Ono što je počelo kao, prema zvaničnim objašnjenjima, rutinska reakcija policije zbog snimanja na graničnom prelazu, ubrzo je preraslo u političko pitanje koje je u roku od nekoliko časova nadmašilo sam incident, odnosno kršenje zakona na graničnom prelazu.

Hrvatska policija je navela da je Stanivuković prekršio propise snimajući službene radnje na granici, te da je time prekršio propise o sigurnosti i javnom redu, dok on tvrdi da je dokumentovao vlastiti tretman tokom višestrukih kontrola.

Nakon privođenja, zadržan je nekoliko sati i kažnjen novčanom kaznom zbog narušavanja javnog reda i mira, koju je platio na licu mjesta. Sve su to zabilježile njegove kamere, uključujući i prelazak preko mosta koji razdvaja granični prelaz između BiH i Hrvatske.

Njegovo privođenje ubrzo je postalo regionalna tema, dok je incident sa granice pretvoren u jednu od glavnih tema u odnosima Srbije, Hrvatske i Bosne i Hercegovine.

Prije nego što je pušten, predstavnici Pokreta „Sigurna Srpska“, na čijem je čelu Stanivuković, poslali su više saopštenja u kojima osuđuju njegovo privođenje, te održali protestnu konferenciju za medije ispred Konzulata Hrvatske u Banjaluci. Istog dana ali u popodnevnim časovima, na istom mjestu konferenciju je održao i sam Stanivuković, koji je u međuvremenu pušten iz pritvora.

U govoru koji je trajao skoro pola sata naveo je da je “uhapšen samo zato što je Srbin i pravoslavac”, koristeći nacionalne naboje, istorijski loše odnose između Srba i Hrvata, ali i mogućnost političkog marketinga, što nikako nije propustio.

Od ličnog slučaja do kolektivne poruke

Stanivukovićev govor treba posmatrati u širem političkom kontekstu – kao dio njegove kontinuirane strategije pred izbore, gdje kroz česte i duge konferencije za medije gradi imidž borbenog, direktnog i emotivnog lidera. Ovo nije samo reakcija na incident, nego pažljivo konstruisan PR nastup kojim zauzima narativ nacionalne borbe, ali ga pakuje u jezik saradnje i pristojnosti.

Osnovni okvir njegovog govora jeste širenje ličnog problema na kolektivni nivo. Kada kaže: „Ovo nije poruka meni, ovo je poruka Srbima“, on koristi klasičnu PR tehniku pretvaranja individualnog iskustva u simbol identitetske nepravde. Time incident dobija političku težinu i mobilizacijski potencijal.

Istovremeno pažljivo balansira između žrtve i snage. Rečenicom „Ne tražim nikakvo sažaljenje… život je borba“ odbija slabost, ali kroz detaljne opise zadržavanja ipak gradi osjećaj nepravde. To je tehnika kontrolisanog mučeništva – publika ga vidi kao žrtvu, ali on sebe predstavlja kao borca.

Jedan od ključnih PR alata mu je ponavljanje. Fraza „14 puta sam pretresan“ stalno se vraća, čime se u svijest publike usađuje centralna slika cijelog događaja. Uz to koristi vrlo konkretne i slikovite opise: „Uzmu gaće, uzmu čarape, dovedu psa“, što je tipična tehnika emocionalne vizualizacije – publika lakše pamti slike nego argumente.

Govor je snažno izgrađen na kontrastu. On sebe opisuje kao pristojnog i otvorenog: „Mi to ne bismo radili“, dok drugu stranu prikazuje kao neprofesionalnu i ponižavajuću. Time gradi moralnu nadmoć bez potrebe da direktno kaže da je bolji – publika to sama zaključuje.

Vrlo važna tehnika je hipotetičko ogledalo: „Zamislite da mi ovdje to radimo vama“. Time publiku uvodi u obrnutu perspektivu i dodatno pojačava osjećaj nepravde.

Između politike i performansa

On koristi i preventivnu odbranu od kritika. Rečenice poput „Nisam glumac, nisam žrtva“ služe da unaprijed neutralizuju optužbe da dramatizuje situaciju radi političke koristi.

U govoru stalno balansira između konflikta i pomirenja. Dok govori o nepravdi i koristi oštre izraze, istovremeno kaže: „Želim da živim sa komšijama Hrvatima“, čime zauzima politički prostor između nacionalnog narativa i regionalne saradnje.

Posebno je zanimljivo kako koristi identitet. Izjava „Kriv sam što sam Srbin i pravoslavac“ direktno aktivira nacionalni osjećaj, ali ga ublažava univerzalnim porukama o zajedničkom životu.

Kroz cijeli govor gradi sliku sebe kao moralno dosljednog lidera. Kada kaže „Dostojanstvo ne dam“, koristi univerzalnu vrijednost koja ima snažan emocionalni efekat u javnosti.

Istovremeno podiže vlastiti status naglašavajući da je gradonačelnik najvećeg grada Republike Srpske, čime implicitno poručuje: ako se to dešava meni, šta onda mogu očekivati obični građani.

Analitičari: „Sve je kampanja“

Upravo na taj aspekt ukazuje i politikolog Stefan Blagić.

„Da li je to PR tehnika za izbore, da li je gluma? Kada posmatramo sve njegove dosadašnje performanse tog tipa, da li je ovo još jedan performans? Šta god da je, definitivno je glupost da ga ljudi zadržavaju svaki put kada prelazi granicu, ako je to tačno i ako je sve u redu, ako vjerujemo onome što govori Stanivuković. Dakle, po meni je to anticivilizacijski“, kaže Blagić.

Dodaje da Stanivuković obilno koristi ovu situaciju za svoj lični PR, praktično gotovo svakodnevno.

“Kao da namjerno ide i prelazi granicu sa Hrvatskom svaki drugi dan. Dakle, vidi se da mu odgovara to što mu rade“, navodi Blagić i podsjeća i na raniji obrazac: „Stanivuković dobro igra ulogu žrtve. To smo mogli vidjeti i u slučaju ‘Pravda za Davida’ 2018. godine, kada je to odradio sjajno i na kraju dobio glasove ljudi.“

Sličnu ocjenu daje i novinar iz Banjaluke Dragan Maksimović.

„Sve je kampanja. U ovom slučaju se poklopilo da je priča o Hrvatskoj i to što on govori da ima probleme na granici došla u pravo vrijeme. On se sada predstavlja kao žrtva, a s druge strane mu to savršeno odgovara“, kaže Maksimović.

Prema njegovim riječima da se ovo desilo na granici sa Crnom Gorom, vjerovatno ne bi bilo tolikih reakcija ni iz Srbije ni od bilo koga drugog.

“Ovako, očigledno i Srbiji to odgovara”, napominje Maksimović koji je na društvenoj mreži X čak naveo da vlasti iz Srbije nisu nikada ovako reagovale iza bilo kojeg političara kao u ovom slučaju.

Ovako brza reakcija političkog vrha Srbije za Stanivukovića, nikada, ni u jednom slučaju, nije stigla za Dodika.

— Dragan Maksimović (@knespoljac) March 24, 2026

Snažan politički kapital na domaćem terenu

Nakon incidenta na granici Hrvatske i obraćanja gradonačelnika Banjaluke Draška Stanivukovića, uslijedio je snažan medijski i politički odjek u Republici Srpskoj i Srbiji, koji je dodatno pojačao njegovu početnu poruku i pretvorio je u regionalnu temu.

U Republici Srpskoj medijska scena reagovala je očekivano polarizovano, ali uz zajedničku karakteristiku – gotovo svi su preuzeli njegov narativ.

Većina medija se fokusirala na poruke o „poniženju“ i „neprimjerenom tretmanu“, često prenoseći njegove izjave bez većih intervencija. Naslovi su dominantno naglašavali elemente koje je sam Stanivuković isticao – „14 puta pretresan“, „zadržavanje na granici“, „psi i kontrola“.

S druge strane, kritički orijentisani mediji problematizovali su njegov nastup, sugerišući da se radi o politički motivisanom dramatizovanju situacije.

U analizama i komentarima moglo se čuti da Stanivuković „koristi incident za ličnu promociju“ i „svjesno podiže tenzije pred izbore“. Ipak, čak i u tim kritikama, ključne njegove formulacije ostale su u fokusu, čime je njegov narativ dodatno amplifikovan.

Političke reakcije u Republici Srpskoj bile su podijeljene, ali su se, paradoksalno, kretale unutar okvira koji je on sam postavio.

Predstavnici vlasti iz SNSD-a nastojali su umanjiti značaj incidenta. Tako je, na primjer, Milorad Dodik u izjavama za medije sugerisao da „nije riječ o institucionalnom problemu, već o pojedinačnom slučaju koji se koristi u političke svrhe“. Slične poruke dolazile su i od drugih funkcionera vlasti, koji su govorili o „pretjeranoj dramatizaciji“.

S druge strane, nisu propustili da osude ponašanje vlasti Hrvatske, balansirajući tako između zaštite građana iz svoje zemlje, bez obzira na političku razliku, ali i da smanje pozitivni PR Draška Stanivukovića.

Istovremeno, dio opozicionih političara i javnih ličnosti stao je u njegovu odbranu, naglašavajući pitanje dostojanstva. Time je Stanivuković uspio postići važan PR efekat – da se njegov lični slučaj počne tumačiti kao šire pitanje odnosa prema građanima Republike Srpske.

Regionalni kontekst i stalne tenzije

Reakcije iz Srbije dodatno su pojačale cijelu priču. Predsjednik Aleksandar Vučić izjavio je da je „upoznat sa slučajem“ i da „očekuje poštovanje prema svim građanima Srbije i Republike Srpske“, dok je podršku izrazio i Miloš Vučević. Oglasila se i predsjednica Skupštine Srbije Ana Brnabić.

Odnosi između Srbije i Hrvatske već duže vrijeme su opterećeni političkim tenzijama.

Nakon otkazivanja učešća Srbije u Brdo-Brioni proces, predsjednik Zoran Milanović izjavio je da „Srbija mora odlučiti gdje pripada“, dok je Vučić uzvratio da Srbija neće ići tamo gdje nije poželjna.

Dodatne tenzije izazvala je i zabrana ulaska istoričaru Milošu Koviću, što je u Srbiji ocijenjeno kao politički motivisana odluka.

Mediji, incidenti i politički marketing

Mediji u Srbiji, posebno tabloidi, dodatno podgrijavaju tenzije, često Hrvatsku predstavljajući kao političkog protivnika.

U tom kontekstu često se podsjeća na incidente u Hrvatskoj – napade na srpske povratnike, nasilje na osnovu nacionalne pripadnosti i vandalizam nad pravoslavnim objektima.

Istovremeno, u javnosti se pojavljuju tvrdnje da se iz Hrvatske podstiču politički pritisci na Srbiju, uključujući i organizaciju studentskih protesta, pa čak i miješanje u izborne procese.

Veoma neodgovorne izjave političara s obe ili čak tri strane dovode u opasnost obične građane svih država, koji mogu postati meta napada, samo zbog izgovora, naglaska, tablica ili oznaka na automobilima. Tako nešto se dogodilo i prije nekoliko dana, kada je napadnut konzul Hrvatske u Banjaluci.

U takvom ambijentu, pojedinačni incidenti – poput ovog na granici – postaju simboli šireg političkog odnosa. Kroz izjave o „poniženju“, „dostojanstvu“ i „poruci narodu“, političari i mediji učvršćuju narative identiteta i ugroženosti.

A Draško Stanivuković se baš tu uklopio, pa nakon privođenja danima već gostuje u medijima, kako domaćim, tako i u Srbiji, preuzimajući ulogu nacionalnog borca, ali protiv Hrvatske (za razliku od SNSD-a, koji se cijelo vrijeme predstavlja kao borac protiv BiH i Bošnjaka), čuvajući popularnost u izbornoj godini, gdje cilja na mnogo višu funkciju od one koju trenutno obnaša.

Đorđe Vujatović, gerila.info

The post „Ovo je poruka Srbima“: Stanivuković između PR-a, politike i incidenta koji je prerastao granicu first appeared on Gerila.info.

Srpska policija saopštila je da je šest lica uhapšeno zbog sumnje da su 21. juna u jednom hotelu u Kraljevu dogovarali nasilnu promjenu vlasti, napade na predstavnike državnih institucija, fizičke napade sa policajce sa ciljem razoružavanja i nasilne upade u zgrade Vlade Srbije i druge institucije.

Navodi se da je planiran i nasilan upad u Radio televiziju Srbije i provladine medije Hepi i Informer. Predsjednica skupštine Srbije i jedan od najbližih saradnika Aleksandra Vučića, Ana Brnabić rekla je kako će biti još hapšenja onih koji spremaju “napad na državu i planiraju haos i krvoproliće”. Ona je to rekla na još jednom prorežimskom mediju, televiziji Pink. Ona je rekla i da je država spremna da se obračuna sa terorističkim organizacijama. Brnabić je izjavila i da je blokada raskrsnice kod Vlade Srbije, koja je prekinuta, bila maltretiranje i terorisanje ljudi. Nije govorila o šatorima ispred Skupštine Srbije koji su tu postavljeni prije nekoliko mjeseci a u kojima borave različita lica koja podržavaju vlast Aleksandra Vučića.

Inače kada je Ana Brnabić u pitanju, mediji u Srbiji su objavili da je Igor Brnabić njen brat radeći kao direktor kompanije Asseco SEE ostvario značajne poslovne odnose sa državnim institucijama Srbije. Ta kompanija je, pišu nezavisni mediji, i nakon što se Brnabić povukao sa njenog čela nastavila da unosno sarađuje sa državom. Riječ je, navodi se, o milionskim ugovorima.

Kada je aktuelna situacija u pitanju advokat i pravni analitičar Rodoljub Šabić rekao je kako provladini mediji u Beogradu šire paniku i izazivaju osjećaj nesigurnosti. Ti mediji svojim prilozima, objašnjava Šabić, u kojima se govori o “paklenom planu blokadera da izazovu krvoproliće” vrše teži oblik krivičnog djela “izazivanje panike i nereda”.

„Organizovana medijska kampanja u kojoj se postupci pojedinaca koji eventualno predstavljaju prekršaje iz zakona o javnom redu i miru kvalifikuju kao najteža krivična dela, a jedva punoletni mladi ljudi predstavljaju kao teroristi, sve to bez ikakvih iole ozbiljnih dokaza ili uz doslovno ‘operetske’ navodne dokaze, sama po sebi je neprihvatljiva“, dodao je Šabić a prenosi Danas.

Za 28. jun je u Beogradu najavljen veliki protest protiv vlasti u toj zemlji. Građani su nezadovoljni činjenicom da niko nije odgovarao za smrt 16 ljudi u padu nadstrešnice na Željezničkoj stanici u Novom Sadu 1. novembra prošle godine ali i sveopštom korupcijom  u zemlji, stanjem u javnim institucijama i konstantnim kršenjem ustava od strane predsjednika Srbije Aleksandra Vučića. Protesti u Srbiji svakodnevno traju duže od pola godine. Prethodni veliki skup održan je u Beogradu 15. marta. Tada se u glavnom gradu Srbije skupilo između pola miliona i milion ljudi.

Sve vrijeme dok traju protesti u Srbiji vlast, preko svojih medija, targetira pojedince i grupe građana nazivajući ih izdajnicima, teroristima, blokaderima, ustašama.

GERILA info

The post Hapšenja u Srbiji zbog sumnji u “nasilnu promjenu vlasti” first appeared on Gerila.info.

Opozicija je, nezadovoljna dnevnim redom i političkom situacijom u zemlji, blokirala skupštinsku salu i razvila transparent sa porukom: “Srbija ustaje da režim padne”. Na to su poslanici vlasti uzvratili povicima “Ustaše”, dok su isticali srpske zastave. Sukobi su eskalirali kada su bačene dimne bombe, a prostorija se ispunila gustim dimom.

Brnabić: “Propala vam je obojena revolucija”

Predsednica Skupštine Ana Brnabić optužila je opoziciju da instrumentalizuje studente i pokušava da izazove političku nestabilnost.

“Pokušali ste da instrumentalizujete studente… Propala vam je obojena revolucija”, poručila je Brnabić i dodala: “Neka je Srbija videla”.

Brnabić je dalje tvrdila da je narodna poslanica Jasmina Karanac doživela moždani udar i da je u životnoj opasnosti nakon što je pogođena šok bombom. “Sram vas bilo, neka je Srbija videla kakvi ste”, rekla je Brnabić i nastavila: “Neljudi, pozdravlja vas Aljbin Kurti”.

Pored toga, Brnabić je optužila opoziciju da želi vlast putem nasilja. “Želite na vlast suzavcem”, rekla je, dodajući da je poslanica SNS-a Jasmina Obradović pogođena u glavu i prevezena u bolnicu.

“Možete samo da nas ubijete da biste nas sprečili da radimo”, nastavila je predsednica parlamenta.

Tepić: “Vlada ne postoji, nema legitimitet”

Sa druge strane, opozicija tvrdi da je jedina tačka dnevnog reda o kojoj treba raspravljati ona koja se tiče ispunjenja četvrtog studentskog zahteva, jer oko nje postoji konsenzus između opozicije, studenata i građana.

“Nemojte ovde praviti cirkuse sa Vladom koja je pala. Vlada ne postoji i nema legalitet i legitimitet”, izjavila je Marinika Tepić iz SSP-a.

Počelo je tako što je poslanik ZLF Radomir Lazović pokušao da poslije usvajanja dnevnog reda dođe do predsedavajuće Brnabić u čemu ga je sprečilo obezbeđenje a za njim su pošli i ostali poslanici opozicije. Podignut je i transparent na kojem piše „Srbija ustaje da režim padne“.

Poslanica SSP Marinika Tepić je obrazlažući predlog SSP o brisanju tačaka dnevnog reda rekla da Ana Brnabić “nema pojma kao se vodi Skupština”. Istakla je da poslanici opozicije smatraju da je Vlada Srbije pala i da Brnabić “ne treba da pokušava da uvodi u salu ministre u vladi koja je pala”.

Haos i prekid sjednice

U trenutku najveće tenzije u sali, nastupio je opšti metež – poslanici su počeli da se gađaju flašicama vode, dok su pojedini pogođeni u glavu. U dimu i galami, Brnabić je jedva uspevala da govori i apelovala na poslanike vlasti da se vrate u klupe.

Međutim, Milenko Jovanov iz redova vlasti predložio je da se sa dnevnog reda skine tačka o razrješenju predsednice parlamenta, tvrdeći da opozicija ni sama ne želi o tome da raspravlja.

“Budući da su poslanici koji su predložili ovu tačku odustali od nje, mi ćemo im izaći u susret i predlažemo da se ta tačka skine sa dnevnog reda”, rekao je Jovanov.

Uprkos haosu i incidentima, Brnabić je insistirala da će Skupština nastaviti sa radom.

Politička kriza u punom jeku

Ovaj incident dolazi u trenutku kada su političke tenzije u Srbiji na vrhuncu, sa studentima koji mesecima protestuju zbog niza zakonskih i političkih pitanja a prvenstveno u odnosu na propuste u slučaju pada nadstrešnice na Željezničkoj stanici u Novom Sadu u kojoj je stradalo 15 osoba.

Opozicija insistira da vlast gubi legitimitet, dok vlast tvrdi da je reč o pokušaju nasilnog preuzimanja države.

Da li će se politička scena Srbije smiriti ili su novi sukobi na pomolu? Situacija ostaje napeta, dok građani i politički akteri čekaju naredne poteze vlasti i opozicije.

Na dnevnom redu današnje sjednice trebalo je da budu 62 tačke, među kojima su izmjene Zakona o visokom obrazovanju, prijedlog zakona o stambenim kreditima za mlade i glasanje o razriješenju predsjedavajuće parlamenta Ane Brnabić.

Gerila

The post Haos u Skupštini Srbije: Dimne bombe, baklje i optužbe na sve strane first appeared on Gerila.info.

Prošireni Kolegijum Univerziteta u Beogradu dao je punu podršku studentima, rekao je na sjednici Odbora rektor tog univerziteta Vladan Đokić obraćajući se, između ostalih, i predsjednici Narodne skupštine Srbije Ani Brnabić. Njegovo obraćanje na Odboru praćeno je aplauzom prisutnih. Đokić je rekao da je uz studentske zahtjeve stala ogromna većina nastavnika, istraživača i stručnih saradnika.

“Mislimo da su njihovi zahtevi opravdani iz više razloga i da su oni mnogo važniji od svih ovih tema koje ste na početku izneli a koja se tiču nadoknade nastave, budžeta, studentskih domova“, rekao je rektor Đokić.

On je rekao i da su svi fakulteti Univerziteta u Beogradu spremni da sve propušteno zbog blokade Univerziteta nadoknade kada se za to steknu uslovi.

Ana Brnabić predsjednica srpske skupštine i jedna od najbližih saradnica Aleksandra Vučića ranije je upozorila da će studenti ukoliko blokada bude nastavljena izgubiti stipendije, mjesta u domovima kao i da će vraćati kredite.

Studenti u Srbiji su u blokadi od pada nadstrešnice u Novom Sadu. Između ostalog traži se promjena sistema vrijednosti u Srbiji, poštovanje Ustava Srbije i zakona te zemlje. Traži se da predsjednik Srbije Aleksandar Vučić ne krši Ustav te zemlje i da ne otima nadležnosti od institucija. Traži se i da institucije Srbije rade svoj posao. Studenti ne traže smjenu vlasti i jasno su naglasili da ih stranačka odnosno parlamentarna politika ne zanima. U prevodu to znači da ne pokušavaju da na vlast dovedu drugu političku opciju, a šta, između ostalog tvrde brojni funkcioneri vladajućeg SNS-a.

Studenti u Srbiji danima su meta napada huligana za koje se pretpostavlja da su bliski vladajućem SNS-u kojim suvereno godinama kao i Srbijom vlada Aleksandar Vučić. U proteklih desetak dana zabilježeni su brojni napadi na studente ali i građane koji se okupljaju i protestuju tražeći odgovornost za smrt ljudi u Novom Sadu kao i funkcionisanje pravne države.

Gerila info

The post Svi fakulteti beogradskog Univerziteta podržali studentske zahtjeve! first appeared on Gerila.info.

“Prošla Vlada nije prihvatila projekat litijum, a mislim da nikada nije dobro podilaziti nezanilacama, mislim da je potrebno da razvijamo naše krajeve”, rekao je predsednik Srbije prilikom predstavljanja programa “Srbija 2027”.

Svega dva dana kasnije, odnosno juče 22.januara, Vučić je u Skoplju rekao da “je litijum naše blago i da, što se njega tiče, može ujutru da se kopa”.

“Niko ne postavlja nikakve rokove. Ne brinem se za napade, o litijumu sam uvek govorio isto, govorim i danas. To je naše blago, belo zlato. Prethodna vlada nije mogla da izdrži pritisak”, rekao je Vučić posle Foruma u Skoplju, odgovrajući na pitanje da li su stranci postavili rok od godinu dana za kopanje rudnika litijuma.

Vučić je najavio da će  konačnu odluku donijeti nova Vlada, koja još uvek ne postoji jer nije konstituisana Skupština Srbije.

Predsjednica, prethodne odnosno trenutne a vjerovatno i buduće, Vlade Srbije Ana Brnabić je takođe juče izjavila da je projekat Ria Tinta u Srbiji zaustavljen, ali da je na novoj Vladi Srbije da li će i kada biti pokrenut.

„Sa jedne strane, stranci su verovali da će Aleksandar Vučić izgurati taj projekat uprkos protestima, zato što zna da je taj projekat dobar za Srbiju. Sa druge strane su finansirali te proteste i pomagali njihovu organizaciju, da bi oslabili Aleksandra Vučića. Time su hteli bukvalno ‘i jare i pare’ na tom projektu“, rekla je Brnabić na TV Hepi i dodala da podržava taj projekat koji može da, kako je istakla, može da doprinese razvoju Zapadne Srbije.

Brnabićka je dodala da je taj projekat zaustavljen zbog “političkih igara koje su se tada vodile i koje su bile usmjerene protiv Aleksandra Vučića”, a ne zato što je ona ili Vlada Srbije mislila da je u pitanju loš projekat za Srbiju.

Vučić je, u subotnjem izlaganju, prezentovao “skok u budućnost” Srbije, koji bi do 2027, kada je predviđena i EXPO izložba u Srbiji, a koji bi koštao 17,8 milijardi evra.

Taj iznos, Srbija bi, pored nesumnjivog zaduživanja, mogla, po mišljenju analitičara i opozicionih političara, dobiti i kroz podršku kompanija poput Ria Tinta.

Nije trebalo proći ni 24 sata da, na sličnu temu, reaguje i predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik.

“Procijenjena vrijednost rudnih bogatstava Srpske na osnovu dosadašnjih istraživanja iznosi 15 milijardi evra”, rekao je Dodik koji je naglasio da “postoje mnoge opstrucije kada je riječ o istraživanju rudnih bogatstava Srpske”.

“Upravo je spoznaja stranaca da Srpska na nekim lokacijama raspolaže značajnim količinama magnezujuma, minerala od kojih se pravi borna kiselina, litijuma i drugog, pa čak i zlata, napravilo euforuju koja se dešava oko imovine”, izjavio je Dodik koji je dodao da su “napadi na imovinu Srpske prvo došli sa federalnih medija”.

Podsjećamo, Narodna skupština Republike Srpske je krajem prošle godine usvojila Nacrt zakona o izmjenama i dopunama Zakona o geološkim istraživanjima kojim, za odobravanje istraživanja mineralnih sirovina, neće biti potrebna saglasnost lokalne samouprave, kao ni mišljenje o procjeni uticaja na životnu sredinu, a što je najveći dio javnosti dočekao sa nevjericom.

Izmijenjena je i odredba kojom se uređuje najveća dozvoljena količina mineralne sirovine koja se može uzeti s ciljem ispitivanja kvaliteta i hemijsko-tehnoloških svojstava mineralne sirovine, tako da umjesto do sada propisanih 200 m³ najveća dozvoljena količina iznosi do 10.000 m³.

Snežana Jagodić Vujić iz udruženja “Eko put” iz Bijeljine za portal GERILA kaže da je logično da će se dešavanja oko litijuma u Srbiji odraziti i na BiH, odnosno da će odluke vezane za dolinu Jadra vrlo vjerovatno uticati i na sudbinu Lopara.

“Treba da razumemo jednu činjenicu a to je da je Evropska komisija usvojila Zakon o kritičnim (evropskim) mineralnim resursima i da se shodno tom zakonu i dalje vrše pritisci na donosioce odluka kako u Srbiji tako i u BiH. Mi smo na žalost postali kolonija od stane EU pa se tako i ponašaju prema nama, a naši donosioci odluka i političari su nemoćni ili ne znaju kako da se odupru tim zahtevima i da svoju zemlju sačuvaju od zagađenja, od svake vrste zagađenja kako prirode tako i ljudi”, ističe Snežana Jagodić Vujić.

“Isto tako mislim da niko više ne može da zaustavi buđenje ljudi koji postaju svesni sve više sveta oko sebe i pod broj jedan šta je naš prioritet, odnosno šta je javni interes ljudi koji žive na ugroženim područjima, pre svega zdravlje a ne neke imaginarne milijarde koje niko od nas ovde neće videti a zemlju će nam upropastiti”, naglasila je ona.

“Jasna je sinhronizacija izmedju Dodika i Vučića da daju, gotovo istovremeno, slične izjave o tome kako je iskopavanje litijuma i rudnika spas i da tu imaju nekakve milijarde. Naravno od tih milijardi koje se iskopaju narod neće imati koristi već će se samo raseliti ljudi koji tu žive. Uništiće se životna sredina jer je poznato koliko je opasan litijum za čiju se eksploataciju koristi sumporna kiselina koja iza sebe ostavlja pravu pustoš i jasno je da će sav interes od tih milijardi o kojima pričaju Dodik i Vučić imati uska klijentela na vlasti i njihovi tajkuni i koncesionari stranci, multinacionalne kompanije koje će to dobiti”, kaže u izjavi za GERILU Vukanović.

Podsjećamo, projekat iskopavanja litijuma u dolini Jadra u blizini Loznice obustavljen je 2022.godine nakon velikih protesta, posebno u Beogradu. Vlada Srbije je tada stopirala odluke koje su se ticale iskopavanja bora i prvenstveno, litijuma, a kompanija Rio Tinto je, iznenađujuće, poprilično tiho prešla preko te odluke Vlade Srbije.

Sastanak predstavnika ove rudarske kompanije sa Aleksandrom Vučićem od 17.januara ove godine je, po svemu sudeći, pokrenuo procese kojima ćemo prisustvovati po ubrzanoj proceduri i sa obe strane rijeke Drine.

GERILA

The post Vučić u promociji kopanja litijuma, čeka se formiranje nove Vlade Srbije. Kojim putem će Republika Srpska? first appeared on Gerila.info.

Na sajtu Vlade Srbije ističe se da je predsjednica Vlade Republike Srbije Ana Brnabić razgovarala danas sa visokim predstavnikom međunarodne zajednice u Bosni i Hercegovini Кristijanom Šmitom o značaju zajedničkih projekta u regionu za njegov napredak, kao i iznalaženju načina da se njihova realizacija ubrza.

Takođe, na sajtu Narodne skupštine Srbije navodi se da se predsjednik Narodne skupštine Republike Srbije Vladimir Orlić sastao sa Кristijanom Šmitom, visokim predstavnikom u Bosni i Hercegovini.

Istovremeno, Milorad Dodik na svom Twitter nalogu nakon sastanka sa ministrom inostranih poslova BiH i predsjednikom Naroda i Pravde Elmedinom Konakovićem, navodi da se Кristijan Šmit predstavlja kao lažni visoki predstavnik i to pitanje treba staviti na sto i rješavati.

На састанаку с @DinoKonakovic констатовали смо да нас чекају обимни послови које треба завршавати на нивоу БиХ. Биће питања која праве разлику између нас, али нема потребе да то потенцирамо, јер треба да будемо на линији да договоримо оно што можемо урадити. pic.twitter.com/D3N5K7Wrsn

— Милорад Додик (@MiloradDodik) February 1, 2023

Dakle, zvanična Srbija, za razliku od zvaničnog Dodika, priznaje Šmita za zvaničnog visokog predstavnika, dok ga ovaj zvanično naziva lažnim, i to samo dan nakon što je Dodik bio u posjeti kod predsjednika Srbije Aleksandra Vučića, očigledno nezvaničnoj, jer u protokolu za 31. januar na sajtu Predsjednika Republike Srpske ne stoji da će predsjednik RS posjetiti predsjednika Srbije.

Република Српска и Србија настављају с реализацијом свих важних договорених пројеката.
С @avucic разговарао сам о актуелним питањима, те поново изразио подршку Српске у изазовима с којима се суочава Србија по питању Косова и Метохије. pic.twitter.com/A0io1tk2OS

— Милорад Додик (@MiloradDodik) January 31, 2023

Dok se, s jedne strane, Dodik i Vučić nezvanično sastaju, a dok su, s druge strane, u igri zvaničan položaj i status Kosova, Srbije, Republike Srpske i Bosne i Hercegovine, u zvaničnom i nezvaničnom regionalnom, ali i globalnom kontekstu, pitanje je samo ko je kome (ne)zvanično “zavukao”?

Gerila.info

The post Sastanak Kristijana Šmita sa srpskim zvaničnicima: “Lažni” visoki predstavnik u stvarnoj posjeti Srbiji first appeared on Gerila.info.

Ustavni sud Bosne i Hercegovine je presudio kako se ovakva vrsta ugovora ne može zaključiti bez saglasnosti države Bosne i Hercegovine, na čijoj bi se teritoriji trebali izvoditi radovi, odnosno kako Vlada RS-a nije mogla dati koncesiju za to bez mišljenja Komisije za koncesije Bosne i Hercegovine, prenosi Hina.

Kamen-temeljac za novu hidroelektranu kod Foče na Drini sredinom maja položili su predsjednici vlada Srbije Ana Brnabić i Republike Srpske Radovan Višković, a tada su najavili kako će zajednički biti izgrađene još dvije hidroelektrane na istoj rijeci.

Projekat osporili i iz Crne Gore

Višković je tada tvrdio kako Bosna i Hercegovina kao država nema nikakvih ovlasti nad ovakvim projektima, jer se oni realizuju na teritoriji koja je “u sastavu Republike Srpske”.

Ana Brnabić je kazala kako su pravni stručnjaci Vlade Srbije “sve dobro analizirali i utvrdili kako u dogovoru Beograda i Banjaluke nema ničega nezakonitog”.

Uz prigovore sa državnog nivoa u Bosni i Hercegovini, projekt su osporili i iz Crne Gore, jer bi gradnja hidroelektrana mogla uticati na okolinu i ugroziti kanjon rijeke Tare, koji je pod zaštitom UNESCO-a.

Ustavni sud Bosne i Hercegovine ostavio je rok od tri mjeseca Komisiji za koncesije Bosne i Hercegovine da riješi sporna pitanja između države Bosne i Hercegovine i entiteta RS nastala u vezi s dodjelom koncesija.

The post Ustavni sud BiH: Srbija i RS ne mogu graditi hidroelektrane bez saglasnosti BiH first appeared on Gerila.info.

Kamen temeljac su položili Ana Brnabić, predsjednica Vlade Srbije, i Radovan Višković, predsjednik Vlade Republike Srpske, a riječ je o projektu vrijednosti čak 220 miliona evra.

Petar Đokić, nezvanični kum skoro svih energoprojekata na rijekama, rekao je da pripremni radovi počinju odmah, a da će taj projekat zajedno finansirati elektroprivrede Srbije i Srpske, kao i da će u zajedničkom preduzeću Hidroenergetski sistem “Gornja Drina” preduzeće Elektroprivreda Srbije imati udio od 51 odsto, a Elektroprivreda Republike Srpske 49 odsto.

Zorana Mihajlović, ministarka energetike Zorana Mihajlović rekla je da je planirano da hidroelektrana “Buk Bijela” bude gotova za četiri godine i da je ovo jedan u nizu zajedničkih projekata Srbije i Srpske.

“Želimo da pokažemo da je regionalno povezivanje dobro zbog svih građanki i građana celog regiona. Drina je reka koja nas spaja i da nas nikad više ne razdvaja. Ovo je istorijski dan, jer se decenijama govorilo o ‘Buk Bijeloj'”, rekla je Mihajlović.

“Čekali smo više od 60 godina da počnemo realizaciju i ponosni smo što ga radimo zajedno sa Srbijom i što ćemo na ponos građana obe države projekat završiti za četiri godine. Ovo je projekat koji znači život, povezivanje, opstanak i prosperitet”, naglasio je Radovan Višković, predsednik Vlade RS.

Da svi ipak nisu oduševljeni projektom na čiju se realizaciju čeka gotovo 6 decenija, pokazuje i saopštenje Bisere Turković, ministarke inostranih poslova BiH, u kojem je navedeno da vlasti Republike Srbije ulaskom u projekt izgradnje hidroelektrane “Buk Bijela”, koji nema saglasnost države i koji se protivi odlukama Ustavnog suda Bosne i Hercegovine rizikuju, ne samo ekonomske štete, nego i ne doprinose dobrosusjedskim odnosima.

“BiH je spremna na sve investicije i zajedničke projekte koji su u interesu građana obje zemlje, ali samo uz poštivanje ustava, zakona i institucija države BiH. Pozivamo vlasti Republike Srbije da saradnju vrate u međudržavne okvire i u okvire deklariranih stavova o međusobnom poštivanju suvereniteta i teritorijalnog integriteta”, navodi Turković.

Posljednje informacije pokazuju da gradnja “Buk Bijele” počinje bez saglasnosti susjedne Crne Gore, koja strahuje od posljedica po okolinu odnosno zbog mogućeg utjecaja na ekosistem rijeke i kanjona Tare, a posebno treba uzeti u obzir da ova zemlja svoju međunarodnu reputaciju, barem deklarativno, gradi na poštivanju ekoloških normi i zaštite životne sredine.

Krajem 2020. godine grupa sačinjena od 24 BiH parlamentarca je zatražila od Ustavnog suda BiH da stavi van snage odluku Republike Srpske o davanju koncesije za izgradnju hidroelektrana na gornjoj Drini. U apelaciji je navedeno kako odluke u vezi s državnom imovinom, poput rijeka na međunarodnim granicama, mogu biti donijete isključivo na nivou BiH.

Radovan Višković, predsjednik Vlade Republike Srpske izjavio je kako BiH nije nadležna za izgradnju HE “Buk-Bijela”.

„Granica između Republike Srbije, Crne Gore i Bosne i Hercegovine nije Drina u Brodu na Drini, nego je to isključivo teritorija Republike Srpske i koncesija je u nadležnosti Komisije za koncesije Republike Srpske. Vlada Srbije nije imala potrebe da razgovara sa nekim drugim, izuzev Vlade Republike Srpske“, rekao je Višković.

„Uradili smo analizu svih pravila, zakona, Ustava, da bi naša investicija bila zaštićena. Po svim analizama koje smo uradili u poslednjih 20 godina na teritoriji Bosne i Hercegovine je izdato oko 280 različitih koncesija. Sve ove koncesije su izdavali entiteti ili kantoni i ni ujednoj nije postojao prpblem. Ukoliko bi se pokazalo da je naša investicija problematična, to bi značilo da iz svih ovih prethodnih investicija je, također, problematično. Mislim da bi se tu ušlo na jednu pravnu nesigurnost na nivou Bosne i Hercegovine, kako, kada je moguće investirati, ko daje te dozvole. Mi smo nastupili kao strani investitor u najboljoj mogućoj veri“, naglasila je Ana Brnabić, predsjednik Vlade Srbije.

Pored političkog protivljenja, protiv izgradnje “Buk Bijele” su i ekolozi koji taj projekat smatraju štetnim po životnu sredinu ove regije.

“Nije urađena adekvatna studija uticaja na životnu sredinu. Studija je urađena prije više od 10 godina sa podacima koji su stari više od trideset godina i kao takva ona ne bi smjela biti predmet odobravanja, odnosno daljnjih izdavanja dozvola kao što je građevinska dozvola. Najave koje smo čuli od ministra da će se ići na povećanje u cilju povećanja instalisane snage hidroelektrane Buk bijela od 93 na megavata, na 115-120 megavata govori nam da ovaj projekat nije nikako spreman”, istakao je Viktor Bjelić, iz Centra za životnu sredinu.

Bjelić je istakao da HE Buk Bijela ima samo privremenu građevinsku dozvolu, odnosno djelimično izvršenje za građenje i to samo za pripremne radove, tako da se u okviru te dozvole postavlja kamen temeljac.

“Najveća vrijednost gornjeg toga Drine je u biodiverzitetu, odnosno vrstama koje tu obitavaju. Prije svega, riblja vrsta mladica koja je endemska vrsta i ugrožena vrsta na evropskom nivou. Smatra se da je gornji tok Drine njeno najveće i najočuvanije stranište, a ovi planovi i projekti to bi ugrozili”, naglasio je Bjelić.

Poseban problem kod izgradnje ove HE, ističu eko aktivisti, jeste mogući uticaj na zaštićeni kanjon Tare u Crnoj Gori, a koji je se nalazi na listi UNESCO svjetske baštine, a i dio je Nacionalnog parka Durmitor. Prema projektnoj dokumentaciji HE “Buk Bijela”, predviđeno je da se akumulacija brane prostire na čak jedanaest i po kilometara.

“Ukoliko visina ove HE bude viša od 90 metara, a sve su prilike da hoće, podići će akumulaciju jezera i uliti se u rijeku Taru, za koju znamo da je pod UNESCO zaštitom. Naravno da će reagirati i Crna Gora. Organizacije u BiH su već jednom oborile okolinsku dozvolu, ali ponovo im je izdata. Organizacije iz obje države prijavile su Bosnu i Hercegovinu Sekretarijatu ESPOO konvencije, zbog kršenja i izbjegavanja procedure o prekograničnoj procjeni uticaja na životnu sredinu za projekat izgradnje hidroelektrane”, rekao je Rijad Tikveša, ispred Udruženja za zaštitu i unapređenje okoliša, prirode i zdravlja “Ekotim”.

Prijekat “Buk Bijela” koji je započet prije devet godina, u realizaciji Vlade RS, predviđen je Studijom o procjeni uticaja na životnu sredinu, na osnovu koje je godinu kasnije, odnosno 20213. godine, izdata prva ekološka dozvola. Elektroprivreda RS nije realizovala projekat, a ta dozvola je istekla 2018.godine, nakon čega je Aarhus centar BiH 2019.godine tužio Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju RS, jer je smatrao da je istekao rok za produđenje ekološke dozvole. Banjalučki Orkužni sud je presudio u korist Aarhus centra, ali je resosrno ministarstvo ipak izdalo novu ekološku dozvolu.

Pored “Buk Bijele” projektom hidroelektrana u gornjem toku rijeke Drine, predvišena je gradnja još dvije hidrocentrale: Foča i Paunci.

HE Foča bi trebalo da ima snagu oko 44,15 megavata, a HE Paunci 43,25 megavata, i takođe će, kao “Buk Bijela”, biti rađene u partnerstvu Srbije i Srpske.

GERILA.info

The post HE Buk Bijela: Kapitalna investicija, narušavanje državnih ingerencija ili ugrožavanje eko sistema? first appeared on Gerila.info.

The post Ana Brnabić i Radovan Višković potpisali sporazum o izgradnji HES Gornja Drina. Brnabić u Banjaluci, slučajno ili ne, nekoliko sati prije izborne tišine. first appeared on Gerila.info.