Abramović je bivši načelnik Berkovića koji je zapravo bio svojevrsni predsjednik Izborne jedinice devet.

Njegova ostavka je, kako saznajemo, dio hercegovačke „pobune“ unutar SDS-a zbog sukoba sa „istokom“ stranke.

Abramović je bio direktna konkurencija aktuelnom šefu Kluba poslanika SDS-a u Narodnoj skupštini Republike Srpske na narednim izborima i u tom sukobu je izvukao deblji kraj.

„Jeste, podnio sam ostavku, ali ne želim da govorim o razlozima. Neka unutarstranačke stvari ostanu u stranci“, kratko je rekao za GERILU Abramović.

Tu nije kraj hercegovačkim problemima SDS: Opštinski odbor stranke u Gacku zamrznuo je članstvo u Glavnom odboru zato što načelnik opštine i bivši predsjednik SDS-a nije izabran za člana Predsjedništva stranke.

„Opštinski odbor SDS-a u Gacku smatra da je ponižen. Na posljednjim lokalnim izborima SDS je izgubio pet, a osvojio jedno načelničko mjesto i to baš u Gacku. Na prijevremenim izborima za predsjednika Republike Srpske napravili smo 20 odsto razlike u glasovima u korist Branka Blanuše i to u Gacku u kojem SDS nema snažan koalicioni kapacitet“, kaže za naš portal jedan od članova gatačkog SDS-a.

Predsjednik SDS-a Branko Blanuša trebao bi 5. aprila održati sastanak sa kooridinacionim odborom stranke za Hercegovinu, ali veliko je pitanje da li će do tog sastanka doći i ko će se na njemu pojaviti.

Abramović je trebao da bude nosilac liste za Hercegovinu, ali njegovom eliminacijom i eventualnom eliminacijom Vukote Govedarice u potpunosti bi bio otvoren prostor za Bodirogu.

„Abramović je imao podršku Trebinja, Nevesinja, Gacka i vjerovatno bi imao veliku prednost u odnosu nad drugim kandidatima. To očigledno nekome ne odgovara. Istok stranke je pritisnuo ‘upravu’ stranke i sad imamo još jedan požar na terenu koji valja gasiti“, rekao je naš sagovornik.

G. Dakić

The post Hercegovačka pobuna u SDS-u zbog problema sa „istokom“ first appeared on Gerila.info.

Samardžić, koji boluje od dijabetesa od osme godine života, posljednju amputaciju imao je u julu ove godine, nakon čega nije obezbijeđeno sistemsko rješenje za njegov prevoz i zdravstvene potrebe.

Iako bez nogu, brine se o nepokretnoj majci koja ima 95 godina.

Preživljavaju od porodične penzije, male lične penzije i djelimične naknade za tuđu njegu i pomoć.

Iako ima pravo na hitan medicinski prevoz, on u praksi nije obezbijeđen, te se do bolnice prevozi zahvaljujući dobroj volji prijatelja i lokalnih funkcionera.

Uprkos svemu, ističe da ostaje pozitivan, ali poručuje da humanost ne smije zamijeniti odgovornost institucija.

The post Sudbina Dragana Samardžića: Iako bez nogu brine i o nepokretnoj 95-godišnjoj majci first appeared on Gerila.info.

Sve to, međutim, nije bilo dovoljno da se građani ovih nerazvijenih i izrazito nerazvijenih opština odluče da iskoriste svoje građansko pravo za promjenu vlasti na izborima.

Iako su Berkovići i Srebrenica na izborima dobili nove načelnike, riječ je samo o personalnoj promjeni, jer na vlasti su ostale iste političke opcije, a u preostale tri pomenute lokalne zajednice nisu se čak ni takve promjene dogodile.

Reklo bi se ipak iz različitih razloga, od opštine do opštine, ali nijedan od tih razloga svakako nije oduševljenje građana uslovima života, koje su im omogućile lokalne vlasti.

Razlozi za “ne mijenjati ništa”, kreću se od situacije u Srebrenici gdje je kao i u prethodnim izbornim ciklusima umjesto borbe za kvalitetniji život, biračima nametnuta borba da na izborima mora pobijediti “naš” da ne bi pobijedio njihov, do loše ponude opozicije u pojedinim opštinama.

Srebrenica: Ubjedljiva pobjeda Vučića i Dodikovog SNSD-a

U Srebrenici su „probosanske“ stranke, na čelu sa SDA, doživjele izborni debakl. Dodikov SNSD je i u ovoj opštini, kao i u ogromnoj većini lokalnih zajednica u Republici Srpskoj, upisao ubjedljivu pobjedu.

Miloš Vučić, zajednički kandidat „prosrpskih“ stranaka na čelu sa SNSD-om, osvojio je mandat načelnika opštine i to – ubjedljivo. Dobio je čak 5 095 glasova, skoro 70 odsto više od Hamdije Fejzića, za kojeg je glasalo 2 286 birača.

To što je Miloš Vučić rođak predsjednika Srbije Aleksandra Vučića i „dođoš“ u Srebrenici, nije mu bio minus. Naprotiv.

Podaci Centralne izborne komisije BiH svjedoče da je i u borbi za 21 odborničko mjesto u Skupštini opštine Srebrenica rezulatat takoreći preslikan.

SNSD je osvojio 7, a SDA 4 mandata. Po 2 mandata su osvojile druge „prosrpske“ stranke: SDS, Ujedinjena Srpska i NPS Darka Banjca.

Po jedno odborničko mjesto imaće Socijalistička partije Petra Đokića, te DNS Nenada Nešića, kao i dvije „probosanske“ stranke SDP BiH i Narod i pravda.

Kao i prije četiri, osam, 12 godina… i na posljednjim lokalnim izborima u Srebrenici nije bilo istinskih izbora i sve se pretvorilo u etničko postrojavanje i razbrojavanje. Opet su se Srbi i Bošnjaci svrstali u dvije monolitne kolone, pogotovo kad su u pitanju izbori za načelnika.

Bošnjaci su – izgubili.

Kao i na ranijim lokalnim izborima, ni na ovim posljednjim, najmanje su odlučivali građani Srebrenice, oni koji zaista žive u ovom gotovo pustom gradiću. Njih je premalo, da bi mogli odlučivati.

Računa se da u ovom gotovo pustom gradiću i u okolnim selima odistinski živi oko 2 000 ljudi, a na izborima je glasalo skoro 8 000, od ukupno upisanih 14 539 birača.

Presudili su, dakle, kao i ranijih godina „gostujući birači“ – oni koji imaju lične karte s adresom u Srebrenici, a žive daleko od ovog grada.

Ili kako su pisali mediji iz Federacije BiH, presudili su autobusi iz Srbije i nezainteresovanost bošnjačkih birača iz dijaspore za izbore u Srebrenici.

A bilo je i „izbornog inženjeringa“. Bar tako tvrdi Alija Tabaković, predsjednik Kluba Bošnjaka u Vijeću naroda RS.

– MUP RS je otvorio posebno stanično odjeljenje u Skelanima, mjestu koje je na granici sa Srbijom, kako bi Srbijanci lakše vadili lične karte i tu je jasno da sve ovo radi sistem – rekao je Tabaković za Federalnu televiziju nakon izbora.

Sve u svemu, Srebrenica je u mnogome slika i prilika lokalnih izbora u BiH, a naročito u Republici Srpskoj. A te izbore odlikuje predominacija etničkih narativa, u odnosu na lokalne teme, nesređenost i neažuriranost biračkih spiskova, izborni inženjering i uticaj lidera velikih stranaka na volju birača na lokalu.

Nevesinje – mlaka opozicija bez šanse za uspjeh

I pored toga što na kraju drugog mandata nema čime da se pohvali, osim da je broj onih koji svakodnevno iz Nevesinja odlaze na posao u Mostar udvostručen, aktuelni načelnik Milenko Avdalović je dobio i treći mandat na čelu ove nerazvijene opštine.

Sa 3 757 glasova ili 54,99 posto glasova Avdalović, kandidat SNSD-a koga su podržali i tradicionalni koalicioni partneri ove partije, ubjedljivo je pobijedio glavnog konkurenta Strahinju Vujadinovića. Sa 2 851 glasom ili 41,29 posto podrške Vujadinoviću, kandidatu Liste za pravdu i red Nebojše Vukanovića, koga je podržala i Srpska demokratska stranka, mora se priznati da je postigao ipak solidan rezultat. U tome su saglasni svi koji znaju protiv kakve je partijske mašinerije, podržane entitetskom vlašću, ovaj mladi politički debitant ušao u izbornu trku. S druge strane, izuzetno nekvalitetna kampanja stranaka koje su ga podržale, kao i stanje u kome se nalazi nevesinjska opozicija, nikako mu nisu išle u prilog. Za razliku od prethodnih izbora, u Nevesinju su na izbore izašle samo dvije pomenute opozicione stranke. A o kakvom stanju u opozicionim redovima je riječ, najbolje ilustruje činjenica da je nekada vladajući SDS na ove izbore izašao bez izabranog predsjednika opštinskog odbora. U prilog rezultatu opozicije svakako nije išlo ni vidljivo izbjegavanje otvorene kritike lokalne vlasti i ćutanje o mnogim aferama koje potresaju ovu opštinu, a koje se vežu za tu vlast.

Najbolji primjer je afera “sortirka”, koju je usred predizborne kampanje otvorio Nebojša Vukanović. Lider Liste za pravdu i red je javno prozvao načelnika odjeljenja za privredu ove opštine Milutina Samardžića, da je kao jedan od suvlasnika Zemljoradničke zadruge prodao mašinu za sortiranje krompira vrijednu oko 110 000 KM. Riječ je o mašini koja je donacija Vlade RS i opštine Nevesinje.

Samardžić, čija porodica je vlasnik i firme koja se povezuje s brojnim sumnjivim javnim nabavkama ove opštine, jedna je od vodećih ličnosti lokalnog SNSD-a.

Svakako da je i to uticalo na birače – pa je ovaj put na odborničkoj listi osvojio svega 263 glasa što je u poređenju sa 1 060 glasova na prethodnim izborima  poražavajuće. Birači su, međutim, kaznili i lokalnu liderku opozicije Zagorku Grahovac, poslanicu Liste za pravdu i red u Narodnoj skupštini RS, koja je osvojila svega 221 glas na listi za odbornike u opštinskoj skupštini. To što je Vukanović došao iz Trebinja da u Nevesinju progovori o aferi, umjesto predstavnika svoje stranke u ovoj opštini, dovoljno govori o nevesinjskim opozicionim prilikama. U svakom slučaju ni Avdalović, kao pobjednik izbora, nema puno razloga za zadovoljstvo, najslabiji rezultat u protekla tri izborna ciklusa svakako nije za pohvalu s obzirom na odnos snaga koje su stale iza njega, odnosno iza njegovog protivkandidata. Mizeran rezultat trećeg učesnika izborne trke za načelnika Nevesinja Aleksandra Šiljegovića, koga je predložila Srpska radikalna stranka, nije vrijedan pomena. Osim što dodatno podgrijava sumnje dijela opozicije da je uloga kandidata ove stranke, kao i na prethodnim izborima bila da zavara dio opozicionih glasača i tako pomogne Avdaloviću.

U svakom slučaju, u Nevesinju ništa novo još od vremena kada se načelnik svojevremeno pohvalio da se u ovoj opštini dobro živi, jer ljudi rade u Mostaru, a spavaju u Nevesinju.

Šipovo – podjela opozicionih glasova

Na ovim lokalnim izborima, u Šipovu je pobjedu za načelničku fotelju odnio SNSD-ov kandidat Milan Kovač. Pošto je ovo Kovačev treći mandata, reklo bi se da nekih iznenađenja u Šipovu nije ni bilo. Ipak zanimljivo je to što je Šipovo na ovim izborima imalo dva opoziciona kandidata.

Nekadašnji član SNSD-a Milan Plavšić, koji je prije tri godine napustio ovu stranku i postao jedan od najvećih kritičara ove stranke u Šipovu, ove godine bio je kandidat za načelnika ispred Narodnog fronta. Sva opozicija u Šipovu podržala je njegovu kandidaturu sem SDS-a, koji je imao svog kandidata Stevana Medića.

Kovač je odnio pobjedu s 2 736 glasova, odnosno s 46,63 posto. Plavšić je dobio tek 367 glasova manje, dok je Medić, prema podacima Centralne izborne komisije BiH, dobio 762 glasa.

Ovogodišnji rezultati lokalnih izbora pokazuju da veliki dio građana Šipova želi promjene, s obzirom na to da je Kovač u prethodna dva lokalna izborna ciklusa pobjeđivao s preko 70 posto glasova.

Ovakav rezultat možda može i da objasni nenadanu kandidaturu SDS-a za načelnika, imajući u vidu da je sva šipovačka opozicija stala iza Plavšića, te su se na taj način glasovi opozicije podijelili.

Pored starog načelnika, Šipovo ostaje i dalje nerazvijena opština. Prema podacima Vlade Republike Srpske iz oktobra ove godine u odluci o stepenu razvijenosti jedinica lokalne samouprave u Republici Srpskoj za 2025. godinu, status ove opštine ostaje nepromijenjen. Iako je Šipovo jedna od najbogatijih opština, što se tiče prirodnih resursa.

Kako smo već pisali za četiri godine mandata Kovača, koji će nastaviti da vlada Šipovom još četiri godine, ova opština se zadužila dva puta, s kreditima od ukupno 10 miliona konvertibilnih maraka.

Načelnik Kovač je i najveći poslodavac u ovoj lokalnoj zajednici. Mediji pišu da posjeduje više preduzeća, a lani je najbolje poslovala firma „Drvo-emdex Šipovo“, čiji je zvanični vlasnik Kovačevo preduzeće „Drvna industrija Šipovo“. Najmanje petoro članova uže porodice Milana Kovača zaposleno je bez konkursa i uz najgrublja kršenja Zakona o lokalnoj upravi u njenim organizacijama i institucijama.

Berkovići – nemar entitetske vlasti odražava se i na izbore

Pobjedu za načelnika opštine Berkovići na ovim lokalnim izborima odnio je kandidat SDS-a Bojan Samardžić. Njegov protivkandidat Milovan Škrba izgubio je s 46 glasova razlike.

Novi načelnik Samardžić je u posljednja dva mandata bio zamjenik načelnika Nenada Abramovića, a prije toga je bio menadžer ove opštine. Upravo Samardžić je formirao Razvojni tim Berkovića, koji je sastavljen isključivo od mladih ljudi, koji sada provodi 9 projekata iz međunarodnih donatorskih organizacija.

Berkovići i dalje ostaju opština u kojoj vladajući SNSD nikada nije odnio pobjedu. To je i razlog zašto su građani Berkovića zaboravljeni od republičke vlasti i zašto ih zaobilaze skoro svi projekti iz programa javnih investicija.

Ekonomski položaj takođe ostaje nepromijenjen, Berkovići i u 2025. godinu ulaze sa statusom izrazito nerazvijene opštine.

Opštinske vlasti razvoj Berkovića vide u razvoju turizma, kojeg su naveli kao novi razvojni pravac opštine u Strategiji razvoja opštine za 2022-2028. godinu. Dugo očekivana izgradnja vjetroelektrane „Hrgud“ koja je trebalo da bude puštena u mrežu 2023. godine i put Berkovići – Nevesinje su bila dva kapitalna projekta za razvoj ove opštine. Međutim, nezainteresovanost Vlade Republike Srpske dovela je do toga da se oba projekta nisu pomakla s mjesta.

Kalinovik – i javno i privatno u istim rukama

U Kalinoviku nije bilo dileme da će načelnik opštine biti neko s prezimenom Sladoje, pošto su sva tri kandidata na izborima nosioci istog prezimena. Ali šalu na stranu, upućeniji kažu da nije bilo ni dileme da će SNSD-ov Radomir Sladoje ostati na čelu te opštine. Razlog tome svakako nije to što se za njegovog prethodnog mandata život stanovnika ove izrazito nerazvijene opštine popravio. Istina popravio se kvalitet života načelnika, pa je i ovaj put pobijedio i to sa 799 glasova ili 58,71 posto podrške opštine u kojoj pravo glasa ima nešto više od 1,8 hiljada punoljetnih građana. Realno, u ovoj opštini nema toliko stalno naseljenih stanovnika. Zato sve što u ovoj opštini funkcioniše u vlasništvu je ili Radomira Sladoje ili nekoga iz njegove porodice, o čemu je Impuls i ranije pisao.

O Kalinoviku, mjestu poznatom jedino po stalnom iseljavanju stanovništva i brojnim aferama u čijem je središtu ime Radomira Sladoje, mediji su napravili brojne priloge. Uprkos svemu, aktuelni načelnik je za novi mandat dobio čak osam glasova više nego na prethodnim izborima.

Pored svojevrsne korumpiranosti malobrojnog biračkog tijela u opštini, u kojoj jedan čovjek vuče gotovo sve konce i u javnom i u privatnom sektoru, razlog njegove nepobjedivosti bi se mogao uočiti i u lošoj opozicionoj ponudi.

Na crtu načelniku na izbore su izašli kandidat SDS-a Đorđe Sladoje i kandidat PDP-a Vlade Sladoje.

Oni koji bi se zaista drznuli da u Kalinoviku glasaju za promjene, morali su se dobro zapitati da li je SDS-ov kandidat, koji je gotovo do raspisivanja izbora bio jedan od najbližih saradnika načelnika, alternativa? Teško da su afere Radomira Sladoje, poznate širokoj javnosti, mogle proći nezapaženo pored zamjenika načelnika opštine, u liku upravo Đorđa Sladoje, istaknutog člana SNSD-a. Osim što je godinama bio dio načelnikovog tima, Đorđe i Radomir su čak i bliski rođaci, što u malom mjestu svakako igra bitnu ulogu.

Ovogodišnji izbori u Kalinoviku ostaće upamćeni i po skandaloznom nastupu kandidata PDP-a. Slika Vlade Sladoje na promotivnom materijalu u unformi iz ko zna kog rata i porukama kojima se poziva na “mobilizaciju”, a Kalinovik naziva “Mladićevo”, po generalu osuđenom za genocid i ratne zločine, svakako nije išla u prilog ni ugledu ovog mjesta, još manje političke partije koju je predstavljao. Zbog toga mu je na kraju i Centralna izborna komisija izrekla kaznu u iznosu od 20 000 maraka. Nakon što je kažnjen, Sladoje je objavio da odustaje od izborne trke, a svoje glasače pozvao da glasaju za kandidata SDS-a. Nije mu očito puno pomogao, pa je Đorđe Sladoje osvojio svega 572 glasa ili 40,88 posto podrške birača. Da li bi i da je pobijedio suštinskih promjena bilo, pitanje je koje je mnoge Kalinovičane, iako nezadovoljne aktuelnom vlašću, na dan izbora zadržalo u kući.

Nepostojanje suštinske i ozbiljne alternative i pored velikog nezadovoljstva aktuelnom vlašću, karakteristčno je ne samo za ove opštine nego i za ostatak države. I koliko god zvučala defetistički tvrdnja da promjena nema, jer su svi isti, ona predstavlja ozbiljnu prijetnju da će slučaj Kalinovika postati sindrom društva. Prebacivanje odgovornosti na narod, bilo bi zaista neprimjereno.

IMPULSPORTAL.NET

The post BEZ OZBILJNIH IZBORNIH PONUDA: U Šipovu, Nevesinju, Kalinoviku, Berkovićima i Srebrenici građani nisu birali promjene first appeared on Gerila.info.

BERKOVIĆI – Berkovići imaju veliku površinu plodne zemlje, značajne kulturno-istorijske spomenika i veliki potencijal za razvoj turizma. Ono što ova opština nema je nikakva podrška republičke vlasti. To se vidjelo i na primjeru kako je Vlada RS na sraman način postupila s građanima koji su 2022. godine ostali bez krova nad glavom usljed razornih zemljotresa.

Opština Berkovići bila je epicentar najjačeg zemljotresa koji je te godine pogodio Hercegovinu, u kojoj je oštećeno 340 objekata, procijenjena šteta iznosila je oko 2,5 miliona maraka. Čak ni tada niko od zvaničnika Republike Srpske nije došao da obiđe građane ove opštine.

Nedugo nakon potresa Predsjedništvo Bosne i Hercegovine je donijelo odluku da opšinama Stolac i Ljubinje isplati po milion maraka u svrhu sanacije šteta prouzrokovanih zemljotresima, dok je opština Berkovići, koja je bila epicentar zemljotresa, izostavljena iz toga.

Opštinske vlasti, iznenađene tom odlukom, reagovale su preko medija i izvršile pritisak na predsjedništvo i nadležne da promijene ovu odluku i uvrste Berkoviće u raspodjelu sredstava.

Od tih milion maraka odlučeno je da 600 000 KM ide kao pomoć građanima, a 400 000 za obnavljanje javnih objekata. Od Vlade RS još ništa nisu dobili, a to je najviše pogodilo građane koje je i zemljotres najviše pogodio.

„Od Vlade RS nismo dobili niti jednu marku, iako je Vlada RS preuzela obavezu u avgustu 2022. koja se odnosila na izgradnju devet stambenih objekata. To su stambeni objekti porodica koje su pretrpjele najveća oštećenja, objekti 5. i 6. kategorije, objekti koji nisu uslovni za život ni bezbijedni. Do dana današnjeg Vlada RS nije pokrenula niti javnu nabavku. Uprkos čestim urgencijama. Mi smo od milion maraka izmirili ostalu štetu i sada je paradoks da jedini nisu dobili naknadu ovi koji su pretrpjeli najveća oštećenja“, rekao je za Impuls zamjenik načelnika Berkovići Bojan Samardžić.

Sada, dvije godine nakon zemljotresa, devet porodica nema krov nad glavom. Zbog čega se Vlada RS na ovakav način odnosi prema građanima Berkovića može se samo pretpostaviti.

„Ako bih rekao da je saradnja simbolična, ne bih bio u pravu. Praktično te saradnje i nema. Opština Berkvići ima široko otvorena vrata za predstavnike republičke vlasti, mi smo uputili niz akata, mogu slobodno reći stotine akata, gdje smo slali naše projektne aplikacije, zahtjeve za prijem, zatim poziv u radne posjete, ali nismo naišli na odobrenje s druge strane. Činjenica koja pokazuje o kakvoj se nesaradnji radi, govori i to da smo u prethodinih 12 godina prošli na svega tri projekta iz programa javnih investicija“, navodi Samardžić.

Kapitalni projekti

Ovakav odnos vlasti može jedino da se protumači kroz političku prizmu. Berkovići su opoziciona opština i proteklih dvanaest godina imali su samo jednu zvaničnu posjetu vrha Republike Srpske. Tek 2020. godine premijer Radovan Višković je posjetio Berkoviće. Razlog posjete je bila izgradnja vjetroelektrane „Hrgud“ koja je trebalo da bude puštena u mrežu 2023. Takođe put Berkovići – Nevesinje je bila tema radne posjete i premijer je tada izjavio da će već te godine biti raspisan tender za početak radova. Premijer je tada za medije izjavio da je Vlada RS izdvojila 120 hiljada maraka za pristup pitkoj vodi građanima.

„Rečeno je da tu na tom prostoru živi oko 150 domaćinstava, da je neophodno nekih 120 hiljada maraka da ljudi dobiju vodu i zaista ja sam to prepoznao kao prvi prioritet. Zamislite da neko domaćinstvo danas treba da funkcioniše u 21. vijeku, a da nema vode. I sigurno je da će vlada odobriti ta sredstva.“

Od obećanih 120 hiljada, vlada je isplatila 100, a dva velika projekta, vjetroelektrana i saobraćajnica Nevesinje – Berkovići još nisu ni u početnoj fazi, prije bi se moglo reći da za sada nema ni naznaka da će biti urađeni.

Oba projekta su bili kapitalni projekti oko kojih je trebalo razvijati ovu lokalnu zajednicu.

Međutim, od vjetroelektrane ni nakon četiri godine nema ništa. Njemačka razvojna banka se povukla iz projekta zbog sankcija Njemačke rukovodstvu Republike Srpske. Vlada se poslije te odluke pohvalila da imaju još zainteresovanih za ovaj projekat. Prvo se govorilo o Kinezima, pa nakon zvanične posjete Mađarske saopšteno je da Mađarska ulazi u ovaj projekat. Vjetroelektrane još uvijek nema, a ni zvanične najave ko će investirati.

Ni drugi kapitalni projekat neće biti urađen, jer je vlast ispustila šansu i izigrala građane.

Još u februaru ove godine Impuls je otkrio da Kraljevina Holandija neće uplatiti 2,9 miliona evra za rekonstrukciju puta Nevesinje – Berkovići, koju je vlada te zemlje odobrila još 2018. godine, jer Vlada RS nije ispunila svoj dio obaveza.

Godinu dana prije potpisivanja granta, u februaru 2017. godine, opštine Berkovići i Nevesinje su posjetili predstavnici holandske vlade i saopštili da će sredstva uskoro biti odobrena što je naredne godine i realizovano. Tada je rečeno i da će radovi biti završeni najkasnije do 2021. godine.

Projekat je unesen i u plan javnih nabavki JP „Putevi RS“ za 2019. godinu.

Vrijednost radova procijenjena je na 20 376 859,03 maraka bez PDV-a, a kao okvirni datum pokretanja postupka naveden je april te godine.

Međutim, u maju 2019. godine, na sjednici održanoj 23. maja 2019. Skupština opštine Nevesinje zadužila je načelnika te opštine da Vladi RS podnese inicijativu, kojom se traži da sredstva namijenjena za modernizaciju puta do Berkovića budu preusmjerena za sanaciju i izgradnju tunela na putu Nevesinje – Mostar.

Nakon toga u planu javnih nabavki JP „Putevi RS“ narednih godina modernizacije tog puta nema. Jasno je da je ovaj projekat odbačen, ipak to nije spriječilo ministra Nedeljka Čubrilovića da početkom ove godine za medije izjavi da modernizacija puta Nevesinje – Berkovići samo što nije počela. Očigledno se radilo ili o neznanju ili o obmanjivanju javnosti, jer put nije izgrađen ni kada je bila dostupna finansijska pomoć Holandije.

Život u Berkovićima

Kada je ekipa Impulsa prije četiri godine posjetila Berkoviće mještani su se tada žalili na iseljavanje stanovništva i nepostojanje usluga koje su potrebne za svakodnevno funkcionisanje.

Poruka mještana iz Berkovića je glasila:

Berkovići nemaju pekaru, knjižaru, banku, a mještani su kivni na više nivoe vlasti, jer se ne ulaže dovoljno u nerazvijene zajednice. Takođe, putna infrastruktura je u jako lošem stanju.

Danas, četiri godine poslije, Berkovići ni dalje nemaju banku, a regionalni putevi su u „lošem stanju na sve 4 strane“, kako nam je rekao donačelnik Samardžić.

Što se tiče nepostojanja banke, opština Berkovići nudi subvencije bankama, nudi da plati i troškove zakupnine i subvencije za dio troškova. Međutim, niti jedna banka se nije odazvala na poziv koji je opština slala, a posljednja banka koja je poslovala u Berkovićima 2013. zatvorila je svoju poslovnicu u trenutku kada je imala dobit od 100 hiljada maraka. Građani usluge banka koriste u drugim opštinama.

Na sličan način, putem podsticaja, pokušavaju i da zaposle još jednog doktora.

Dom zdravlja i opština ponudili su ove godine platu od 3 000 KM i besplatan smještaj za ljekara.

Takođe, da bi zadržali mlade iz budžeta se izdavajaju sredstva za školovanje.

Za sve studente koji upišu državne fakultete obezbijeđena je stipendija od 150 KM, za sve koje završe fakultet obezbijeđeno je stručno usavršavanje uz mjesečnu nadoknadu od 200 KM i plaćen stručni ispit. Za sve koji odluče srednje obrazovanje da nastave u Berkovićima stipendije su 150 KM, dječji vrtić za porodice koje imaju troje ili više djece su besplatne. Svako novorođenče nagrađuju s hiljadu maraka.

Budžet opštine Berkovići je nešto manji od 2 miliona. U ovom trenutku opština Berkovići ništa ne duguje, jer kako kažu, uredno servisiraju sve obaveze.

Proteklih 12 godina Berkovići su realizovali samo 3 projekta iz programa javnih investicija. Ipak, ove godine realizuju 9 projekata uz podršku međunarodnih donatorskih organizacija.

„Nedostatak podrške Vlare RS nama je u neku ruku i koristio, koliko god to paradoksalno zvučalo. Znali smo da do sredstava mogu doći samo pozicione opštine, naravno da se mi nismo mirili s takvim sistemom vrijednosti i takvim načinom raspodjele, ali se nismo željeli više baviti time. Počeli smo raditi, okrenuli smo se svom radu i unaprijedili smo značajno svoje kapacitete za privlačenje eksternih sredstava i Berkovići već imaju jedan razvojni tim na kojim bi im pozavidjele i mnogo razvijenije opštine“, dodaje Samardžić.

Razvojni tim koji je sastavljen isključivo od mladih ljudi sada provodi 9 projekata.

Projekat “Inkluzija i ekonomsko osnaživanje na Zapadnom Balkanu 2023/2024” kojeg realizuje njemačka nevladina organizacija Help, a sufinansiraju Vlada Savezne Republike Njemačke i opština Berkovići.

Sa USAID-om se radi na više projekta, USAID Inspire, 4 građanina su dobila bespovratna sredstva za pokretanje biznisa, s USAID Diaspora Invest, te još jedan USAID-projekat podrške lokalnim zajednicama.

S Mediteranskim agronomskim institutom iz Barija projekat podrške privrednom razvoju i zaštita životne sredine izrađuju dokumentaciju za izgradnju sistema za navodnjavanje u opštini Berkovići i još jedan projekat koji se tiče zaštite autohtonih sorti i proizvoda.

S udruženjem Nodas rade na projektu „Ublažavanje klimatskih promjena i razvoj pčelarstva“, UE4AGRI projekat s 5 poljoprivrednih gazdinstava i s UNDP-ijem rekonstrukcija i proširenje vrtića.

(IMPULS.NET)

The post BERKOVIĆI: Od Vlade RS ne dobijaju ni obećanje first appeared on Gerila.info.

Ključno pitanje je šta se krije iza “neprirodnog” savezništa. Šta Mađarska očekuje od podrške vlastima Republike Srpske? Hoće li zbog političke podrške koju dobija iz ove zemlje Vlada Republike Srpske Mađarima prepustiti dio elektro-energetskog sektora. Da li je to preuzimanje već počelo?

Na brdu iznad Berkovića, male opštine na jugu Republike Srpske, nema davno najavljenih vjetrenjača koje su trebalo da čine sistem Vjetroelektrane Hrgud. Ta vjetroelektrana najavljena je prije gotovo deset godina.

Projekat, međutim nikada nije realizovan. Vlada Republike Srpske je koncesiju za izgradnju vjetroelktrane dala Elektroprivredi Republike Srpske u septembru 2015. godine na period od pedeset godina. Prema koncesionom ugovoru vjetroelektrana je prvu struju trebala da proizvede tri i po godine nakon toga. Planirano je da vjetroelktrana bude snage 48 megavata. Projekat je doživio kolaps kada je ozvaničeno da se njemačka razvojna Kfw banka, zbog sankcija Njemačke i još nekih članica Evropske Unije pojedincima iz rukovodstva Republike Srpske, povlači iz projekta. Kfw banka bila je kreditni finansijer projekta.

U opštini Berkovići su ogorčeni zbog činjenice da nisu dobili obećanu vjetroelektranu ni osam godina nakon izdavanja koncesije. Ne žele da ulaze u političke odluke njemačkog finansijera ali pitaju zašto je Elektroprivreda Republike Srpske uopšte čekala tolike godine bez bilo kakvih aktivnosti na projektu.

„Mi smo to uvijek podržavali i smatrali smo to kao strategiju razvoja opštine Berkovići i smatrali smo da će to imati efekat zlatne poluge i da će povući razvoj Berkovića isto što je HET za Trebinje značajna ili HE Višegrad za Višegrad“, kaže Nenad Abramović načelnik opštine Berkovići.

Abramović kaže da je procjena da bi Vjetroelektrana Hrgud u budžet ove male opštine godišnje donosila oko milion maraka što bi predstavljalo trećinu budžeta pa je jasno koliko je taj projekat značajan za ovu opštinu. Načelnik Berkovića pita i kako je moguće da je u međuvremenu u potpunosti završen „projekat blizanac“ u Federaciji Bosne i Hercegovine- Vjetroelektrana Podveležje. Abramović kaže i da je Elektroprivreda na sva pitanja u vezi sa Vjetroelektranom Hrgud ili ćutala ili krivicu svaljivala na sporost njemačkog finansijera.

„Moje pitanje je zašto smo došli do 2023. godine i te političke nestabilnosti. Mene kao lokalnog poliztičara to ne interesuje, interesovalo me je da se projekat realizuje i da Vjetroelektrana počne da proizvodi struju. Hoću reći da je 4,5 godine već trebala biti na mreži i da smo mi trebali za te 4,5 godine prihodovati 4,5 miliona maraka“, kaže Abramović.

Poruke iz Budimpešte

Dok u Berkovićima očekuju da vide kakva sudbina čeka, za sada neuspješan projekat, vijesti koje imaju veze sa Hrgudom stižu iz Budimpešte. Predsjednik Vlade Republike Srpske Radovan Višković je nakon posjete Mađarskoj i sastanka sa ministrom ekonomskog razvoja te zemlje Martonom Nađom rekao kako je Mađarska spremna da preuzme finansiranje projekta Hrgud. Mađari će, prema Viškovićevim rječima, preuzeti još dva projekta u Republici Srpskoj a čije su finansiranje obustavili Nijemci.

„Dogovorili smo tri projekta koje je napustila da finansira njemačka Kfw banka. Oni su već prihvatili te projekte i pronašli kompanije u Mađarskoj koje će preuzeti i nastaviti rad na njima zajedno sa Republikom Srpskom. Čak će obezbijediti i finansiranje za te projekte“, rekao je Radovan Višković.

Da će Mađarska preuzeti finansiranje projekata od kojih su odustali Nijemci najavio je u avgustu Milorad Dodik predsjednik Republike Srpske koji je u posljednjih godinu dana, pritisnut činjenicom da su mu finansije sa zapada onemogućene, do maksimuma intezivirao odnose sa Viktorom Orbanom i njegovom Vladom. Orban i delegacija mađarske Vlade u junu ove godine bili su u Banjaluci a Milorad Dodik je prije mjesec dana bio u posjeti Budimpešti.

Iz Vlade Mađarske nisu odgovorili na pitanja u vezi sa projektima mađarske države u Bosni i Hercegovini odnosno Republici Srpskoj. Zvanično, javnost u Republici Srpskoj nema informacije o porijeklu novca koji Mađarska ulaže u Republiku Srpsku. Milorad Dodik je, prije nekoliko mjeseci, rekao da to nisu sredstva iz evropskih fondova.

Virag Gyurkovics novinarka iz Subotice kaže da je podršku Viktora Orbana Miloradu Dodiku primjetila prije dvije godine kada je Orban najavio bespovratnu pomoć Vladi Republike Srpske „tešku“ stotinu miliona evra. Mađarska je, od kada je 2010. godine na vlast došla stranka Viktora Orbana-Fidesz, počela da velikim iznosima finansira mađarske zajednice u zemljama regije. Tako je Mađarska Vlada u Vojvodini u periodu između 2011. i 2021. godine uložila oko 130 miliona evra bespovratne podrške kulturi, medijima, obrazovanju, crkvi i sportu. Između 2016. i 2021. godine taj iznos je preko bespovratnih grantova ili jeftinih kredita, kroz programe za razvoj ekonomije, uvećan za dodatnih 250 miliona evra. Ako je to u Vojvodini, gdje živi velika mađarska zajednica, razumljivo u Republici Srpskoj, gdje živi veoma malo Mađara nije, kaže Virag Gyurkovics. Ona vjeruje da Orban na taj način pruža i političku podršku Miloradu Dodiku ali da svakako i od Dodika očekuje svojevrsnu podršku.

„U Republici Srpskoj broj mađarske manjine ne dostiže ni 170 ljudi, a u poređenju sa ovim brojem stanovnika, zaista govorimo o enormnoj podršci. Naravno, subvencije za razvoj privrede su od velike pomoći ne samo domaćim poljoprivrednim preduzetnicima, već pre svega mađarskim dobavljačima, koji su zahvaljujući tome uspeli da steknu stabilno uporište u zemlji Zapadnog Balkana. Davanjem jeftinog kredita od 110 miliona evra Republici Srpskoj, Mađarska je učinila uslugu predsedniku Miloradu Dodiku, za koju sigurno očekuje povratak. Ali to prvenstveno ne služi objektivnom razvoju regiona, već političkom opstanku Dodikove vlasti. Iz aktivnosti mađarske Vlade u poslednjih deset godina može se primetiti da Orban radije koristi ovu formu da privuče svoje saveznike na svoju stranu. Slično dobar odnos uspostavio je sa predsednikom Srbije Aleksandrom Vučićem na osnovu ulaganja u Centralnu Srbiju i drugih zajedničkih ulaganja, a znamo da ima saveznike i u drugim zapadnobalkanskim prostorima, poput Slovenije i Hrvatske, sa kojima pokušava da ojača svoju poziciju u okviru Evropske Unije“, kaže ova subotička novinarka.

Šta je interes Viktora Orbana?

Mađarska država najveći dio investicija u regiju obezbjeđuje preko Exim banke, kaže Gyurkovics. Ta banka je pod vlasničkim nadzorom Ministarstva spoljnjih poslova Mađarske a iz njene dosadašnje prakse finansiranja projekata više se naslućuju politički nego ekonomski razlozi, kaže Gyurkovics.

Orbanova podrška Dodiku može u pozadini imati nastojanja mađarske Vlade da preko elektroenergetskog sektora Republike Srpske obezbijedi stabilno tržište u svojoj zemlji.

„Jedan od oslonaca mađarske Vlade je stabilizacija energetskog sektora. Podsećam da je tokom predizborne kampanje 2022. obećanje Fidesz-a o smanjenju troškova komunalnih usluga – uključujući troškove električne energije i gasa – bilo jedan od najubedljivijih argumenata, koji je doveo do ogromnog rezultata na izborima. Energetska stabilnost je stoga jedan od najvažnijih političkih ciljeva Viktora Orbana. Sukob mađarske Vlade sa Evropskom Unijom delimično je prouzrokovan i odbijanjem Mađarske da se osamostali od jeftinog ruskog gasa (navodeći ekonomske razloge). Unija takođe ne prihvata činjenicu da je Mađarska ušla u partnerstvo sa kompanijom Rosatom pod kontrolom ruske Vlade preko nuklearne elektrane PAKŠ II“, objašnjava novinarka Virag Gyurkovics.

Ona kaže i da Orban i njegova Vlada ovakvim projektima ne mogu ništa da izgube jer se protiv Orbana i njegove Vlade već vode postupci u Evropskoj Uniji zbog narušavanja demokratije i vladavine prava. Zbog toga mađarska Vlada još nije dobila sredstva Unije iz kompenzacionih fondova ali Orban i dalje koristi činjenicu da je njegova zemlja član Evropske Unije kako bi koristio veto na političkim pitanjima. Sa te strane se Orbanu, kaže Gyurkovics, isplati ulazak u energetski sektor Republike Srpske jer pored energije dobija i saveznika u borbi protiv Brisela.

„Sigurno je da je tokom poslednjih trinaest godina vlasti, otkako je Fidesz formirao dvotrećinsku većinu u mađarskom parlamentu, najveći deo javnih nabavki i razvojnih subvencija koncentrisan u interesnim grupama bliskim Vladi. Nekoliko takvih mađarskih interesnih grupa pojavilo se i na Zapadnom Balkanu, ali o njima nemamo zvaničnih, sveobuhvatnih podataka. Što se tiče investicija u Republici Srpskoj, bez sumnje mi je samo poznato prisustvo Lugos Renewebles Kft u BiH. Čelnik ove kompanije je bio najveći dobitnik koncesije za trgovinu duvanom u Mađarskoj preko njegove druge kompanije, Continental Tabacco, tako da nema sumnje u njegovu poziciju blisku Vladi“, kaže Virag Gyurkovics, novinarka iz Subotice.

Banjalučki novinar Goran Dakić kaže da su Miloradu Dodiku, van svake sumnje, pare neophodne i da je u tom smislu Viktor Orban dobrodošao saveznik.

“Niko ne daje pare a da zauzvrat ne traži nešto. Dodiku su, van svake sumnje, pare preko potrebne, a uobičajeni izvori finansiranja više nisu dostupni. Ono što je jasno jeste da se vlast u Srpskoj okrenula Kinezima i Mađarima. Pitanje je samo šta ćemo morati da damo ili prodamo da bismo te pare dobili. Dodik je izjavio da je dogovoreno da Vlada Mađarske u Republiku Srpsku investira ukupno 118 miliona evra, ali nije rekao pod kojim uslovima. Naglasio je da je od tog iznosa 70 miliona evra planirano za neke od projekata koje je Vlada Njemačke odlučila da ne finansira. Ipak, nije do kraja jasno da li je to uopšte moguće i kakve ćemo penale zbog toga da plaćamo“, smatra Goran Dakić.

Inače kompanija Lugos Renewebles je nedavno preuzela projekat solarne elektrane Trebinje. Mađari, prema informacijama koje je objavila ova kompanija, su preuzeli 70 odsto vlasništva nad solarnom elektranom Trebinje dok je vlasnik 30 odsto ostala Elektroprivreda Republike Srpske.

„Što se tiče prodaje solarne elektrane taj predmet sam prijavio tužilaštvu i tražim da se stavi van snage zato što je odluka nezakonita i ne može se mijenjati na taj način pošto je to javno preduzeće čiji je apsolutni vlasnik Elektroprivreda Republike Srpske. Ne može se prodavati bez saglasnosti, kršeći sve moguće norme dijelove Elektroprivrede jer se otvara pandorina kutija. Ranije smo išli na Ustavni sud, sjetite se da je bila dokapitalizacija HET-a, da smo spriječili i tražili da mijenjaju zakon upravo iz razloga da se ne bi na mala vrata mijenjala struktura elektroprivrede“, kaže poslanik Liste za pravdu u red u Narodnoj skupštini Republike Srpske Nebojša Vukanović.

Vukanović smatra da Milorad Dodik svjesno kod Viktora Orbana zalaže resurse Republike Srpske i njen elektroenergetski sektor kako bi kod mađarskog lidera obezbijedio podršku prilikom glasanja u Evropi a koja se tiču Republike Srpske i Milorada Dodika lično. Vjeruje i da Orban Republici Srpskoj svjesno daje kredite koji neće moći biti naplaćeni. On kaže i da su poslovi koji se dogovaraju uglavnom tajni. Slično je je i sa mađarskim preuzimanjem solarne elektrane Trebinje, kaže poslanik iz Trebinja.

„Mi nemamo te informacije. Te firma koja je kupila solarne elektrane je firma koja nema nikakve reference i ima mali broj zaposlenih i jasno je da se tu radi o štetnom poslu, netransparentnom i nedopustivo je da takvi ugovori budu tajna“, tvrdi Vukanović.

Berkovići čekaju, iz Elektroprivrede bez odgovora

Malo informacija, osim onih koje je u javnost pustila vlast u Republici Srpskoj da Mađari preuzimaju projekat od Nijemaca, imaju i u opštini Berkovići. Načelnik te opštine je sumnjičav, nakon toliko godina čekanja, naročito zbog činjenice da je jedna članica Evropske Unije odlučila da preuzme projekat koji je finansirala druga članica Evropske Unije.

„Prvo treba vidjeti šta će biti sa ugovorom o kreditu sa njemačkom razvojnom bankom. Po mojim informacijama još uvijek nije raskinut. Kako će se raskinuti i pod kojim uslovima? Da li ponovo na štetu Republike Srpske vidjećemo ali tu će se izgubiti jedan značajan vremenski period što otežava realizaciju projekta. Projekat kao projekat je interesantan različitim bankama s tim što Republika Srpska sad pokušava da pobjegne od evropskog finansiranja. Nije lako se odlučiti bilo kojoj državi ili finansijeru da plasira svoj novac u politički nestabilno područje. E sad, zašto Elektroprivreda Republike Srspske uopšte diže kredite, zašto ne posluje pozitivno pa da ovakve projekte može sa lakoćom sama da realizuje“, pita načelnik Berkovića Nenad Abramović.

Jedno od pitanja je, kaže Abramović, i koliko je „penala“ do sada po osnovu nepovučenih sredstava od njemačke razvojne banke platila ili treba da plati Elektroprivreda Republike Srpske. Nezvanično riječ je o nekoliko stotina hiljada maraka. Ni na pitanja u vezi raskida ugovora sa njemačkom Kfw bankom i visinom potencijalne kazne koju Elektroprivreda mora da plati iz ovog javnog preduzeća nisu odgovorili.

Milorad Dodik je nakon jednog od sastanaka sa predstavnicima mađarske Vlade rekao kako je ta zemlja spremna da uloži 118 miliona evra u projekte od kojih su odustali Nijemci. Od tih 118 miliona evra 70 miliona je, prema Dodikovim riječima, namijenjeno za projekat Vjetroelektrane Hrgud.

“Da bi mogli da angažujemo ovih 70 miliona evra moramo da imamo raščišćenu situaciju sa Nijemcima sa kojima ne želimo da sarađujemo. Ovaj projekat sa Mađarima možemo čak prije realizovati nego sa Nijemcima. Oni su bezobrazni i nekorektni. Tražimo da povuku ugovor i da nas ne blokiraju dalje u tom pogledu“, rekao je prvi čovjek Republike Srpske.

Orbanova Vlada najavila je finansiranje različitih projekata i u Federaciji Bosne i Hercegovine. Tako je potvrđena informacija i da će mađarski biznismen, Lerinc Mesaroš, blizak Viktoru Orbanu kupiti fabriku cementa u Lukavcu. Lerinc Mesaroš je prema pisanju magazina Forbes jedan od najbitnijih ljudi u mađarskom građevinskom sektoru izuzetno blisko povezan sa mađarskim vlastima oličenim u Viktoru Orbanu.

Vladimir Kovačević

The post Mađarska na mala vrata ulazi u elektro-energetski sektor Republike Srpske. Šta je cijena Orbanove političke podrške Dodiku? first appeared on Gerila.info.