Direktnim sporazumom, za koji nije potrebno raspisivati javnu nabavku, pelet su kupili od firme “Zelengora” doo.

Datum računa je 23.01.2026. godine.

Nabavka peleta mještane Kalinovika koštala je 5.973 KM bez, odnosno 6.988 KM sa PDV-om.

Ništa ne bi bilo čudno da vlasnik firme, barem prema zvaničnim podacima, nije Elena Sladoje, ćerka načelnika opštine Radomira Sladoja.

No, ovo nije prvi put da načelnik sarađuje sa ćerkinom firmom.

Isto se desilo u decembru 2022. godine. Pelet je plaćen maksimalnih 6.000 KM bez PDV-a. Nešto ranije, na vrećama peleta „Zelengora“, koji ova firma proizvodi, nalazio se i načelnikov broj mobilnog telefona.

Radomir Sladoje, u izjavi za portal Impuls, koji je prvi pisao o ovoj aferi, rekao je da ne vidi u tome nikakav problem te tvrdio da je broj greškom štampan na vrećama. Prevoz ogreva 2020. godine novcem građana Kalinovika plaćen je ovoj firmi 1.800 KM.

Pelet od firme “Zelengora” doo nabavlja i VIK a.d. Istočno Sarajevo, ali i novi vrtić iz Istočnog Novog Sarajeva. U imovinskom kartonu Radomira Sladoja dostavljenom početkom aktuelnog mandata navedeno je da je procijenjena vrijednost firme “Zelengora” doo, Elene Sladoje  600.000 KM, iako je u načelnikovom prethodnom mandatu vrijedila 800.000 KM. Sa dva prijavljena radnika u 2024. godinu ostvarili su prihod od 240.000 KM.

U međuvremenu, načelnik Kalinovika ispunio je uslove za penziju. Hoće li u isto vrijeme, pored prihoda od privatnih firmi, uredno primati platu i penziju javnosti ostaje nepoznato.

spin-portal info

The post Načelnik Kalinovika pelet za Opštinu nabavio od ćerke first appeared on Gerila.info.

Samo dva mjeseca kasnije, rezultati međunarodnog i domaćeg naučnog istraživanja zvanično su potvrdili upravo suprotno od tvrdnji institucija: ispuštanje vode osiromašene kiseonikom iz HE Ulog jeste uzrok pomora.

Na konferenciji održanoj u Plavoj sali Parlamentarne skupštine BiH, međunarodni i domaći naučnici – uključujući tim iz Insbruka, univerzitetske eksperte,  svjetski priznate stručnjake, hidrologe, biologe i nezavisne istraživače – predstavili su rezultate detaljnog mjerenja, terenskog rada i analize koja nedvosmisleno potvrđuje: HE Ulog jeste uzrok ekološke katastrofe u Neretvi!

Ni resorno Ministarstvo ni Inspektorat Republike Srpske danima ne daju nikakvo saopštenje niti komentar na nalaze naučnika. Kao da se konferencija na kojoj su izloženi nepobitni dokazi nije uopšte – ni dogodila?!

Smrtonosna voda: kako je Neretva ostala bez kiseonika

Prema nalazima istraživačkog tima, 12. septembar obilježio je trenutak kada je iz akumulacije HE Ulog ispuštena voda sa izrazito niskom koncentracijom rastvorenog kiseonika. To je bila dubinska, hladna, “mrtva” voda, koja tokom ljetnih mjeseci u stratifikovanim akumulacijama gubi kiseonik i postaje toksična za bilo koji oblik života nizvodno od HE Ulog.

Podsjećamo, 12. septembra lokalni ribari su nizvodno od HE Ulog uočili veliki broj uginule ribe, rakova i drugih riječnih organizama. Pomor je zabilježen na dionici od samog Uloga pa sve do oko sedam kilometara nizvodno od elektrane.

Prema ekološkoj dozvoli koju je kompaniji EFT izdale Ministarstvo za građevinarstvo i ekologiju RS, HE Ulog mora raditi u protočnom režimu i kontinuirano ispuštati količinu vode u granicama ekološki prihvatljivog proticaja — najmanje 0,52 kubna metra u sekundi.

HE Ulog je dozvolu za obavljanje djelatnosti proizvodnje električne energije dobila u martu ove godine, a izdala ju je Regulatorna komisija za energetiku RS.

Profesor Gabriel Singer sa Univerziteta u Insbruku potvrdio je ono što su mnogi pretpostavljali, ali bez dokaza nisu mogli sa sigurnošću tvrditi:

„Mjerenja koja smo izvršili 28. septembra, šesnaest dana nakon pomora ribe, potvrdila su da je uzrok pomora ispuštanje niske vode osiromašene kisikom. HE ‘Ulog’ je primjer kako ne treba realizovati hidroenergetske projekte.“

Singer dodaje da su takve posljedice bile potpuno predvidive, jer akumulacije ovakvog tipa ljeti neminovno stvaraju slojeve vode sa različitim temperaturama i kvalitetom. Kada hidroelektrana radi u vršnom režimu — i ispušta dubinsku vodu — rezultat je smrtonosan.

Naučnici: „Ulog je opasan, predvidiv i ponovljiv slučaj“

Nakon pomora, istraživački tim proveo je terenske analize na pet kilometara toka rijeke nizvodno od HE Ulog. Otkriveni su dokazi hemijske destabilizacije, povećanog prisustva sumporvodika i kiseonika gotovo na nuli. Tijela uginule ribe, mekušaca, rakova i insekata ukazivala su na naglu, nepostepenu smrt.

Muriz Spahić, akademik i jedan od vodećih hidrologa u BiH, događaj je opisao kao upozorenje koje se ne smije ignorisati:

„Ovaj slučaj mora poslužiti kao primjer da energetski razvoj mora biti u ravnoteži s očuvanjem okoliša. Odluke se moraju donositi na temelju naučnih činjenica, a ne kratkoročnih komercijalnih interesa.“

Spahić je naglasio da je Neretva jedan od najvrednijih ekosistema jugoistočne Evrope, rijeka u kojoj su istraživači posljednjih godina otkrili potpuno nove vrste za nauku. „Njena zaštita je zajednička odgovornost svih nas“, poručio je.

Na prezentaciji je istaknuto da će se incidenti poput septembarskog pomora ponavljati ako se hitno ne zabrani vršni režim rada HE Ulog, te ako se ne uvede 24-časovni monitoring kvaliteta vode.

Neretva kao kolateralna šteta privatnog profita

Izgradnja HE Ulog već godinama je sinonim za sumnjive poslove, kršenje propisa, ignorisanje upozorenja i netransparentnost. Projekat je od početka pratio niz ozbiljnih problema: nestabilno tlo, česti odroni, pogibije radnika, probijanje rokova, izmjene projektne dokumentacije i tehničkih rješenja usred gradnje.

Još od prvih radova, istraživanja geologa upozoravala su da je trasa buduće akumulacije na izrazito nestabilnom terenu.

Umjesto da se radovi zaustave ili revidiraju, investitor — kompanija EFT Group — nastavio je sa gradnjom u tišini, oslanjajući se na podršku institucija Republike Srpske.

Istovremeno, dozvole su se mijenjale “u hodu”, a rokovi za završetak projekta probijani više puta. Ekološka dozvola i studije uticaja bile su predmet žalbi građanskih organizacija, a upravo je žalba Fondacije ACT dovela do poništenja vodne dozvole u martu 2025. godine.

Ipak — gradnja je nastavljena.

Ekocid kao očekivani ishod

Kada su se u septembru pojavile stotine mrtvih jedinki ugroženih vrsta — mekousne pastrmke i bjelonogog raka — institucije su požurile da saopšte kako je “navodni pomor” vjerovatno rezultat nečeg drugog.

U saopštenju Ministarstva za prostorno uređenje, koje je RTRS 16.septembra prenio bez ijednog dodatnog pitanja ili konteksta, navedeno je:

„Inspekcija nema konkretne dokaze da je razlog navodnog pomora u vezi sa radom HE Ulog.“

Umjesto ispitivanja akumulacije, uzorci su uzimani u potočićima iznad brane, tvrde eko aktivisti. Umjesto mjerenja sadržaja kisika, pozivali su se na ranije izvještaje iz juna — mjeseca kada stratifikacija još nije dostigla kritičnu fazu.

Ulrich Eichelmann, izvršni direktor Riverwatch-a, organizacije koja vodi evropsku kampanju “Save the Blue Heart of Europe”, upozorio je da je pomor samo početak:

„Katastrofa u septembru nije samo ubila ribe, već je uništila kompletan život u tom dijelu. Ako se dozvoli da HE Ulog nastavi ilegalno raditi u vršnom režimu, razorna šteta neće stati ispod elektrane — već će biti pogođene populacije riba sve do Konjica.“

On je dodao da je ovo je daleko od lokalnog incidenta: “Ovo je prijetnja cijelom ekosistemu Neretve”.

Nakon što su međunarodni timovi predstavili rezultate istraživanja u Parlamentu BiH, Republička uprava za inspekcijske poslove, Ministarstvo za prostorno uređenje RS i rukovodstvo HE Ulog nisu se oglasili. Još uvijek.

Jednako simptomatično — RTRS nije prenio nijednu vijest o ovim nalazima.

„Zaštita rijeka nije političko pitanje“

Azra Berbić, aktivistkinja Fondacije ACT, podsjetila je da je borba za Neretvu borba za opstanak:

„Zaštita rijeka i voda nije nacionalno ni etničko pitanje. Štiteći Neretvu, Unu, Plivu, Vrbas, Drinu — štitimo budućnost ljudi koji žive ovdje.“

Berbić je naglasila da je Neretva rijeka u kojoj su naučnici otkrili nove vrste za svjetsku nauku, rijeka čiji se biodiverzitet ne može obnoviti ako se ekološki šokovi budu ponavljali.

Dok javnost i dalje čeka reakciju, zvanični rezultati istraživanja ostaju neoborivi: međunarodni i domaći naučnici potvrdili su da je HE Ulog uzrok masovnog pomora ribe i drugih organizama u Neretvi. Institucije Republike Srpske još nisu ponudile objašnjenje, niti najavile bilo kakve mjere u vezi sa radom elektrane.

Ostaje otvoreno pitanje da li će nadležni preispitati režim rada HE Ulog, revidirati dozvole i uvesti nadzor koji bi spriječio slične incidente – ili će izostanak reakcije dovesti do ponavljanja ekoloških šteta u budućnosti.

I dok su nalazi sada dostupni javnosti i potvrđeni od strane međunarodno priznatih stručnjaka, izostanak reakcije institucija ostavlja Neretvu bez jasne garancije da se ovakav incident neće ponoviti.

Dejan Rakita / GERILA

The post Institucije RS mjesecima negirale, nauka dokazala suprotno: HE Ulog uzrok ekološke katastrofe u Neretvi! first appeared on Gerila.info.

Sve to, međutim, nije bilo dovoljno da se građani ovih nerazvijenih i izrazito nerazvijenih opština odluče da iskoriste svoje građansko pravo za promjenu vlasti na izborima.

Iako su Berkovići i Srebrenica na izborima dobili nove načelnike, riječ je samo o personalnoj promjeni, jer na vlasti su ostale iste političke opcije, a u preostale tri pomenute lokalne zajednice nisu se čak ni takve promjene dogodile.

Reklo bi se ipak iz različitih razloga, od opštine do opštine, ali nijedan od tih razloga svakako nije oduševljenje građana uslovima života, koje su im omogućile lokalne vlasti.

Razlozi za “ne mijenjati ništa”, kreću se od situacije u Srebrenici gdje je kao i u prethodnim izbornim ciklusima umjesto borbe za kvalitetniji život, biračima nametnuta borba da na izborima mora pobijediti “naš” da ne bi pobijedio njihov, do loše ponude opozicije u pojedinim opštinama.

Srebrenica: Ubjedljiva pobjeda Vučića i Dodikovog SNSD-a

U Srebrenici su „probosanske“ stranke, na čelu sa SDA, doživjele izborni debakl. Dodikov SNSD je i u ovoj opštini, kao i u ogromnoj većini lokalnih zajednica u Republici Srpskoj, upisao ubjedljivu pobjedu.

Miloš Vučić, zajednički kandidat „prosrpskih“ stranaka na čelu sa SNSD-om, osvojio je mandat načelnika opštine i to – ubjedljivo. Dobio je čak 5 095 glasova, skoro 70 odsto više od Hamdije Fejzića, za kojeg je glasalo 2 286 birača.

To što je Miloš Vučić rođak predsjednika Srbije Aleksandra Vučića i „dođoš“ u Srebrenici, nije mu bio minus. Naprotiv.

Podaci Centralne izborne komisije BiH svjedoče da je i u borbi za 21 odborničko mjesto u Skupštini opštine Srebrenica rezulatat takoreći preslikan.

SNSD je osvojio 7, a SDA 4 mandata. Po 2 mandata su osvojile druge „prosrpske“ stranke: SDS, Ujedinjena Srpska i NPS Darka Banjca.

Po jedno odborničko mjesto imaće Socijalistička partije Petra Đokića, te DNS Nenada Nešića, kao i dvije „probosanske“ stranke SDP BiH i Narod i pravda.

Kao i prije četiri, osam, 12 godina… i na posljednjim lokalnim izborima u Srebrenici nije bilo istinskih izbora i sve se pretvorilo u etničko postrojavanje i razbrojavanje. Opet su se Srbi i Bošnjaci svrstali u dvije monolitne kolone, pogotovo kad su u pitanju izbori za načelnika.

Bošnjaci su – izgubili.

Kao i na ranijim lokalnim izborima, ni na ovim posljednjim, najmanje su odlučivali građani Srebrenice, oni koji zaista žive u ovom gotovo pustom gradiću. Njih je premalo, da bi mogli odlučivati.

Računa se da u ovom gotovo pustom gradiću i u okolnim selima odistinski živi oko 2 000 ljudi, a na izborima je glasalo skoro 8 000, od ukupno upisanih 14 539 birača.

Presudili su, dakle, kao i ranijih godina „gostujući birači“ – oni koji imaju lične karte s adresom u Srebrenici, a žive daleko od ovog grada.

Ili kako su pisali mediji iz Federacije BiH, presudili su autobusi iz Srbije i nezainteresovanost bošnjačkih birača iz dijaspore za izbore u Srebrenici.

A bilo je i „izbornog inženjeringa“. Bar tako tvrdi Alija Tabaković, predsjednik Kluba Bošnjaka u Vijeću naroda RS.

– MUP RS je otvorio posebno stanično odjeljenje u Skelanima, mjestu koje je na granici sa Srbijom, kako bi Srbijanci lakše vadili lične karte i tu je jasno da sve ovo radi sistem – rekao je Tabaković za Federalnu televiziju nakon izbora.

Sve u svemu, Srebrenica je u mnogome slika i prilika lokalnih izbora u BiH, a naročito u Republici Srpskoj. A te izbore odlikuje predominacija etničkih narativa, u odnosu na lokalne teme, nesređenost i neažuriranost biračkih spiskova, izborni inženjering i uticaj lidera velikih stranaka na volju birača na lokalu.

Nevesinje – mlaka opozicija bez šanse za uspjeh

I pored toga što na kraju drugog mandata nema čime da se pohvali, osim da je broj onih koji svakodnevno iz Nevesinja odlaze na posao u Mostar udvostručen, aktuelni načelnik Milenko Avdalović je dobio i treći mandat na čelu ove nerazvijene opštine.

Sa 3 757 glasova ili 54,99 posto glasova Avdalović, kandidat SNSD-a koga su podržali i tradicionalni koalicioni partneri ove partije, ubjedljivo je pobijedio glavnog konkurenta Strahinju Vujadinovića. Sa 2 851 glasom ili 41,29 posto podrške Vujadinoviću, kandidatu Liste za pravdu i red Nebojše Vukanovića, koga je podržala i Srpska demokratska stranka, mora se priznati da je postigao ipak solidan rezultat. U tome su saglasni svi koji znaju protiv kakve je partijske mašinerije, podržane entitetskom vlašću, ovaj mladi politički debitant ušao u izbornu trku. S druge strane, izuzetno nekvalitetna kampanja stranaka koje su ga podržale, kao i stanje u kome se nalazi nevesinjska opozicija, nikako mu nisu išle u prilog. Za razliku od prethodnih izbora, u Nevesinju su na izbore izašle samo dvije pomenute opozicione stranke. A o kakvom stanju u opozicionim redovima je riječ, najbolje ilustruje činjenica da je nekada vladajući SDS na ove izbore izašao bez izabranog predsjednika opštinskog odbora. U prilog rezultatu opozicije svakako nije išlo ni vidljivo izbjegavanje otvorene kritike lokalne vlasti i ćutanje o mnogim aferama koje potresaju ovu opštinu, a koje se vežu za tu vlast.

Najbolji primjer je afera “sortirka”, koju je usred predizborne kampanje otvorio Nebojša Vukanović. Lider Liste za pravdu i red je javno prozvao načelnika odjeljenja za privredu ove opštine Milutina Samardžića, da je kao jedan od suvlasnika Zemljoradničke zadruge prodao mašinu za sortiranje krompira vrijednu oko 110 000 KM. Riječ je o mašini koja je donacija Vlade RS i opštine Nevesinje.

Samardžić, čija porodica je vlasnik i firme koja se povezuje s brojnim sumnjivim javnim nabavkama ove opštine, jedna je od vodećih ličnosti lokalnog SNSD-a.

Svakako da je i to uticalo na birače – pa je ovaj put na odborničkoj listi osvojio svega 263 glasa što je u poređenju sa 1 060 glasova na prethodnim izborima  poražavajuće. Birači su, međutim, kaznili i lokalnu liderku opozicije Zagorku Grahovac, poslanicu Liste za pravdu i red u Narodnoj skupštini RS, koja je osvojila svega 221 glas na listi za odbornike u opštinskoj skupštini. To što je Vukanović došao iz Trebinja da u Nevesinju progovori o aferi, umjesto predstavnika svoje stranke u ovoj opštini, dovoljno govori o nevesinjskim opozicionim prilikama. U svakom slučaju ni Avdalović, kao pobjednik izbora, nema puno razloga za zadovoljstvo, najslabiji rezultat u protekla tri izborna ciklusa svakako nije za pohvalu s obzirom na odnos snaga koje su stale iza njega, odnosno iza njegovog protivkandidata. Mizeran rezultat trećeg učesnika izborne trke za načelnika Nevesinja Aleksandra Šiljegovića, koga je predložila Srpska radikalna stranka, nije vrijedan pomena. Osim što dodatno podgrijava sumnje dijela opozicije da je uloga kandidata ove stranke, kao i na prethodnim izborima bila da zavara dio opozicionih glasača i tako pomogne Avdaloviću.

U svakom slučaju, u Nevesinju ništa novo još od vremena kada se načelnik svojevremeno pohvalio da se u ovoj opštini dobro živi, jer ljudi rade u Mostaru, a spavaju u Nevesinju.

Šipovo – podjela opozicionih glasova

Na ovim lokalnim izborima, u Šipovu je pobjedu za načelničku fotelju odnio SNSD-ov kandidat Milan Kovač. Pošto je ovo Kovačev treći mandata, reklo bi se da nekih iznenađenja u Šipovu nije ni bilo. Ipak zanimljivo je to što je Šipovo na ovim izborima imalo dva opoziciona kandidata.

Nekadašnji član SNSD-a Milan Plavšić, koji je prije tri godine napustio ovu stranku i postao jedan od najvećih kritičara ove stranke u Šipovu, ove godine bio je kandidat za načelnika ispred Narodnog fronta. Sva opozicija u Šipovu podržala je njegovu kandidaturu sem SDS-a, koji je imao svog kandidata Stevana Medića.

Kovač je odnio pobjedu s 2 736 glasova, odnosno s 46,63 posto. Plavšić je dobio tek 367 glasova manje, dok je Medić, prema podacima Centralne izborne komisije BiH, dobio 762 glasa.

Ovogodišnji rezultati lokalnih izbora pokazuju da veliki dio građana Šipova želi promjene, s obzirom na to da je Kovač u prethodna dva lokalna izborna ciklusa pobjeđivao s preko 70 posto glasova.

Ovakav rezultat možda može i da objasni nenadanu kandidaturu SDS-a za načelnika, imajući u vidu da je sva šipovačka opozicija stala iza Plavšića, te su se na taj način glasovi opozicije podijelili.

Pored starog načelnika, Šipovo ostaje i dalje nerazvijena opština. Prema podacima Vlade Republike Srpske iz oktobra ove godine u odluci o stepenu razvijenosti jedinica lokalne samouprave u Republici Srpskoj za 2025. godinu, status ove opštine ostaje nepromijenjen. Iako je Šipovo jedna od najbogatijih opština, što se tiče prirodnih resursa.

Kako smo već pisali za četiri godine mandata Kovača, koji će nastaviti da vlada Šipovom još četiri godine, ova opština se zadužila dva puta, s kreditima od ukupno 10 miliona konvertibilnih maraka.

Načelnik Kovač je i najveći poslodavac u ovoj lokalnoj zajednici. Mediji pišu da posjeduje više preduzeća, a lani je najbolje poslovala firma „Drvo-emdex Šipovo“, čiji je zvanični vlasnik Kovačevo preduzeće „Drvna industrija Šipovo“. Najmanje petoro članova uže porodice Milana Kovača zaposleno je bez konkursa i uz najgrublja kršenja Zakona o lokalnoj upravi u njenim organizacijama i institucijama.

Berkovići – nemar entitetske vlasti odražava se i na izbore

Pobjedu za načelnika opštine Berkovići na ovim lokalnim izborima odnio je kandidat SDS-a Bojan Samardžić. Njegov protivkandidat Milovan Škrba izgubio je s 46 glasova razlike.

Novi načelnik Samardžić je u posljednja dva mandata bio zamjenik načelnika Nenada Abramovića, a prije toga je bio menadžer ove opštine. Upravo Samardžić je formirao Razvojni tim Berkovića, koji je sastavljen isključivo od mladih ljudi, koji sada provodi 9 projekata iz međunarodnih donatorskih organizacija.

Berkovići i dalje ostaju opština u kojoj vladajući SNSD nikada nije odnio pobjedu. To je i razlog zašto su građani Berkovića zaboravljeni od republičke vlasti i zašto ih zaobilaze skoro svi projekti iz programa javnih investicija.

Ekonomski položaj takođe ostaje nepromijenjen, Berkovići i u 2025. godinu ulaze sa statusom izrazito nerazvijene opštine.

Opštinske vlasti razvoj Berkovića vide u razvoju turizma, kojeg su naveli kao novi razvojni pravac opštine u Strategiji razvoja opštine za 2022-2028. godinu. Dugo očekivana izgradnja vjetroelektrane „Hrgud“ koja je trebalo da bude puštena u mrežu 2023. godine i put Berkovići – Nevesinje su bila dva kapitalna projekta za razvoj ove opštine. Međutim, nezainteresovanost Vlade Republike Srpske dovela je do toga da se oba projekta nisu pomakla s mjesta.

Kalinovik – i javno i privatno u istim rukama

U Kalinoviku nije bilo dileme da će načelnik opštine biti neko s prezimenom Sladoje, pošto su sva tri kandidata na izborima nosioci istog prezimena. Ali šalu na stranu, upućeniji kažu da nije bilo ni dileme da će SNSD-ov Radomir Sladoje ostati na čelu te opštine. Razlog tome svakako nije to što se za njegovog prethodnog mandata život stanovnika ove izrazito nerazvijene opštine popravio. Istina popravio se kvalitet života načelnika, pa je i ovaj put pobijedio i to sa 799 glasova ili 58,71 posto podrške opštine u kojoj pravo glasa ima nešto više od 1,8 hiljada punoljetnih građana. Realno, u ovoj opštini nema toliko stalno naseljenih stanovnika. Zato sve što u ovoj opštini funkcioniše u vlasništvu je ili Radomira Sladoje ili nekoga iz njegove porodice, o čemu je Impuls i ranije pisao.

O Kalinoviku, mjestu poznatom jedino po stalnom iseljavanju stanovništva i brojnim aferama u čijem je središtu ime Radomira Sladoje, mediji su napravili brojne priloge. Uprkos svemu, aktuelni načelnik je za novi mandat dobio čak osam glasova više nego na prethodnim izborima.

Pored svojevrsne korumpiranosti malobrojnog biračkog tijela u opštini, u kojoj jedan čovjek vuče gotovo sve konce i u javnom i u privatnom sektoru, razlog njegove nepobjedivosti bi se mogao uočiti i u lošoj opozicionoj ponudi.

Na crtu načelniku na izbore su izašli kandidat SDS-a Đorđe Sladoje i kandidat PDP-a Vlade Sladoje.

Oni koji bi se zaista drznuli da u Kalinoviku glasaju za promjene, morali su se dobro zapitati da li je SDS-ov kandidat, koji je gotovo do raspisivanja izbora bio jedan od najbližih saradnika načelnika, alternativa? Teško da su afere Radomira Sladoje, poznate širokoj javnosti, mogle proći nezapaženo pored zamjenika načelnika opštine, u liku upravo Đorđa Sladoje, istaknutog člana SNSD-a. Osim što je godinama bio dio načelnikovog tima, Đorđe i Radomir su čak i bliski rođaci, što u malom mjestu svakako igra bitnu ulogu.

Ovogodišnji izbori u Kalinoviku ostaće upamćeni i po skandaloznom nastupu kandidata PDP-a. Slika Vlade Sladoje na promotivnom materijalu u unformi iz ko zna kog rata i porukama kojima se poziva na “mobilizaciju”, a Kalinovik naziva “Mladićevo”, po generalu osuđenom za genocid i ratne zločine, svakako nije išla u prilog ni ugledu ovog mjesta, još manje političke partije koju je predstavljao. Zbog toga mu je na kraju i Centralna izborna komisija izrekla kaznu u iznosu od 20 000 maraka. Nakon što je kažnjen, Sladoje je objavio da odustaje od izborne trke, a svoje glasače pozvao da glasaju za kandidata SDS-a. Nije mu očito puno pomogao, pa je Đorđe Sladoje osvojio svega 572 glasa ili 40,88 posto podrške birača. Da li bi i da je pobijedio suštinskih promjena bilo, pitanje je koje je mnoge Kalinovičane, iako nezadovoljne aktuelnom vlašću, na dan izbora zadržalo u kući.

Nepostojanje suštinske i ozbiljne alternative i pored velikog nezadovoljstva aktuelnom vlašću, karakteristčno je ne samo za ove opštine nego i za ostatak države. I koliko god zvučala defetistički tvrdnja da promjena nema, jer su svi isti, ona predstavlja ozbiljnu prijetnju da će slučaj Kalinovika postati sindrom društva. Prebacivanje odgovornosti na narod, bilo bi zaista neprimjereno.

IMPULSPORTAL.NET

The post BEZ OZBILJNIH IZBORNIH PONUDA: U Šipovu, Nevesinju, Kalinoviku, Berkovićima i Srebrenici građani nisu birali promjene first appeared on Gerila.info.

Većina preostalih stanovnika Kalinovika nije te sreće da može poslovati s opštinom, pa se njeno ubrzano iseljavanje neprekidno nastavlja.

Ali „kalinovačkom čudu“ nikad kraja – za rubriku vjerovali ili ne, ali nedavno je u ovom mjestu izgrađena jedna kuća i to brvnara čiji jedan kvadratni metar vrijedi oko 3.000 maraka. Riječ je o „Kalinovačkoj kući“, u kojoj bi se trebali prodavati domaći proizvodi iz tog kraja.

Kome nego svome

Opština Kalinovik je još 2010. godine podigla kredit da bi kupila propalu fabriku  drvne industrije u tom mjestu i u njoj pokrenula proizvodnju. Kako od pokretanja proizvodnje nije bilo ništa, fabričke hale su iznajmljivane raznim zakupcima po cijeni koja se kretala od 1.000 do 1.500 maraka mjesečno. Međutim kada se kao zakupac javila firma „Zelengora“ čija ja vlasnica Elena Sladoje, kćerka tadašnjeg zamjenika, a sadašnjeg načelnika opštine, cijena mjesečnog zakupa je naglo pala na 200 KM mjesečno. Zelengora je proizvodila pelet, koji se, vjerovali ili ne, mogao naručiti na broj telefona načelnika opštine. Impuls je o tome  pisao u avgustu 2021. godine. Pitali smo tada načelnika otkud njegov broj telefona na vrećama peleta.

„Jeste to je moj telefon“, rekao je: “To je stavljeno greškom, to je stavljeno kada sam bio zamjenik načelnika, moj telefon i broj Stanišića i to smo mi skinuli, eto“, pojasnio je Sladoje, smatrajući, valjda, da zamjenik načelnika nema odgovornost koju ima načelnik.

U aprilu 2022. godine  (TI BiH)  prijavio je načelnika Sladoja Republičkoj komisiji za sprečavanje sukoba interesa u organima vlasti Republike Srpske jer je opštinska administracija njegovom privatnom preduzeću isplatila 137.600 KM na ime ugostiteljskih usluga. Sladoje je vlasnik privatne firme „Blondi“ koja je ugovor za pomenute usluge pružane tokom cijele 2020. godine zaključila sa opštinom 19. decembra 2020. godine.

Naravno, i ova prijava prošla je bez ozbiljnih posljedica za Sladoja.

Konkurencija ne stanuje tu

U sastavu firme Blondi funkcioniše i Sladojeva benzinska pumpa. Na toj pumpi, što je vidljivo na portalu javnih nabavki, gorivom se redovno snabdijeva Javna ustanova „Dom za starija lica“, ali i JKP „Rad“, čiji je osnivač opština Kalinovik. Naravno nabavka goriva vrši se uvijek direktnim sporazumom, tako da konkurencije nema, niti je može biti. Na ovoj poznatoj pumpi u Kalinoviku, uostalom gorivom se često snabdijevaju i Osnovna škola „Ljutica Bogdan“, ali i JP „Šume RS“ Sokolac, i „Elektrodistribucija“ Pale. Pumpa prvog čovjeka Kalinovika izgleda nema konkurenciju, ne samo u toj opštini nego i u regiji.

Konkurenciju nije imala ni kompanija „Strajko – Inženjering“ iz Trebinja s kojom je opština Kalinovik 19. juna ove godine zaključila ugovor vrijedan 84.7683,30 KM, bez PDV-a čiji je predmet „Rekonstrukcija dječjeg igrališta sa novim mobilijarom“. I dok kritičari tvrde da se radi o previsokoj cijeni za rekonstrukciju jednog igrališta, drugi kažu da je u poređenju sa izgradnjom „Kalinovačke kuće“, ova cijena prava sitnica.

Kuća kalinovačka, cijena banjalučka

Posao izgradnje objekta – brvnare u kojoj će se prodavati domaći proizvodi, povjeren je kompaniji “Steco centar” iz Bijeljine. Ugovor vrijedan 134.996 KM, potpisan je početkom februara ove godine.

Interesantno je da je prvobitno budžetom opštine bilo predviđeno da će ovaj objekat koštati 100.000 maraka. Međutim, do raspisivanja tendera cijena je porasla na 135 hiljada. S obzirom da je bijeljinska kompanija jedina dostavila ponudu, i to za čitavih četiri konvertibilne marke manje od ukupne procijenjene vrijednosti ugovora dileme nije bilo. Prema pisanju portala Spin-info Opština je odobrila i dodatnih cca 60 hiljada maraka, koliko je „zafalilo“ za ovaj projekat. Vlada RS je, kako je rečeno prilikom svečanog otvaranja objekta 12. jula ove godine, obezbijedila još 50 hiljada maraka. Kalinovčani su izračunali da kvadrat ove brvnare košta više od kvadrata stana u Banjaluci.

(IMPULSPORTAL.NET)

The post KALINOVIK: Ima posla ko s načelnikom „radi“ first appeared on Gerila.info.

Naučnici okupljeni na drugoj Sedmici nauke na Neretvi su već prvog dana svoje istraživačke misije rekli kako pretpostavljaju da su pronašli nove vrste, što će biti potvrđeno nakon završetka ovog događaja.

The post Sedmica nauke na Neretvi okupila 70-ak naučnika i istraživača, naučnici pretpostavljaju da su već našli nove vrste (FOTO) first appeared on Gerila.info.

Transparency International u BiH prijavio je načelnika opštine Kalinovik Republičkoj Komisiji za sprečavanje sukoba interesa u organima vlasti Republike Srpske jer je opštinska administracija njegovom privatnom preduzeću isplatila 137.600 KM na ime ugostiteljskih usluga. Načelnik Kalinovika Radomir Sladoje vlasnik je privatne firme Blondi d.o.o koja je ugovor za pomenute usluge pružane tokom cijele 2020. godine zaključila sa opštinom 19.12. 2020. godine.

Radomir Sladoje je do izbora za načelnika 2020. godine obavljao funkciju zamjenika načelnika ove opštine, što se takođe smatra izvršnom funkcijom po Zakonu o sprječavanju sukoba interesa RS koji zabranjuje nosiocima izvršnih funkcija da budu u organima privrednih društava koja posluju sa institucijama vlasti, ako vrijednost posla prelazi 30.000 KM.

Pored ovih ugovora privatna firma načelnika Kalinovika godinama dobija poslove nabavke goriva za Šumsko gazdinstvo Zelengora a samo u 2021. godini dobili su ugovor vrijedan oko 89.000 KM. Indikativno je da je ove poslove privatnom preduzeću čiji je vlasnik načelnik Radomir Sladoje, dodijelilo ŠG Zelengora kojim upravlja aktuelni zamjenik načelnika Kalinovika Đorđe Sladoje.

On pored funkcije zamjenika načelnika istovremeno obavlja funkciju v.d. direktora ovog javnog preduzeća što je takođe zabranjeno Zakonom o sprječavanju sukoba interesa ali nadležna Komisija godinama ne odustaje od stava da „vršilac dužnosti direktora nije direktor“ i da „zavisno preduzeće nije javno preduzeće“ u smislu ovog zakona.

Pored poslova sa Šumama RS, privatno preduzeće načelnika Kalinovika dobijalo je u prethodnom periodu i ugovore od lokalnog komunalnog preduzeća JKP RAD Kalinovik, takođe za nabavku goriva a vrijednost okvirnog sporazuma sklopljenog za 2021. godinu iznosu oko 21.000 KM.

Interesantno je da su po javno dostupnim podacima prihodi privatnog preduzeća načelnika Kalinovika Blondi d.o.o u 2020. godini iznosili 1,2 miliona KM a u 2019. godini 1,9 miliona KM dok budžet ove male opštine iznosi 2,9 miliona KM.

Takođe, kada se govori o sukobu interesa, treba istaći i da je opština Kalinovik kupila na kredit propalu Drvnu industriju a potom je, po pisanju medija, iznajmila firmi u vlasništvu kćerke aktuelnog načelnika Elene Sladoje, koja je samo u 2019. godini imala prihode preko 900.000 KM.

Zbog ovog i sličnih primjera Transparency International u BIH već dugo se zalaže za unapređenje zakona o sukobu interesa na svim nivoima kako bi se privatnim preduzećima u vlasništvu funkcionera i članova njihove uže porodice zabranila svaka vrsta poslovanja sa javnim institucijama, ustanovama i javnim preduzećima.

The post Prijava protiv načelnika Kalinovika zbog sukoba interesa: Njegovom privatnom preduzeću opština isplatila 137.000 KM first appeared on Gerila.info.

Ova priča je bila na drugom mjestu nagrade „Eko novinar/ka“ 2020/21. za profesionalno, odgovorno i uticajno izvještavanje na temu zaštite okoline, koju dodjeljuje Centar za promociju civilnog društva u okviru projekta „Misli o prirodi!“.

Centar za životnu sredinu je krajem 2020. godine osporio rješenje kojim se izdaje ekološka dozvola za malu hidroeletranu “Hotovlje” na Vrhovinskoj rijeci, instalisane snage od 4,68 MW, opština Kalinovik. Dana 9.12.2021. godine Centar je zaprimio presudu Okružnog suda u Banja Luci kojom se tužba tužitelja usvaja i navedena ekološka dozvola se poništava. Postupajući sud je razloge za svoju odluku našao kod činjenice da je tužitelj, odnosno Centar za životnu sredinu, osnovano osporio ekološku dozvolu s obzirom da je ista temeljena na rješenju ministarstva koje je prethodno poništeno u sudskom postupku. Naime, rješenje kojim se investitor oslobađa od obaveze da sprovede procjenu uticaja na životnu sredinu i izradi Studiju uticaja na životnu sredinu Centar je, u saradnji sa Arhus centrom iz Sarajeva, pred sudom uspješno osporio još početkom 2021. godine, kada je isto rješenje bilo i poništeno.

“Obzirom da je rješenje koje je prethodilo izdavanju ekološke dozvole bilo poništenom sudskim putem, a o čemu je Centar blagovremeno upoznao nadležno ministarstvo, jasno je da sud nije mogao dozvoliti da se nepravilan i nezakonit akt ministarstva održi u pravnom prometu”, naveo je Redžib Skomorac, pravnik u Centru za životnu sredinu.

“Očekujemo da ministarstvo u ponovljenom postupku odbaci zahtjev investitora za izdavanje ekološke dozvole, te da postupak ishodovanja ovog ili drugog akta prekine, i to do pravosnažnog okončavanja sudskog postupka koji je pokrenut protiv rješenja kojim ministarstvo investitora, po drugi put, oslobađa od obaveze izrade Studije uticaja, a koji akt je Centar ponovo osporio pred sudom. Takođe, očekujemo da se u provođenju svih pravnih posljedica ove bespravne izgradnje koncesionara uključe sve nadležne institucije, a naročito Komisija za koncesije i Vlada RS kao koncedent”.

O oportunizmu i bespravnoj izgradnji spornog objekta Centar za životnu sredinu već je pisao, zbog čega je protiv koncesionara podnesena  i krivična prijava, te se po istoj uskoro očekuje i tužilačka odluka. Takođe, bitno je napomenuti da su o svim nepravilnostima blagovremeno obaviješteni i Regulatorna komisija za energetiku RS i Elektroprivreda RS, koji nikako ne bi smjeli dozvoliti priključenje niti podsticanje rada ovog postrojenja, i to na trošak svih građana čije povjerenje je koncesionar posve izgubio.

“Aktivisti iz Centra, uz svesrdnu podršku ostalih boraca i borkinja za rijeke BiH, žele vjerovati da će konačni pravni epilog ovog slučaja da podrazumijeva moralnu, materijalnu i krivičnu odgovornost koncesionara, te da će bespravno izgrađeni objekat u konačnici postati tek spomenikom borbe za rijeke koji će svim nesavjesnim investitorima poslužiti kao nauk o štetnosti nezakonitog poslovodstva”, poručuju iz Centra za životnu sredinu.

GERILA.info

The post Poništena ekološka dozvola za bespravno izgrađen objekat male hidroelektrane Hotovlje first appeared on Gerila.info.

Centar za životnu sredinu je pokrenuo postupak za proglašenja dva zaštićena područja na rijeci Neretvi prema Ministarstvu za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju Republike Srpske s ciljem zaštite staništa i vrsta koje obitavaju na ovom visoko vrijednom prirodnom području. Riječ je o dvije inicijative i to “Gornji tok Neretve, opština Gacko” i “Prirodno plodište pastrmke Ulog, opština Kalinovik”.

“U narednom periodu, u saradnji sa stručnjacima, planiramo provesti terenska biološka istraživanja i pripremiti Studiju za proglašenje zaštite ovog područja. Riječ je o prirodnom staništu koje naseljava veliki broj rijetkih, endemskih i reliktnih biljnih i životinjskih vrsta. Očekujemo da će ova inicijativa od strane Ministarstva biti prihvaćena i da će se prepoznati značaj za očuvanjem ovog vrijednog područja”, istakla je Jelena Ivanić potpredsjednica Centra za životnu sredinu.

Pokretanje ovih inicijativa je jedan od koraka kojim se želi sačuvati rijeka Neretva na kojoj je planirano sedam malih hidroelektrana u dvije faze projekta Hidroenergetski sistem (HES) ”Gornja Neretva”. Izgradnja ovog energetskog sistema bi praktično značila da će se sedam hidroelektrana u nizu nastavljati jedna na drugu na teritoriji od ukupno 30 kilometara gornjeg toka Neretve. Ako se ti planovi ostvare, gornja Neretva će se u potpunosti iz rijeke pretvoriti u niz akumulacija i cjevovoda, što će imati ogroman uticaj na biodivarzitet i nestaće mnoge rijetke, endemske i reliktne vrste.

Centar za životnu sredinu zajedno sa kolegama iz Koalicije za zaštitu rijeka Bosne i Hercegovine i međunarodnim organizacijma vodi borbu protiv ovih štetnih projekata i radi na očuvanju ovog dijela rijeke Neretve.

“Poznato je i da je za projekat HES ‘Gornja Neretva’ potrebna izgradnja dalekovoda dužine od oko 40 kilometara. Niti jedna studija uticaja ne spominje bilo kakvu procjenu kumulativnog uticaja svih hidroelektrana na slivu gornje Neretve, kao ni ove infrastrukture, a dalekovod i priključak na mrežu uglavnom finansira država. Nije jasno kakav bi uticaj njegova izgradnja i krčenje šuma povezano s izgradnjom dalekovoda, imalo na životnu sredinu i  vrste koje tu obitavaju”, naglasio je Viktor Bjelić iz Centra za životnu sredinu.

Sama činjenica da u gornjem toku Neretve opstaje genetski jedinstvena vrsta endemske potočne pastrmke jadranskog haplotipa, kao i da njihova očuvana staništa ukazuju na potrebu zaštite, ovi projekti su jako loš izbor i ne postoji javni interes i opravdanost za daljnjim investiranjem u hidroenergetske projekte na ovom području.

czzs.org

The post Pokrenuta inicijativa za zaštitu gornjeg toka rijeke Neretve first appeared on Gerila.info.

Investitor „Delaso“ iz Teslića je uspio izgraditi malu hidrocentralu „Hotovlje“ na Vrhovinskoj rijeci, provodeći radove sve vrijeme pod krinkom da se na ovoj lokaciji pravi ribnjak za koji je „Eling ribarstvo“ prvobitno i dobio koncesiju, sad već daleke 2012. godine.

avnost BiH prvi put za ovaj slučaj saznaje kada je Centar za životnu sredinu podnio tužbu protiv rješenja Ministarstva za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju Republike Srpske kojim se zaključuje da investitor izgradnje male hidroelektrane Hotovlje, “Delaso” d.o.o. Teslić, na Vrhovinskoj rijeci u opštini Kalinovik nije obavezan da sprovede procjenu o uticaju na životnu sredinu. Bez procjene uticaja na životnu sredinu hidro-energetskog postrojenja MHE „Hotovlje” instalisane snage od 4,68 MW, teško je predvidjeti realnu štetu na životnu sredinu koja bi nastupila izgradnjom i korištenjem ove hidroelektrane.

Redžib Skomorac iz Centra za životnu sredinu kaže da je Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju Republike Srpske oslobodilo investitora ove obaveze prosto cijeneći da je instalisana snaga planirane MHE ispod praga od 5 MW, a za koja postrojenja je inače neophodna izrada Studije uticaja, zbog čega je zaključilo da planirana MHE “Hotovlje” snage od 4,68 MW neće imati štetnog uticaja na životnu sredinu.

„Međutim, takođe je jasno da je ministarstvo propustilo da uopšte razmotri odredbe podzakonskog akta koji reguliše izuzetak od ovog pravila, tj. da se obaveza izrade Studije uticaja može naložiti i ukoliko je snaga planiranog objekta ispod navedenog praga od 5 MW, ali je zbog specifičnosti samog projekta i osjetljivosti lokacije vrlo vjerovatno da će izgradnja istog imati negativnog uticaja“, navodi Skomorac.

Ono što je specifičnost ove planirane MHE je da je na navedenoj lokaciji zapravo planiran ribnjak. Koncesiju za MHE na Vrhovinskoj rijeci je dobila firma “Delaso” iz Teslića, dok navodni ribnjak grade takođe Teslićani iz firme “Eling ribarstvo” na koji su dobili koncesiju još 2012. godine, inače obje sestrinske firme sa „Eling inženjering“, inače poznate po izgradnji MHE. Upravo je „Eling inženjering“ izgradio MHE na rijeci Ilomska u Kneževu, bez tada propisanih dozvola. Ono što je zanimljivo da su i „Eling inženjering“ i „“Delaso” smješteni na istoj adresi: Svetog Save 87/A Teslić, dok je odgovorno lice u firmama „Eling ribarstvo“ i „Delaso“ takođe isto –  Zdravko Marković. Pretpostavlja se da je vlasnik svih firmi, zapravo vlasnik izvornog “Elinga” – Dragoljub Malić.

„Prema našim saznanjima radi se o svojevrsnoj franšizi, a koju primarno čine tri preduzeća i to «ELING MHE» d.o.o., «ELING INŽENJERING» d.o.o., te «ELING RIBARSTVO» d.o.o., sve sa sjedištem u Tesliću. Međutim, ono što je naročito interesantno je činjenica da je odgovorno lice u preduzeću «ELING RIBARSTVO» d.o.o. isto lice kao i u preduzeću «DELASO» d.o.o. iz Teslića. Dakle, oba ova koncesionara imaju istog direktora, a po svemu sudeći sve navedene kompanije imaju i istog osnivača. Sprega prva tri preduzeća na tržištu BiH je vrlo izvjesna i evidentna, ali odnos između konkretno kompanija «ELING RIBARSTVO» d.o.o., kao koncesionara za izgradnju ribnjaka, i «DELASO» d.o.o., kao koncesionar za izgradnju MHE – na istoj rijeci, teško da je slučajan. Tim prije čak što je prvobitni koncesionar za predmetni ribnjak bio «ELING MHE», koji je netom nakon dodjele koncesije istu u 2013. godini ustupio svojoj kćerci kompaniji «ELING RIBARSTVO» d.o.o. Konačno, jasno je da iza oba projekta na Vrhovinskoj rijeci stoji isti kapital, a time i isti materijalni interes – koji je ovdje najbitnija veza“, kažu iz Centra za životnu sredinu.

Miroslav Sladoje, sekretar Sportsko ribolovnog društva „Ulog“ Kalinovik, upoznat je sa radovima na Vrhovinskoj rijeci.

„Mi imamo informaciju da se tu pravi neki ribnjak koji je dobio sve potrebne dozvole. Ipak tu su postavljene cijevi za taj ribnjak ili centralu, ne znam šta se tu dešava. Sad bi trebala da bude javna rasprava za ekološku dozvolu. Ipak, po mojim saznanjima tu se uradilo mnogo više. Kod nas ima planiranih hidrocentrala, a prva u BiH je i sagrađena u našoj opštini, jedina koja je trenutno u izgradnji je ta na Vrhovinskoj rijeci. Nikome u suštini te male hidrocentrale ne donose koristi, niti državi, niti građanima, niti nama ribarima i ljubiteljima prirode“, kategoričan je Sladoje.

Fotografije lokacije pokazale nepravilnosti

Informacije da nešto nije u redu na lokaciji gdje su ispunjeni uslovi za izgradnju ribnjaka, a gdje su se tek trebale dobiti neophodne dozvole za izgradnju MHE, iz Centra za životnu sredinu su dobili u aprilu 2020. godine kada su dobili privatne fotografije sa same lokacije gradilišta.

„Na fotografijama se jasno moglo vidjeti da su izvjesni građevinski radovi na lokaciji bili već u toku, i odmah smo se obratili resornom ministarstvu kao i Opštini Kalinovik, radi dobijanja informacija da li je za sporni objekt (MHE «Hotovlje») izdata građevinska, odnosno ekološka dozvola. Dobili smo informacije od opštine i ministarstva, gdje oba organa navode da investitoru za sporni objekt tada nije izdavana građevinska, niti ekološka dozvola. Nakon podnošenja predstavke Republičkom inspektoratu u maju mjesecu, dobili smo odgovor od Područnog urbanističko-građevinskog i ekološkog inspektora od 14.7.2020.g. u kojem je utvrđeno da se na lokaciji gradi ribnjak, te da nema odstupanja od tehničke dokumentacije“, ističe Redžib Skomorac iz Centra za životnu sredinu.

Iz ovog udruženja koje se godinama bori za zaštitu životne sredine nakon novih saznanja sa terena i posjedovanja novih snimaka na kojima se jasno vidi izgrađen čvrsti objekat, obraćaju se resornom ministarstvu koje odgovara da u tom trenutku MHE nema niti građevinsku dozvolu, te da mu je izdata građevinska dozvola za izvođenje pripremnih radova od 29.5.2020. godine, u kojom se odobrava izvođenje pripremnih radova koje podrazumijeva konkrentno ”izgradnja zaštitne ograde gradilišta, postavljanje privremenih objekata za potrebe gradilišta, na primjer kancelarijski prostor i slično, kao i priprema unutrašnje saobraćajne komunikacije”.

„Kako je bilo očito da je na spornoj lokaciji investitor izgradio čvrsti objekat koji je bio trajno vezan za zemljište, zbog čega se isti ne može smatrati privremenim, a bez da je za to ishodovao redovnu građevinsku dozvolu, odnosno ekološku dozvolu, niti je nadležnom ministarstvu podnio zahtjev za izdavanje građevinske dozvole za izvođenje preostalih radova na izgradnji MHE “Hotovlje”, to smo u oktobru mjesecu od republičkih inspektora ponovno zahtjevali hitno provođenje nadzora radi identifikacije izgrađenog objekta“, naglašava Skomorac.

Odgovor stiže od područnog vodnog inspektora koji je na lokalitetu bio 27.11. prošle godine i utvrdio, kako tvrde iz Centra za životnu sredinu, potpuno pogrešno činjenično stanje, budući da je inspektor za sve objekte, koji čine MHE ”Hotovlje”, naveo da su planirani, iako su cjevovod i mašinska zgrada već bili potpuno sagrađeni.

Poseban problem izgradnje ove MHE je da se pozicija početka vodozahvata nalazi u neposrednoj blizini rezervoara pitke vode kojim se napaja opština Kalinovik.

„Činjenica da je planiranje postrojenja ove snage u gornjem toku Vrhovinske rijeke potpuno pogrešno izvodi se i iz mišljenja koje je dostavljeno od strane Ministarstva zdravlja i socijalne zaštite RS, a u kojem se između ostalog navodi sljedeće: Uticajima na potencijalna izvorišta vode za piće nije se posvetila naročita pažnja od strane izrađivača prethodne procjene. Mašinska zgrada je u nenaseljenom mjestu u gornjem toku Vrhovinske rijeke 300 metara ispod kaptiranog izvorišta rijeke koji je namijenjen za javno vodosnadbijevanje stanovništva. Objekat je dosta blizu kaptaže u zaštitnim zonama javnog vodnog objekta (…). Iako je Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju RS razmatralo i ovo mišljenje, to ga nije spriječilo da investitora ipak oslobodi od obaveze pribavljanja Studije uticaja na životnu sredinu, kojom bi se inače morale predvijeti sve negativne implikacije izgradnje u zonama zaštićenog javnog vodnog objekta, a što rezultirala time da je pravo lokalnog stanovništva na pristup pitkoj vodi potencijalno dovedeno u opasnost“, posebno naglašava Skomorac.

Zajedno sa ekipom Centra za životnu sredinu bili smo na lokalitetu na kojem se gradi ova mala hidrocentrala i ribnjak i lično smo se uvjerili u trenutno stanje na Vrhovinskoj rijeci. Gradilište puno radnika i teške mašinerije, položene cijevi, izgrađena mašinska zgrada. Radnici koji su bili prisutni na gradilištu nisu nas ništa pitali kada su pored nas prošli sa nekoliko kamiona iako su vjerovatno bili svjesni da smo došli namjenski da obiđemo baš taj lokalitet. Predio oko Vrhovinske rijeke je netaknuta priroda gdje se samo u daljini naziru prva naselja. Ipak, netaknutu prirodu narušila je ljudska ruka i to njen najljepši dio – rijeku. Video koji smo snimili dronom na najbolji način prikazuje u kakvom je stanju Vrhovinska rijeka trenutno i kakvu sudbinu očekuju sve naše rijeke, pošto je za skoro sve i jednu rijeku u BiH planirana (barem) jedna mala hidrocentrala.

„Stanje je takvo da investitor ”DELASO” d.o.o., za vrijeme izgradnje svih objekata koji čine cjelinu MHE ‘Hotovlje’, nije imao ishodovane neophodne dozvole, već je u najboljem slučaju sve radove izveo na temelju preliminarne dozvole za izvođenje pripremnih građevinskih radova, izdate od strane ministarstva koje ga je oslobodilo i obaveze za izradom Studije uticaja. Međutim, problem je u tome što ovo nije redovna građevinska dozvola, već prilično opskurna dozvola koja se izdaje shodno Zakonu o uređenju prostora i građenju. Tamo prosto nema ničega što liči na bilo kakav ribnjak. Na lokaciji je potpuno izgrađena mašinska zgrada za MHE «Hotovlje», kao i transportni cjevovod koji je doveden do same zgrade, te po svojim gabaritima i promjeru očito prevazilazi potrebe bilo kakvog ribnjaka“, izričit je Redžib Skomorac.

„Stoga, sumnjamo da je investitor u MHE ‘Hotovlje’ koristio koncesiju i dozvole za izgradnju ribnjaka, izdate bliskoj firmi, kao alibi za izgradnju mnogo unosnijeg postrojenja, a kao dokaz našim tvrdnjama jeste i dokumentacija koju je ovaj investitor dostavio uz zahtjev za izdavanje rkološke dozvole, koja u potpunosti opisuje ono što je već izgrađeno. U prilog tome ide i činjenica da je koncesioni period za ribnjak dodjeljen u trajanju od 30 godina, a kako je isti počeo da teče još 2012. godine, bez da se faktički ribnjak započeo i graditi nakon skoro trećinu tog perioda, navodi na zaključak koja od dvije koncesije je zapravo bila cilj. Kako je zahtjev za izdavanjem ekološke dozvole skoro bio na javnom uvidu, to smo svakako ukazali na samovolju investitora, ali i sve propuste kako ministarstva tako i inspekcija, zahtjevajući da se zahtjev investitora odbije, kao i da se o svemu obavijesti koncedent, Komisija za koncesije, kao i organi krivičnog gonjenja“, ističe Skomorac.

Poseban problem, ističu u Centru za životnu sredinu je i vodostaj koji bi nakon konačne izgradnje MHE Hotovlje i cjevovoda od skoro 5 kilometara i promjera jedan metar bio skoro pa zanemariv. To je posebna šteta jer je Vrhovinska rijeka zapravo rijeka prve kategorije.

„Uzevši u obzir da je cjevovod za MHE ’Hotovlje’ dužine preko 5 km, te da je enormnih gabarita cjelom svojom dužinom, prosto nije jasno na osnovu kojih parametara se na jednoj manjoj planinskoj rijeci kao što je Vrhovinska projektovalo postrojenje snage od čak 4,68 MW. Ovo govori da bi poslovanje ove MHE bilo drastično manje od očekivanog, što bi investitor sasvim sigurno pokušavao nadomjestiti usmjeravanjem cjelokupne vode u turbine, ostavljajući korito rijeke potpuno suhim“, alarmiraju iz Centra za životnu sredinu.

Stanište ugroženih vrsta

Vrhovinska rijeka je karakteristična i po tome, ili barem bila, da se u njoj nalaze i dvije zaštićene, odnosno ugrožene vrste. Ova rijeka je stanište vrste potočnog raka Austropotamobius torrentium, prepoznatog kao vrste od interesa za Evropsku Uniju, kao i jedno od najvećih i najviše očuvanih staništa autohtone potočne pastrmke Salmo trutta.

„Uopšte gledano za to područje na kojem se nalazi Vrhovinska rijeka i taj gornji dio sliva rijeke Neretve je prije nekoliko godina izrađen prijedlog za zaštitu izvorišta i gornjeg toka rijeke Neretve sa njenim pritokama kao značajnog ribljeg lovišta. Rađena je jedna opširna studija od strane profesora Vegare koji je predavač na jednom norveškom prestižnom fakultetu koji je sa svojim stručnim timom radio studiju zdravstvenog stanja riba i došao do zaista sjajnih rezultata, od kvaliteta vode do zdravstvenog stanja riba. Poslije toga je donesena odluka o izgradnji sedam malih hidrocentrala na Neretvi i jedna na Vrhovinskoj rijeci. Ukoliko se to sprovede u djelo to područje izgubiće sve karakteristike jedne teritorije koja bi moglo i trebalo da bude zaštićeno kao svojevrstan prirodni rezervat“, ističe Dejan Radošević, rukovodilac Sektora za biološko-tehničke poslove Republičkog zavoda za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa.

„Bitna je i konstatacija ovog Zavoda koja se vjerovatno tiče suštine samog problema – a to je da konkretni slučaj predstavlja “nespojivost planskih rješenja”, s obzirom da se izmjenama i dopunama Prostornog Plana Republike Srpske do 2025. godine “područje gornjeg toka rijeke Neretve planira za zaštitu u kategoriji Područje upravljanja staništem”. Ove vrste su zaštićene kako Uredbom o strogo zaštićenim i zaštićenim vrstama RS, tako i Aneksom III Bernske konvencije, kao i Dodatkom II Direktive o staništima EU – što ne ostavlja prostora za izbjegavanje sistematske zaštite istih. Stoga, konkretno izgradnja hidroelektrane u staništu ovih vrsta je u suprotnosti sa preuzetim međunarodnim obavezama BiH, budući da iskustvo pokazuje da takve vrste, koje zavise od čiste vode, ne mogu preživjeti nizvodno od vodozahvata za MHE“, naglašavaju iz Centra za životu sredinu.

Dozvole uprkos nizu nepravilnosti

Uprkos svemu, krajem prošle godine, i to na dan kada smo obilazili navedenu lokaciju na kojoj smo svjedočili već izgrađenoj MHE, Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju, i pored svih nepravilnosti, te tada dodjeljuje ekološku i istovremeno građevinsku dozvolu firmi “Delaso” za izgradnju MHE “Hotovlje” na Vrhovinskoj rijeci.

Kako nezvanično saznajemo, resorno ministarstvo je moralo po zakonu izdati dozvolu, jer nemaju nikakve zvanične navode o nepravilnostima od inspekcija koje bi potvrdile navode Centra za životnu sredinu.

Na naš upit upućen Ministarstvu za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju dobili smo odgovor da je sve urađeno po zakonu i ništa mimo predviđenih dozvola.

Odgovor smo dobili i od Inspektorata RS i on je kontradiktoran u odnosu na odgovor resornog ministarstva.

Republički građevinski i republički vodni inspektor vršili su kontrolu u mjestu Hotovlje na Vrhovinskoj rijeci i konstatovano je da su do trenutka vršenja inspekcijske kontrole izvedeni građevinski radovi koji se odnose na iskop rova, polaganje cjevovoda na desnoj i lijevoj obali vodotoka i zatrpavanje rova upotrebom građevinske mehanizacije, u dužini od cca 4 kilometra, te izgradnja ”ležeće” ploče od armiranog betona i vertikalnih armiranobetonskih stubova na ploči.

MPUGiE u zadnjem pasusu odgovora potvrđuje da nisu izdali redovnu građevinsku dozvolu prije dozvola po Zakonu o zaštiti životne sredine, jer i ne mogu prije ekološke dozvole, koju su izdali krajem novembra 2020. godine. Republička uprava za inspekcijske poslove se opet, i pogrešno, referiše na dozvolu za pripremne građevinske radove, koje nikako ne ovlašćuju investitora na izgradnju koja se desila na Vrhovinskoj rijeci, naglašavaju iz Centra za životnu sredinu. To je bio povod da protiv Republičke uprave ulože žalbu kod MPUGiE, ali i konačno krivičnu prijavu protiv investitora u MHE “Hotovlje”.

Od Republičke uprave za inspekcijske poslove smo dobili još jedan zapisnik o inspekcijskom nadzoru, načinjen kasnije, tačnije 9. decembra prošle godine. Pogađate, ni tu nisu uočene nikakve nepravilnosti.

Ono što je zanimljivo u cijeloj priči je da su za MHE “Hotovlje” ekološka i građevinska dozvola izdate isti dan, odnosno 27.11.2020.godine. Nelogično je, kažu naši izvori, da se dogodi takav slučaj, jer obično koncesionar mora posebno da zahtjeva izdavanje građevinske dozvole. Prema posljednjem zapisniku Inspekcije proizilazi da je investitor prijavio početak radova na izgradnji MHE dana 7.12.2020.g. (na kraju str. 2). Inspektor je na terenu bio svega dva dana kasnije, tačnije 9.12.2020, što je poseban apsurd u zapisniku, jer ispada da je MHE mogla biti zakonito izgrađena u roku od samo dva dana!?

Iz Opštine Kalinovik, iz kabineta načelnice Mileve Komlenović, nismo dobili odgovore na pitanja koja se tiču izgradnje MHE na teritorije ove prirodom bogate opštine.

Pozitivna presuda za odbranu Vrhovinske rijeke

Ipak, da nade u spas Vrhovinske rijeke možda ima dokazala je nedavno donesena presuda  Okružnog suda u Banja Luci.

Postupajući okružni sudija donio je 05.01.2021. godine pozitivnu presudu za odbranu Vrhovinske rijeke i presudom uvažio tužbu podnesenu od strane Centra za životnu sredinu, a pripremljenu u saradnji sa Aarhus centrom u BiH. Presudom je poništeno sporno rješenje Ministarstva za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju RS kojim je nosilac projekta “Delaso” d.o.o. Teslić oslobođen obaveze da izradi Studiju uticaja na životnu sredinu za malu hidroelektranu “Hotovlje” na Vrhovinskoj rijeci, nakon čega se resornom ministarstvu nalaže da provede ponovni postupak.

Okružni sud je naime utvrdio da resorno ministarstvo nije uvažilo mišljenje Instituta za javno zdravstvo RS-a kojim je ukazano da nije posvećena naročita pažnja uticajima na potencijalna izvorišta vode za pića od strane izrađivača prethodne procjene uticaja. Planirana mašinska zgrada bi se nalazila 300 metara ispod kaptiranog izvorišta rijeke koje služi za javno vodosnadbijevanje stanovništva. Resorno ministarstvo takođe nije uvažilo mišljenje Republičkog zavoda za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa, u kojem je istaknuto kako ovo područje predstavlja stanište vrste potočnog raka Austropotamobius torrentium Schrank.

Stoga, ministarstvo koje vodi Srebrenka Golić je izdalo ekološku dozvolu za MHE “Hotovlje” na temelju sada već poništenog rješenja, zbog čega je Centar za životnu sredinu u decembru prošle godine uložio tužbu za koju se još čeka sudski epilog. U međuvremenu, a na osnovu obavezujuće presude, od Republičkog inspektorata , Centar za životnu sredinu je zahtjevao da hitno naloži obustavu svih aktivnosti na Vrhovinskoj rijeci. Sve navedeno, još ostavlja nadu za spas ove ranjene rijeke.

Također, zbog ovog svojevrsnog “organiziranog koncesionog poduhvata”, podnesene su i krivične prijave protiv investitora, s ciljem zadovoljena opšte, ali prije svega i ekološke pravde.

Malo ko je do sada čuo za tu malu i čudesnu rijeku Vrhovinsku u opštini Kalinovik, ali Vrhovinska rijeka nije sama. Vrlo brzo stvari bi se mogle promijeniti. Možda upravo slučaj ove rijeke bude spas za sve ostale rijeke u BiH.

Možda će upravo njeno sudbonosno ime značiti kraj otimanju i betoniranju naših rijeka.

Dejan Rakita

Napomena: Ovaj članak dio je serije članaka nastalih u saradnji Centra za životnu sredinu i portala www.gerila.info i dio je kampanje “Sačuvajmo plavo srce Evrope”.

The post Sudbina rijeke Vrhovinske: Hidrocentrala zamaskirana u ribnjak, vlasti nijeme, inspekcije slijepe first appeared on Gerila.info.

Jedna od najvećih bitki na području bivše Jugoslavije u Drugom svjetskom ratu bila je ona na Neretvi. U istorijskim udžbenicima naziva se i Četvrta ofanziva.

Skoro 80 godina kasnije na Neretvi i dalje traju neke bitke i ofanzive, ali ovaj put nezadrživi napad vode „investitori“, koji na ovoj rijeci planiraju i grade hidroelektrane, koje prijete da zauvijek promijene ovo područje.

Naime, još 2009.godine kompanija EFT, koja je u vlasništvu jednog od najvećih trgovaca električnom  energijom Vuka Hamovića dobila je koncesiju za izgradnju velike hidroelektrane Ulog, na Neretvi, na području opštine Kalinovik. Gradnja je počela 2013.godine, nekoliko puta prekidana, ali je Vlada Republike Srpske sa Hamovićem potpisala čak tri Aneksa, kojima je rok za izgradnju hidroelektrane produžen do maja 2022.godine.

Tako će na Ulogu da nikne hidroelektrana od 35 MW, s branom visokom 53 metra i izlaznim tunelom od 2,7 km. Uzalud su bili protesti ekologa i stanovnika koji tvrde da će izgradnjom ove hidroelektrane biti značajno promijenjeni i klimatski uslovi.

„Što se tiče uticaja na život ovdje, Ulog je nekad bio opština, sad ima 15 stanovnika. S druge strane, biće velikih promjena na Neretvi, od Uloga pa do izvora Neretve, ona je na svakom koraku pitka, jer nema naroda, to je raseljeno i pomrlo. Nema šta da je zagadi. To je pitka rijeka, ima ribu kakve nigdje nema. To je šteta pokvariti. To su prirodne ljepote kojih u svijetu nema. To će oni sa cijevima i mašinama sve razrušiti”, govori za Gerilu Željko Popović  iz Kalinovika.

Dodaje i kako se na ovom području izgradnjom hidroelektrane očekuju i određene klimatske promjene.

„Bilo je tu nekih prezentacija. Dolazili su tu i prije za tu veliku centralu. Ko će to zabraniti- to su više sile. Tu je bilo pobuna, ali šta ćeš ti kada država tako odluči. Bilo je i sudskih procesa, nije dao narod oduzimanja zemlje. Međutim, kad je država u pitanju, ljudi izgube te slučajeve“, dodaje Popović.

Međutim, uzvodno od Uloga, u rasponu od oko 30-ak kilometara, planirano je još čak sedam manjih hidroelektrana, kroz projekat „HES Gornja Neretva“, koncesionara “MHE Marvel” iz Kalinovika.

Zbog izdavanja ekološke dozvole za gradnju tih elektrana, Centar za životnu sredinu podnio je tužbu protiv Ministarstva za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju Republike Srpske.

Rješenjem broj 15.04-96-165/19 od 13.04.2020. godine Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju, je propisalo da nosilac projekta “MHE Marvel“ d.o.o. Kalinovik, ulica Karađorđeva 19, Kalinovik, nije obavezan sprovoditi procjenu uticaja na životnu sredinu niti pribaviti Studiju uticaja na životnu sredinu za projekat HES „Gornja Neretva“ Faza I (MHE Grebenac Ušće, snage 1,064 MW, MHE „Mjedenik“, snage 1,207 MW i MHE Igaščica, snage 0,675 MW) na rijekama Neretva i Igaščica, opština Gacko.

Pored tri planirane male hidroelektrane koje spadaju u Fazu I, MHE MArvel planira gradnju i Faze II, što podrazumijeva gradnju još dodatne četiri male hidroelektrane (MHE Grebenac-Krupac, MHE Trnovica, MHE Plačikus i HE Uloški buk)

Ono što je naročito sporno, prema informacijama Gerile, jeste činjenica da je za isti projekat Ministarstvo donijelo Rješenje o utvrđivanju obaveze sprovođenja procjene uticaja i izradi Studije uticaja na životnu sredinu, broj 15.04-96-33/12 od 29.05.2012. godine, kojim je odlučeno da je Studija uticaja na životnu sredinu obavezna, tako da ostaje potpuno nejasno na temelju kojih činjenica je isto Ministarstvo osam godina poslije odlučilo da ipak nema potrebe za izradom ove Studije.

Osim tužbe protiv Ministarstva, podnesena je i žalba Sekreterijatu Bernske konvencije, kao i Energetskoj zajednici.

„HES Gornja Neretva podrazumjeva dvije faze i više hidroelektrana u nizu. Od momenta saznanja za drugu fazu, mi smo pripremili i poslali komentare na Zahtjev za izdavanje ekoloske dozvole, gdje smo istakli većinu nedostataka same Studije uticaja na životnu sredinu. Ukazali smo na nelogičnosti, odnosno nesklad u prostorno-planskoj dokumentaciji, gdje je u istom području planirana i zaštita prirode, odnosno zaštićeno područje, kao i izgradnja malih hidroelektrana. Nakon toga smo podnijeli i tužbu u upravnom sporu, kada je sama Ekološka dozvola izdata“, izjavio je za Gerilu Viktor Bijelić iz Centra za životnu sredinu.

On dodaje da  je važno spomenuti da same studije, kao i podaci su izuzetno stari i ne odražavaju stvarno stanje na terenu, pri tom imajući saznanja sa terena da je čitavo područje potpuno netaknuto i u kojem čovjek do sada nije imao nikakvih značajnijih aktivnosti, što znači da je samo prirodno područje izuzetno sačuvano.

„Izgradnjom ovih objekata to bi stanje bilo u potpunosti promijenjeno, od probijanja pristupnih puteva, gradnje, postavljanja cijevovoda, kompletno područje bi se narušilo i izgubilo one glavne prirodne vrijednosti zbog kojih i jeste predloženo da bude zaštićeno područje“, napominje Bijelić.

Iz kompanije MHE Marvel kažu da oni nisu imali nikakav problem kada je riječ o dobijanju dozvola za ovaj projekat. Iako se u Kalinoviku i Gacku sve češće čuju informacije da je vrlo vrjerovatno da će se koncesionar povući, direktor preduzeća “MHE Marvel” Zdravko Gutović kaže da je riječ o spekulacijama, da je kompletan posao još uvijek u toku, ali da trenutno rade uglavnom na projektovanju samih elektrana.

„Mi nismo naišli ni na jedan problem, od početka, otkako smo dobili koncesiju. Imamo dobru saradnju sa lokalnim zajednicama, tako da nemamo tu vrstu problema. Radimo uglavnom na projektima, a imali smo ulaganja na putevima, da bi mogli završiti geološka istraživanja za projekte”, izjavio je Gutović za naš portal.

Prema dostupnim informacijama, od 2010.godine MHE Marvel gomila gubitke u poslovanju. Ni u jednoj godini nisu imali ni jedan fening prihoda, ali iako imaju samo jednog zaposlenog, gubici su u tih 10-ak godina dostigli cifru od milion konvertibilnih KM.

Samo u 2012.godini kompanija je imala minus u poslovanju od 411 hiljada KM. Gutović kaže da ne želi govoriti o količini ulaganja koja su imali u proteklom periodu.

„Nas je to koštalo mnogo više. Tu su razrađeni idejni projekti i dio glavnih projekata, ekspropisana zemlja za tri elektrane i ekspropisana zemlja za dalekovod do Gacka i mi smo otišli tu dosta daleko“, napominje Gutović.

S druge strane, mještani Gacka gaje nadu da neće doći do izgradnje pomenutih elektrana.

„Te minihidroelektrane na području Gornje Neretve, to ima 10 godina da je napravljen projekat. To nikad nije zaživjelo, to su samo bile predizborne kampanje i predizborne laži. Prije nekih 10 godina došli neki bageri, to je bilo pred izbore. Puštali put sa glavnog puta što vodi gore uz Neretvu. Znači sa glavnog puta probili do Neretve nekih 100-200 metara puta. Čim su prošli izbori, oni su povukli mašine i tu više niko nije došao“, kaže Željko Popović.

Da neće doći do gradnje, nadaju se i ribolovci. Kažu kako je Neretva dom autohtone vrste riječnih pastrmki, tzv “Neretvanske pastrmke”, pa bi gradnja minihidroelektrana uništila riblji fond u kompletnom gornjem toku rijeke.

Duško Bozalo iz Sportsko- ribolovnog društva „Ulog“ Kalinovik kaže da ti projekti imaju velike posljedice.

„Mi smo tužli Ministarstvo zbog davanja ekološke dozvole i uputili smo smo neke primjedbe, ali to nije usvojeno, pa je tako ostalo. Od toga jednostavno nema ništa, ništa se ne radi i stoji toliko godina. Mi se nadamo da od toga nema ništa i mislim da su uvidjeli da to nije ekonomski isplativo jer puno ima posla, a mala korist. Što je najvažnje, koliko smo mi upućeni i koliko smo saznali, otpao je taj glavni projekat Uloški buk, on je tehnički neizvodiv, a onda ovo ostalo više nema važnost“, govori Bozalo.

Na naše pitanje, koji dio rijeke je ugrožen, Bozalo dodaje: „Cijeli gornji tok Neretve. Ovaj dio naš kojim mi gazdujemo, od Uloga, pa do granice sa Gackom, praktično je sav uzurpiran tom izgradnjom. To je pojas od skoro 30 kilometara vodenog toka rijeke Neretve, koji bi bio totalno ugrožen. To više ne bi bila rijeka. Ne znam kako bi se to više moglo nazvati jer bi sve bilo ispregrađivano nekim branama, vodozahvatima, kanalisano cjevovodima, pravila bi se neka manja jezera”, zaključio je Bozalo.

Ipak, u Marvelu govore da su spekulacije i navodi o neizvodivosti projekta elektrane Uloški buk.

Na naše pitanje o izgranji elektrane, kažu da radove očekuje kada se za to steknu uslovu.

„Domaće banke nisu spremne da finansiraju veće sume novca, koje su potrebne za ovakav projekat“, kaže direktor MHE Marvel Zdravko Gutović.

Inače, preduzeće „MHE Marvel Kalinovik“ je kćerka firma građevinske kompanije MARVEL d.o.o Istočno Sarajevo.

Vlasnik te firme je bizismen Savo Lalović, koji je i član SNSD-a, stranke kojoj pripada i ministrica za za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju Republike Srpske, koja je i izdala ekološku dozvolu za izgradnju HES Gornja Neretva.

Lalović je i na lokalnim izborima 2016. bio nosilac odborničke liste SNSD-a u opštini Istočno Novo Sarajevo.

GERILA.info

The post U gornjem toku Neretve planirana izgradnja čak osam hidroelektrana, uzaludni protesti i tužbe ekologa first appeared on Gerila.info.