Prema dostupnom obavještenju o dodjeli ugovora, „Elektro-Bijeljina“ a.d. Bijeljina je 17. jula ove godine zaključila okvirni sporazum na tačno 200.000 KM sa firmom “Megavision” za „usluge medijskog predstavljanja i medijske promocije“. Zanimljivo je da je i ranije ovo javno preduzeće sprovodilo javne nabavke putem običnog ugovora, a ne okvirnog sporazuma – što otvara prostor za pitanje: da li je promjena forme zapravo način da se prikrije unaprijed poznat ishod?

Šta je sporno?

Prema nezvaničnim komentarima sagovornika Gerila info iz sektora javnih nabavki, ovakav način postupanja, de facto, obesmišljava sam institut okvirnog sporazuma. Naime, ako okvirni sporazum predviđa maksimalnu potrošnju do 200.000 KM, a cijena po jedinici je poznata (npr. 195 KM po minuti), onda bi logično bilo da se troši do isteka kvote, ne nužno do krajnje sume. Zaključivanje ugovora odmah na procijenjenu maksimalnu vrijednost, bez stvarne potrebe, znači da neće biti nikakvih ušteda – i to je u direktnom konfliktu sa osnovnim principima racionalnog trošenja javnog novca, ističu naši sagovornici koji su specijalizovani za proces javnih nabavki.

Obratili smo se Elektro-Bijeljini na zvaničnu mail adresu sa pitanjima koje su bile reference firme Megavision, zašto je zaključen okvirni sporazum na pun iznos i koje usluge će konkretno pružati izabrani ponuđač, ali do trenutka objavljivanja ovog teksta nismo dobili nikakav odgovor.

Transparency International: Izigran smisao javnih nabavki

Damjan Ožegović, viši istraživač Transparency Internationala BiH, ističe u razgovoru za Gerilu da je Zakon o javnim nabavkama jasan i da se navodi da se “prilikom dodjele ugovora o nabavci, cijena navedena u najpovoljnijoj ponudi, kao i uslovi utvrđeni u tenderskoj dokumentaciji ne mogu mijenjati”.

“Zaključivanjem okvirnog sporazuma na predviđenu cijenu, dakle maksimalnu, izigrava se smisao konkurencije i opšti principi javnih nabavki koji nalažu najefikasnije korištenje javnih sredstava u vezi sa predmetom nabavke”, kaže Ožegović.

On dodaje da, ukoliko se predvide okvirne potrebne količine usluga medijskog predstavljanja i to pomnoži sa ponuđenom cijenom”, u tom slučaju  se okvirni sporazum može zaključiti u tom iznosu, a ugovori izvršavati ili do potrošene ugovorene vrijednosti ili do potrošenih potrebnih količina”.

“Potrošnja do maksimalne, procijenjene vrijednosti, dakle i količina usluga preko stvarnih potreba, je nesvrsishodno i nedomaćinsko trošenje javnih resursa koje koristi jedino odabranom ponuđaču, dok ugovorni organ ne čini nikakve uštede“, zaključuje Ožegović u razgovoru za naš portal.

Šta kaže zakon?

Prema članu 4. Zakona o javnim nabavkama BiH, svi subjekti koji zadovoljavaju javne potrebe – kao što je Elektro-Bijeljina, koje je akcionarsko društvo u većinskom državnom vlasništvu – obavezni su da poštuju proceduru javne nabavke, uključujući transparentnost, konkurenciju i ekonomičnost.

Zakon jasno definiše da su i pravna lica koja se većinski finansiraju iz javnih sredstava ili nad njima nadzor vrše institucije vlasti – ugovorni organi, te su kao takvi u obavezi da primjenjuju sve odredbe Zakona.

Megavision – poznato ime iz ranijih kontroverzi

Firma Megavision iz Banjaluke i ranije je dolazila u fokus javnosti zbog niza unosnih ugovora s institucijama i zvaničnicima Republike Srpske.

U tekstu Gerile iz decembra 2023. otkriveno je da je firma  Megavision dobila i unosni „novogodišnji” promotivni posao vrijedan 246.000 KM, za promociju rada Predsjednika Republike Srpske, i to bez stvarne konkurencije jer, iako je 16 firmi preuzelo tendersku dokumentacju, na kraju je stigla samo jedna ponuda, od Megavisiona, koja je i prihvaćena. Sumnja da je Megavision zapravo produžena ruka ATV-a – sada sankcionisane televizije – dodatno pojačava ozbiljnost sumnji u povlašteni status ovog ponuđača u javnim tenderima.

Kao vlasnik Megavisiona, prema dostupnim podacima, navodi se firma “KM Media i Komunikacije, društvo sa ograničenom odgovornošću za reklamu i propagandu Banja Luka”, koja se nalazi na istoj adresi kao i “Megavision” – Vladike Platona 3, na kojoj se nalazi Tržni centar “Zenit”, a odgovorno lice, odnosno direktor bez ograničenja, u obje firme je Daliborka Miskin.

Novinari redakcije Gerila obišli su pomenutu adresu i na prvom spratu, poslije nekoliko advokatskih kancelarija, pronašli jedna vrata na kojima su na običnom papiru odštampana imena čak tri firme, odnosno pomenuti “Megavision” i “KM Media i Komunikacije”, ali i “Trendcode”.

“Trendcode” je firma koja je, prema dostupnim informacijama na specijalizovanom portalu Akta, ranije bila u vlasništvu Gorice Dodik, kćerke Milorada Dodika, dok je direktorica ranije bila Ivana Dodik, supruga Igora Dodika. 

Zanimljivo je da je “Trendcode” trenutno nosilac dozvole za radijsko emitovanje putem zemaljske radiodifuzije za “A radio“, koji je ranije bio radio “Agape“, a prije toga radio “Igokea“. U septembru 2019.godine “Agape” je preimenova u “A Radio”, kada je ova radio stanica prebačena u Banjaluku, tačnije u zgradu Alternativne televizije.

Iako se danas u javnosti percipira kao dio “Alternativne televizije”, gdje se fizički i nalazi, a informacije o A radiju i link za slušanje ove radio stanice nalazwena oficijelnom sajtu ATV-a www.atvbl.com, “A radio” je, sada, u vlasništvu “Trendcode” firme, a koja je stopostotnom vlasništvu “KM Media i Komunikacije”, a svim ovim firmama direktorica je, ranije pomenuta, Daliborka Miskin.

Njen suprug, Drahmi Miskin bio je prethodni direktor sve tri firme, a takođe je godinama u vrhu upravljačke strukture Alternativne televizije. Istraživački mediji su pisali i o njegovoj povezanosti sa mnogim firmama koje su u bliskim vezama sa ATV-om, poput Port marketinga i A Media dok je upravo Alternativna televizija bila prethodni vlasnik firme “Megavision” koja je osnovana 2020. godine.

Dok je “KM Media i Komunikacije” registrovana u sudu kao agencija za promociju (reklamu i propagandu), “Megavision” je registrovan za “izdavanje novina, ostale telekomunikacijske djelatnosti i izdavanje novina”, a Trendcode” je specijalizovan za “emitovanje radijskog programa, kao i radio i televizijske djelatnosti”.

Kolikje je “jaka veza” između Megavisiona i Aleternativne televizije, pokazuje čak i mail ove agencije –  amedia@atvbl.com, odnosno zvanični internet domen ove televizije.

U 2024.godini prosječan broj zaposlenih radnika u firmi Megavision je jedan (?!), ali to nije spriječilo institucije i javna preduzeća da samo od početka tekuće godine pobijede na deset javnih tendera vrijednosti skoro milion i po konvertibilnih maraka, tačnije, nešto preko milion i 430 hiljada KM!

Na svih 10 javnih pomenutih tendera, zaprimljena je samo ponuda. Pogađate, ona od Megavisiona, koja je, naravno, bila i prihvaćena.

Megavision, takođe, za preko tri godine godine rada sa javnim preduzećima i institucijama i poslovima koji su zajedno “teški” nekoliko miliona KM , a koji se uglavnom odnose na medijsku vidljivost i promociju tih dobavljača,  još uvijek nema nikakvu sopstvenu javnu internet prezentaciju, niti profil na bilo kojoj od društvenih mreža.

Faktički je jedini dokaz  fizičkog “postojanja” ove firme – odštampan naziv firme na papiru A4 i zalijepljen selotejpom u jednoj kancelariji u TC “Zenit”, što nikome, od desetina javnih preduzeća i institucija, ne predstavlja nikakvu sumnju u kompetencije ove firme da bi im se dodijelili ugovori vrijedni nekoliko desetina, a često i stotina hiljada maraka.

Sistem koji ne štedi – nego poklanja

U kontekstu Elektro Bijeljine, ovakvo ponašanje otvara ozbiljna pitanja o svrsi i logici javnih nabavki. Umjesto da se takmičenjem dođe do najpovoljnije ponude i time ostvari ušteda, ugovor se odmah zaključuje na maksimalnu vrijednost. Istovremeno, koristi ima samo odabrani ponuđač – dok javni organ ne ostvaruje nikakvu stvarnu finansijsku prednost.

Na žalost ovo nije nova praksa u radu institucija u cijeloj BiH, kao i agencija i firmi koje su, na određeni način, povezani sa politički uticajnim osobama, a ovaj slučaj je još jedan pokazatelj kako se javni sistem koristi kao poligon za netransparentno favorizovanje „provjerenih“ igrača, umjesto da služi principima jednakosti, tržišnog nadmetanja i efikasnog trošenja javnog novca.

GERILA

The post Papir na vratima, milioni na računu: Megavision dobio još jedan u nizu poslova, ovaj put 200.000 KM vrijedan sa Elektro-Bijeljinom first appeared on Gerila.info.

Samo po sebi to i ne bi bila vijest da navedenu firmu ne prate slični tenderi sa javnim preduzećima iz sistema Elektroprivrede Republike Srpske (ERS) unazad mjesecima. Sve je, maltene, identično osim same cifre, odnosno vrijednosti samog ugovora.

Navedeni ugovor je zaključen 2.oktobra na period od godinu dana, a kriterijum za dodjelu ugovora je bila najniža cijena. “A Media” je bila jedina firma koja se prijavila na javni poziv i dala ponudu od 5.370 KM bez PDV.

Predmet postupka javnog poziva, kako se navodi u Obavještenju o dodjeli ugovora pod rednim brojem 1404-1-2-73-5-81/23, je “nabavka usluga medijskog oglašavanja što podrazumijeva usluge snimanja, montiranja i emitovanja priloga sa terena posvećenih informacijama o aktivnostima preduzeća”.

Iako je ponuda firme “A media” čak 37 puta manja od maksimalne vrijednosti, ugovor je potpisan upravo na tu maksimalnu procjenjenu vrijednost, odnosno 200.000 KM!

Redakcija portala Gerila.info je kontaktirala Elektro Doboj i potvrđeno nam je da je ugovor potpisan na maksimalan iznos, a ne na 5370 KM, koliko je iznosila ponuda “A medie”, na javnom pozivu gdje je jedini kriterijum upravo najniža cijena.

Na naše pitanje koja je svrha javnog poziva, odnosno navedenog kriterijuma, zaposlenik Elektro Doboja nam je rekao da “se putem sajta javnih nabavki svi nadmeću i onda jedni drugima obaraju cijenu”.

Kada smo pitali kakvo obaranje cijena je u pitanju kada je ugovor na kraju potpisan na maksimalan iznos, a ne na ponuđenu od strane jedinog ponuđača, zaposlenik u Elektro Doboju je rekao da se obratimo pismenim putem rukovodstvu Elektro Doboja.

U tenderskoj dokumentaciji, u koju je redakcija portala Gerila info imala uvid, na strani broj 4 pod tačkom 8 navedena je “Količina predmeta nabavke”.

“Količina predmeta nabavke iz Obrasca za cijenu ponude nisu tačne ni okvirne količine, nego evaluacione obzirom da ugovorni organ nije mogao sa sigurnošću utvrditi tačne količine roba i usluga koje su predmet ove nabavke, tako da se okvirni sporazum zaključuje do maksimalne finansijske vrijednosti“.

Viši istraživač/saradnik za pravne poslove u Transparency International BiH Damjan Ožegović ističe da je Zakon o javnim nabavkama je jasan da se prilikom dodjele ugovora o nabavci.

“Cijena navedena u najpovoljnijoj ponudi, kao i uslovi utvrđeni u tenderskoj dokumentaciji se ne mogu mijenjati. Dakle, ugovor se mora zaključiti na ponuđenu cijenu osim u izuzetnim slučajevima kada ugovorni organ nije u mogućnosti definisati ni tačnu ni okvirnu količinu predmeta nabavke. Samo u izuzetnim količinama kada ugovorni organ nije u mogućnosti definisati ni tačnu ni okvirnu količinu predmeta nabavke, onda se određuje maksimalan iznos predviđen za okvirni sporazum sa popisom usluga koje će se nabavljati. Međutim, u ovom slučaju je ugovorni organ morao biti u mogućnosti procijeniti okvirne količine izrade i objave TV spotova u TV programu, ili gostovanja predstavnika ovog preduzeća u informativnim studijskim programima za godinu dana, što je predmet nabavke”, ističe Ožegović.

On dodaje da ova vrsta medijskog oglašavanja nije nešto što se radi nasumično, već bi trebalo da se vrši planirano, a svako ozbiljno preduzeće bi trebalo da po osnovu predhodnih iskustava može sačiniti okvirni plan za određeni vremenski period.

“To se pogotovo odnosi na preduzeća koja imaju jedan vid monopola na tržištu, i koje može jasno planirati svoje buduće aktivnosti”, zaključuje Ožegović u izjavi za portal Gerila.info.

Zanimljivo je i da je u tački 15. tenderske dokumentacija taksativno navedena precizna tehnička specifikacija TV opreme, odnosno nešto što, čistom logikom, ne bi trebalo da poznaju zaposleni u Elektro Doboju, dok sa druge strane nisu znali, ni okvirno, koliko će im same produkcije, odnosno samog medijskog oglašavanja, trebati za godinu dana?!

“A Media” kao “miljenik” zavisnih preduzeća u sistemu Elektroprivrede RS?

Firma “A media” je, samo u ovoj godini, od zavisnih firmi u sistemu ERS, dobila čak osam ugovora.

Ugovor za usluge medijskog oglašavanja u vrijednosti 50.000 KM bez PDV potpisan je 16.avgusta sa Mještovitim holdingom ZP Hidroelektrane na Vrbasu a.d. Banjaluka.

Samo dan ranije, 15.avgusta, potpisan je ugovor za usluge medijskog praćenja poslovnih aktivnosti Preduzeća putem TV stanica za naručioca Mješoviti holding ERS – MP a.d. Trebinje – ZP Elektrokrajina a.d. Banja Luka vrijednosti 39.920,00 KM bez PDV.

Posljednjeg dana jula, takođe za usluge medijskog oglašavanja, potpisan je ugovor sa  Mješovitim holdingom ERS – MP a.d. Trebinje – ZP Elektro-Hercegovina a.d. Trebinje u vrijednosti 50.000,00 KM bez PDV.

Sa ZP “Elektrodistribucija” A.D. Pale ugovor za usluge reklame i propagande u iznosu od 50.000 KM bez PDV je potpisan 29.juna ove godine.

ZP “Hidroelektrane na Trebišnjici” AD Trebinje su 9.avgusta za usluge “reklamne usluge i usluge marketinga” sa “A media” potpisale ugovor u iznosu od 20.000 KM bez PDV.

Ugovor za uslugu medijskog predstavljanja Preduzeća za potrebe ZEDP ,,Elektro-Bijeljina“ a.d. Bijeljina. potpisan je 28.12.2022. na iznos od 44.9950 KM bez PDV.

MH ERS “Hidroelektrane na Drini” Trebinje A.D. su sa istom firmom ugovor vrijednosti 30.000 KM za usluge “reklamne usluge i usluge marketinga” potpisale 06.12.2022.godine.

Time dolazimo do ukupne cifre, samo od javnih firmi u sistemu ERS, od skoro pola miliona KM bez uračunatog PDV-a!

Podsjećamo, Mješoviti holding Elektroprivrede RS čine 11 zavisnih preduzeća i matično preduzeće, što znači da je od ukupno 11 zavisnih preduzeća, njih čak osam do sada sklopilo ugovor sa firmom “A media” o nekoj vrsti medijskog oglašavanja.

Neki od ostalih klijenata “A medie” su i druge javne institucije u Srpskoj, Grad Derventa, Atutoputevi Republike Srpske, Putevi Republike Srpske, Agencija za bankarstvo, Grad Prijedor, Grad Trebinje, Grad Zvornik…

Povezanost sa Dodikom kroz sankcije i sumnje u vlasnički udio i kontrolu

Zanimljivo je da je jedan ovako iscrpan posao u vrijednosti čak 200.000 KM dobila firma koja, prema specijalizovanom portalu AKTA, ima svega jednog zaposlenog radnika dok se kao direktor firme navodi Drahmi Miskin. Miskin već dugi niz godina vodi brigu o administrativnim poslovima Alternativne televizije.

“A media” je osnovana 5. oktobra 2020.godine, u istoj godini kada su SAD nametnule sankcije Miloradu Dodiku ali i Alternativnoj televiziji. Tada je navedeno da je “Alternativna Televizija d.o.o. Banja Luka (ATV), medij sa sjedištem u Banja Luci, RS, u privatnom vlasništvu firme blisko povezane s Dodikovom porodicom”.

U saopštenju Američkog ministarstva finansija se navodi da “sam Dodik iza kulisa vrši ličnu kontrolu nad ATV-om, na primjer zahtijevanjem ličnog odobrenja na medijske priče vezane za politički osjetljive teme”.

Dalje se navodi da je “Dodik kupio ATV kako bi namjerno i izričito unaprijedio vlastitu agendu, koja uključuje njegove napore da omalovaži druge političke ličnosti, izgladi svoj javni imidž i unaprijedi svoje lične i političke ciljeve, a ugovore vezane uz ATV dodjeljivao direktno članovima svoje porodice, što je koristio kao još jedan put za korupciju”.

Upravo se ovdje navodi da je “novac iz javnih poduzeća usmjeravan direktno u ATV u koruptivne svrhe”.

GERILA

The post NASTAVLJA SE FINANSIRANJE MEDIJA BLISKIH VLASTI Još 200.000 KM za “A Media” od Elektro Doboja first appeared on Gerila.info.