amerike. Imamo priliku da pokažemo da je Republika Srpska kredibilan partner. Nikada nismo radili nešto na štetu drugih u BiH, ali drugi su nama pravili ogromnu štetu. Narodna skupština Republike Srpske će povući ove zakone, a poslanici skupštinske većine će znati objasniti našem narodu zašto to radimo. Donosili smo ih kao reakciju na Kristijana Šmita i zloupotrebu institucija, povlačimo ih kao ispruženu ruku za otklanjanje zloupotreba i ozbiljnih devijacija. Narodna skupština Republike Srpske ima snagu da pokaže spremnost za novi dogovor. Ko će tu ruku prihvatiti, a ko odbiti, ne zavisi od nas”, navela je Cvijanovićeva.

Na društvenoj mreži X jutros se oglasio Nenad Stevandić, predsjednik Narodne skupštine Republike Srpske, te naveo da je u crkvi preispitivao osjećanja.

“Nisam ponosan na jučerašnje odluke naše Skupštine, ali sam svjestan da moramo tražiti rješenje. Dodik je birao svog zamjenika, kao što bih ja ili  neko drugi svog. Svi nosimo svoj krst i svoju odgovornost. Srpska je iznad i biće je poslije svih nas”, objavio je Stevandić.

Vulin: Borba za očuvanje Dejtonskog položaja Republike Srpske doživjela težak poraz

Senator Republike Srpske Aleksandar Vulin komentarisao je odluku Narodne skupštine Republike Srpske o poništenju pojedinih zakona i zaključaka koji su usvojeni u prethodnom periodu.

“Narodna Skupština Republike Srpske može da odluči o svemu pa i o tome da su odluke koje je sama, ali uz ogromnu podršku Srba, donijela pre samo nekoliko meseci pogrešne i štetne. Ne sporim legitimitet ni legalitet Narodnoj skupštini RS da menja svoje stavove i poglede ali moram da kažem da ukus jučerašnjeg poraza dugo neće moći da nestane i da očekujem da vlast u Republici Srpskoj Srbima pošteno prizna da je politika borbe za očuvanje Dejtonskog položaja Republike Srpske doživela težak poraz – istakao je senator Republike Srpske Vulin.

Vulin koji je jedan od bližih saradnika predsjednika Srbije Aleksandraa Vučića, dodaje da ne misli da u Srpskoj trenutno ima bolje koalicije koja bi odgovornije i uspešnije zastupala interese Srba i Srpske ali jučerašnja skupština jeste poraz iza koga ostaje zebnja i pitanje šta je sledeće.

“Ukidanjanje ličnih sankcija funkcionerima Republike Srpske nije dovoljan dobitak za odricanje od pozicije dosledne odbrane Republike Srpske. Najave koje se daju na krilima jučešnjeg srpskog poraza da će se BiH urediti po kantonalnom modelu po svojoj celoj teritoriji plaše i uznemiravaju. Upravo zato ne sme biti odustajanja od referenduma a ako referendum ne moźe biti održan u predviđenom roku on mora biti održan u prvom mogućem terminu, i to mora biti rečeno javno, bez traženja izgovora za nesprovođenje. Ovo je težak dan ali nije najteži u našoj istoriji, konačno smo poraženi samo ako tako odlučimo“, izjavio je on.

The post Odjeci skupštinskih odluka: Aplauzi iz Vašingtona, optužbe iz Beograda first appeared on Gerila.info.

U izvještaju Ministarstva inostranih poslova SAD vlast u Republici Srpskoj je identifikovana kao glavni izvor prijetnji miru, demokratskim vrijednostima i institucijama Bosne i Hercegovine.

Dokument se ne zaustavlja na opštim opservacijama o kršenjima ljudskih prava, već posebno i višestruko ističe Milorada Dodika i politički vrh Republike Srpske kao aktere koji planski podrivaju ustavni poredak, guše slobodu izražavanja i ruše temelje Dejtonskog mirovnog sporazuma.

Milorad Dodik je mjesecima prije, ali i nakon izbora u SAD, intenzivirao kontakte s američkim desničarskim krugovima, dajući intervjue za provladine konzervativne medije, pozivajući se na “partnerstvo” s republikanskim pokretom. U Republici Srpskoj se stvorio narativ da će se “prava istina” o BiH čuti kada se Tramp vrati u Bijelu kuću.

Međutim, uprkos intervjuima i susretima s Trampovim bivšim saradnicima, kao i lobiranju za skidanje američkih sankcija, izvještaj Stejt Departmenta za 2024. ne odražava nimalo drugačiji pristup. Vlasti Republike Srpske eksplicitno su označene kao prijetnja miru i stabilnosti, a njihovo antidemokratsko ponašanje dokumentovano kroz više oblasti.

Stejt Department upozorava da vlasti Republike Srpske sistematski djeluju protiv ustavno-pravnog poretka BiH. Istaknuti su sljedeći primjeri:

• nepriznavanje odluka Ustavnog suda BiH,
• formiranje paralelnih institucija, poput entitetske agencije za lijekove,
• zakoni o imovini koji derogiraju državni suverenitet,
• otvorena retorika o “mirnom razdruživanju”, koja se tumači kao prijetnja teritorijalnom integritetu.

Ove aktivnosti nisu ostale na nivou političkih izjava – preduzimaju se konkretni institucionalni koraci s ciljem erozije državnih nadležnosti, što Vašington vidi kao direktnu destabilizaciju dejtonske arhitekture.

Izvještaj posebno izdvaja krivično djelo klevete koje je 2024. stupilo na snagu u Republici Srpskoj. Ova zakonska izmjena, široko osuđena od strane domaćih i međunarodnih organizacija, omogućila je da novinari budu krivično gonjeni zbog kritičkog izvještavanja, zatim da institucije RS selektivno koriste zakon za obračun s neistomišljenicima, kao i da medijski prostor postane sve suženiji i opasniji za rad nezavisnih redakcija. U izvještaju se naglašava da dodatno zabrinjava zakon o “stranim agentima”, koji bi ciljao nevladine organizacije sa međunarodnim finansiranjem, čime bi se dodatno ugušio građanski prostor i pravo na udruživanje.

U širem kontekstu BiH, izvještaj konstatuje sljedeće:

• trajno neispunjavanje presuda Evropskog suda za ljudska prava (Sejdić–Finci, Zornić i druge),
• diskriminatorni izborni sistem, koji i dalje sprečava manjine i “ostale” da se kandiduju za najviše funkcije,
• poteškoće u pristupu pravdi, posebno za ranjive grupe,
• institucionalnu neefikasnost i etnopolitičku blokadu, koja paralizuje donošenje ključnih reformi.

Ipak, i u ovim opštim segmentima, poseban fokus zadržava se na Republici Srpskoj kao prostoru u kojem se institucionalno urušavanje i pritisak na osnovna prava dešavaju najintenzivnije.

S obzirom na sve navedeno, izvještaj se može tumačiti i kao upozorenje da vlasti Republike Srpske sistematski okreću leđa evroatlantskim vrijednostima. Sklonost ka autoritarnim praksama i bliske veze s Rusijom su elementi jednog šireg političkog kursa koji, kako upozorava Stejt Department, nosi rizik ozbiljne destabilizacije.

Uprkos pokušajima vlasti Republike Srpske da predstave sebe kao branioce konzervativnih vrijednosti, Izvještaj o ljudskim pravima Stejt Departmenta pokazuje da međunarodna zajednica vrlo pažljivo prati stvarno ponašanje, a ne političku propagandu. Umjesto očekivanog “novog kursa” sa SAD, ovaj izvještaj je poruka vlastima Republike Srpske da ne mogu graditi međunarodne odnose dok ruše temelje sopstvene demokratije.

Gerila.info

The post Dok Dodik traži savez sa Trampom, Vašington ga optužuje za podrivanje mira first appeared on Gerila.info.

U sažetku izvještaja, Stejt Department je naveo kako je BiH otvorena za strana ulaganja, ali da postoje brojni izazovi.

– Investitori moraju prevladati značajne izazove uključujući endemsku korupciju, složene zakonske okvire i strukture vlasti, netransparentne poslovne procedure, nedovoljnu zaštitu imovinskih prava i slabo sudstvo. Zemlja nudi liberalan trgovinski režim, a njena pojednostavljena poreska struktura je jedna od najnižih u regiji. Značajna migracija stvorila je izazove u zapošljavanju. Više od 500 preduzeća u državnom vlasništvu i ‘naduvan’ javni sektor istiskuju privatni sektor – navodi se u izvještaju.

Složene institucionalne, političke i teritorijalne strukture BiH komplikuju ekonomski pejzaž zemlje i odvraćaju strane investitore, dodaje se u izvještaju.

– Etničke tenzije su visoke dok se etnonacionalistički politički lideri bore da osiguraju ili zadrže kontrolu nad određenim institucijama. U tom kontekstu, institucije na državnom nivou su napravile mali napredak u sprovođenju neophodnih reformi za jačanje poslovnog okruženja. BiH je postala zemlja kandidat za članstvo u EU 2022. godine, a u martu 2024. godine Evropski savjet odobrio otvaranje pristupnih pregovora uz uslov da BiH ispuni određene dodatne korake. Odluka je široko priznata kao politička, a ne kao odraz značajnog napretka u neophodnim reformama. BiH nije članica Svjetske trgovinske organizacije (WTO) – saopštili su.

Nakon toga, osvrnuli su se i na vlast u Republici Srpskoj.

– Potezi Republike Srpske da protivustavno preuzme kontrolu nad državnom imovinom i ponovljene i eskalirajuće prijetnje predsjednika Republike Srpske Milorada Dodika da odvoji Republiku Srpsku od BiH su povećale tenzije. Ove radnje, u kombinaciji sa prijetnjama Republike Srpske da će se povući iz državnih institucija i formirati paralelna entitetska tijela poput Agencije za lijekove i medicinsku opremu Republike Srpske, prijete stvaranjem zakonskih nejasnoća koje dodatno komplikuju poslovno okruženje, narušavaju privredu i ometaju ulaganja – pojašnjavaju.

Kada je riječ o privredi BiH, ona prema izvještaju Stejt Departmenta bilježi niži nivo rasta u odnosu na regiju.

– Prema procjenama Svjetske banke, očekuje se rast realnog BDP od 2,8 odsto u 2024. godini i 3,4 odsto u 2025. godini. Privreda BiH nije doživjela značajnije direktne efekte ruskog agresorskog rata protiv Ukrajine i pokazuje otpornost u teškom okruženju. Ipak, izgledi za njen ekonomski oporavak otežani su pogoršanjem vanjskog okruženja, povišenom inflacijom i pooštrenim uslovima komercijalnog finansiranja – objašnjavaju.

Ističe se i kako BiH ima relativno nizak nivo direktnih stranih ulaganja (FDI).

– Uprkos blizini EU, napretku na njenom putu ka EU i tradicionalnim trgovinskim vezama sa zemljama EU, nivo direktnih stranih investicija je veoma nizak. Kao primarni razlozi ističu se politička trvenja i nestabilnost, slab pravosudni sistem, endemska korupcija, te složen i fragmentovan pravni i regulatorni okvir. Rascjepkana vlast u BiH nema ni kapacitet ni političku volju da se posveti pružanju adekvatnih podsticaja ili dobrog okruženja za investitore – saopštili su iz Stejt Departmenta.

Takođe, naglašeno je kako su američke investicije niske.

– Američke investicije u BiH su niske, a većinu američkih kompanija u BiH predstavljaju male prodajne kancelarije koje su koncentrisane na prodaju američkih roba i usluga, uz minimalna dugoročna ulaganja – ističe se u analizi.

Posebna pažnja posvećena je i aerodromima.

– Četiri međunarodna aerodroma u zemlji u Sarajevu, Tuzli, Mostaru i Banjaluci i dalje su u državnom vlasništvu i kojima upravlja te su među najlošijim u regionu kada je u pitanju povezanost i broj putnika. Trenutno se raspravlja o mogućim koncesijama za aerodrome, ali im nedostaje neophodna politička podrška – navodi se u izvještaju.

Najveći dio izvještaja posvećen je pitanju korupcije u privredi, piše Klix.

– Previše složen proces registracije preduzeća i licenciranja u BiH posebno je osjetljiv na korupciju. Plaćanje mita za dobijanje potrebnih poslovnih dozvola i građevinskih dozvola, ili jednostavno za ubrzavanje procesa odobravanja, dešava se redovno.

Digitalizacija javnih usluga kao što su izdavanje dozvola i registracija preduzeća može pojednostaviti procese i smanjiti dodirne tačke za korupciju, ali je uvođenje digitalnih usluga sporadično i gotovo isključivo finansirano od strane međunarodnih donatora. Strani investitori kritikovali su vladine tendere i tendere za javne nabavke zbog nedostatka otvorenosti i transparentnosti – zaključuje se u izvještaju Stejt Departmenta.

The post SAD ocjena poslovnog okruženja u BiH: Plaćanje mita je redovna pojava first appeared on Gerila.info.

Iz Zastupničkog doma PSBiH rad Agencije za prevenciju korupcije i koordinaciju borbe protiv korupcije trebali bi pratiti Halid Genjac (SDA), Borjana Krišto (HDZ) i Nenad Stevandić (Ujedinjena Srpska).

Što se tiče Doma naroda PSBiH, predloženo je da u ovu komisiju budu izabrani Nikola Špirić (SNSD), Amir Fazlić (SDA) i Bariša Čolak (HDZ). Tačnije, sve parlamentarci iz stranaka koje čine vlast na nivou državnih institucija.

Najzanimljivije u svemu jeste prijedlog da u Komisiju zasjedne Nikola Špririć koji je stavljen na američku tzv. “crnu listu” koja podrazumijeva zabranu ulaska u Sjedinjene Američke Države (SAD).

Podsjećamo, američki Stejt department je 10. septembra 2018. godine, na osnovu Javne oznake Odjela za državne, spoljne operacije i povezane programe uveo sankcije za Nikolu Špirića i njegovu užu porodicu. Iz same odluke, koja se nalazi na stranici Stejt departmenta, može se vidjeti da se na američku “crnu listu” dospijeva “u slučajevima kada državni sekretar ima kredibilne informacije da su strani službenici bili umješani u značajnu korupciju ili teške povrede ljudskih prava, te individue i najbliži članovi njihove porodice ne ispunjavaju uslove za ulazak u Sjedinjene Države”.

“Gospodin Špirić je bio umiješan i imao koristi od javne korupcije, uključujući primanje nepropisnih benefita u zamjenu za djelovanje po javnoj funkciji i ometanje javnih procesa tokom svog mandata kao član Predstavničkog doma u Bosni i Hercegovini”, navodi se u odluci Stejt departmenta iz 10.9.2018. godine.

Biće zanimljivo pratiti da li će biti reakcije iz ambasade SAD povodom prijedloga da u komisiju za prevenciju korupcije zasjedne čovjek kome je zabranjen ulazak u tu zemlju zbog toga što “državni sekretar ima kredibilne informacije da su strani službenici bili umješani u značajnu korupciju ili teške povrede ljudskih prava”.

The post Nikola Špirić na crnoj listi SAD-a zbog korupcije a žele ga u Komisiji za borbu protiv korupcije first appeared on Gerila.info.